|
| |
|
| xfxd… ewxL Ggv bÖB Ìd¢y
mwioÖŒwiwd xox¥Ky mwpyd
| xfxd… ewxLk owËa gwvlwËbËmk bÖB Ìd¢yk Z×ldw Kkw pËâQ„ eÞwPyd xMÞK eÖkwY Kwxpdy AdÖowËk xfxd… pËlw GidB exg¢ ‘AxMí-ewxL’ jwk RygdP¢ß AwgxZêZ pt pwRwk gQk cËk„ iËdwËlwhw þñËYêk ÌlR Ggv lwl, ÌMwlwxe I dyl kËOk ewlK §wkw AwgÙZ itÔkobÙm GB ewxLk eÞKÚZ AËaê ÌKwËdw iÙZ×ø ÌdB„ pwRwk gQk eÔxZê Aaêwu jibÔZ Awowk xVK AwËMB bwkØxPxd xbËt xfxd… xdËRk gwow xdËRB gwxdËt Zw Aw†d xbËt RòwxlËt Ìbt„ Awk xdiêihwËg bˆyhÓZ GB ewxL I Zwk gwowk hþô ÌaËKB Rdô Ìdt dZ×d xW˹k„ eÞwY ewt dgRygËdk, ÂkØ pt AwgwËkw RwxZþôk xfxdË…k Axgdwmy jw¢w„ Ìg^ËP awËK eÔgê RdËik AwtÖûKwËlk iËZwB„ Kwxpdy iËZ, xfxd… ewxLËK xpvoÖKkw AwNwZ KkËl Gk ewlK ÌaËKI Rdô Ìdt dZ×d eÞwY„ GËbk ÌPwËLk ewxdI gbËl xbËZ ewËk KwËkw Rygd„ AxMí I exg¢Zwk gËb#lËZ Gkw iÙZ×øeajw¢yËbkI owixtK Rygd Ìbtwk qiZw kwËL„
eÞgyY kwÄÛxgšwdy eÞËfok ZwlÖKbwk ixdkØŒwiwd bÖB Ìd¢yËK KwùexdK AowcwkY qiZwck GB ewxLk owËa Z×ldw KËkËQd„ Zwk KwËQ xdúPtB jÖx£ß kËtËQ„ GB DeipwËbËmk KawB ckØd„ Bxëbkw Mwìcyk hþô ÌaËK Rdô pËtËQ dZ×d xfxd… kwRyËgk„ kwRyËgk ewlK ÌaËK Ìowxdtw, ‘AxMíiÖL’ ÌaËK GËlw kwÉl„ RÖlxfKwk Awly hÖË›wk ‘Mlwk kxm’ ÌaËK Rdô pËlw xfxd… ewxL ÌgdxRËkk„ Zwk k£ß xWxOËt PËl GËlw Awxof Rwkbwxk„ Rdô pËlw dZ×d xfxd… xglwItwËlk„ gwËek owËa xixlËt dwi xQl ‘xglwItwl Rwkbwxk’„ xKìç xfxd… ewKwËew£ß KËk dwiI ewlËU kwLw pËlw ‘xglwItwl hÖË›w’„ mÛyl‰wk xfxd…RdK pËld oËlwid gëbkdwËtËK„ m¢Øk AwNwËZ Zwk ‘exg¢wxMí’ ÌaËK PËl GËld GKowËa þèy mÛyiwh gëbkdwËtËK Ggv ÌiËt PxëbÛKw K×iwkwZ׊w„ gwvlwËbËmk AZyZ I hxgnøu xfxd… ewxLËbk Kaw ogwk owiËd þeÄ awKwt AwËlwPdw dw-B gw Kklwi„ BxZpwËok oÔ¢ cËk AwedwËbk IekI AwNwZ GËlw„ bÖB bËlB Rdô xdËlw xKQÖ B^bÖËkk„ ÌK^Ëe DVxQËld Awedwkw„ hwgËZI ewËkdxd G ÌaËK Awgwk ÌRËM DVËgd„ xKìç IB Ìj xfxd… ewxL, AwNwZ GËl Awgwk dZ×d KËk MRwt! AwedwËbk xd:Ëmn KkËZ ewËkxd„ Zkgwxkk xdËP iwaw ÌkËL KliËjw¦wkw RdZwËK RwxMËt xRxZËt xbËlw„ gwvlwk iwdÖËnkw eÞwYhËk hwËlwgwol„ xKìç Awedwkw xK dZ×d KËk Rdô xdËt RwxZËK HKøg¦hwËg GxMËt xdËZ ewkËgd? oiMÞ ÌbËmk Ìd¢y pËtI xgËbËm GËo owkwqY jLd ‘bl’, ‘bl’, ‘bl’ KËkd, ZLd jwkw xgËbËm gËo ‘Ìbm’, ‘Ìbm’ KËk Zwkw gœ Aopwt pËt eËr„ AwedwËbk KawgwZêw ex¢Kwt eÞKwm pËt erwt xgËbmyËbk KwQ ÌaËK iÖL lÖKwËdwk RwtMw LÖ^xR Awikw„ ‘Kwk AwiËl Ìgxm bÖdêyxZ’ G xdËt SMrw gwdËkk ÑZlw£ß g^wm ÌgËt GK lwËf IeËk Awk bÖB lwËf xdËP dwiwËZB Rdi Ìmn pËt jwËg, oiwcwd xilËg dw„ ewkËgd xK blyt Mx¡k EËcµê DËV idUwËK AwKwËmk iËZw Dbwk KËk og iwdÖnËK hwËlwgwoËZ? bl ÌZw AËdK KkËld, ÌbLËldI AËdK„ ÌRËd ÌMËld bÙmø-AbÙmø mx£ßk dwdwd ÌLlw„ AwËkw RwdËld, Kwkw AwedwËbk oxZø oxZø hwËlwgwËo Awk Kwkw AwedwËbk ‘hwËlwËgËo’ PwlwxK KËk„ RdZwk KwZwËk dw xMËt ÌKwd xmKrpydkw xdËRËbk AxþæZò gw †kØZò gwrwËZ AwedwËbk gøgpwk KËk„ NÙYw I xghx£ßk kwRdyxZ KËk„ ZwB gËl glxQ dw bl ÌQËr xbËZ„ blB AwedwËbk exkPt gwxrËt xbËtËQ, oZø„ glxQ idUwËK AËdK gr KkËZ„
ckØd, Awexd XwKw ÌaËK xgiwËd PËr xgËbmjw¢w KkËQd„ xRtw ÌaËK GKU× IeËk DËVB ptËZw Awexd ÌL^wRwk ÌPÄw KËkd Awedwk eÞwYxeÞt kwRÐdxZK bËlk dtweùUd gw gŠgìc× GxhxdDËtk ÌpW Axfo„ Awk GKU× IeËk DËV ÌbLËZ Pwd XwKw mpk, eËk LÖ^ËR ÌfËkd gÖxrMŠwk Zyk ÌN^nw Awedwk xeÞt ÌiMwxoxUËK„ GK oit ptËZw pwZËr ÌL^wRwk ÌPÄw KËkd oiMÞ gwvlwËbmËKB„ ÌoxUI GK oit bÙxÄk oyiwdwt pwxkËt jwt„ Ggwk ÌL^wËRd DeipwËbm, Zwkek Gxmtw„ ewk pËt jwd GK oit eÞmwìæ ipwowMk, AwUlwxëUK ipwowMk BZøwxb„ GB AwedwËKB jxb ipwKwËmk Axhjw¢y gwxdËt ÌQËr Ìbtw pt ipwmÔËdøk ÌKwËdw Møwlwx…ËZ, Ggwk Awexd Ìbm-ipwËbËmk EËcµê DËV LÖ^RËZ PwBËgd oiMÞ eÙxagyUwËK„
Igwiw I iøwKËKBËdk xdgêwPdy eÞPwËk owkw AwËixkKwdËbk owËa xdËt GKowËa KwR Kkwk AxheÞwËtk Kaw iËd erËQ„ ZwËbk Kaw AwedwËbk iÖL xbËt gxlËtB dw pt AwRËKk AwËlwPdw Ìmn Kkg„
ÌKd Gid pËlw?
AìæxdêxpZ kpoø AwËM A^wP KkËZ dw ewkËlI GxU xQl MZwdÖMxZK Ìp^twxl, GKËkwLw, eúPwuiÖLy I þôkYmx£ßpyd xKvgw ‘exkgZêdmyl bÖxdtwt AexkgZêdmyl’ kwRdyxZk Ìl#pKewËU AwËZôwelx³k KkwNwZ„ oºwgdwk dZ×d §wk DËdôwPd Ggv ÌikØb¡pyd iËdwgÙx£k eÞxZ eÞP¡ xgËbÛwp„ blyt mÙáLËl Awg¦ xpvoÛ I ggêk, iwdÖn ÌeUwËdw kwRdyxZk xgekyËZ Axit oÖgwZwËo ÌbmUwËK mwxìæ I DdítËdk ikÕbøwËd exkYZ Kkwk ZygÛ AwKwáqw„ þæwgKËbk mVZw I xiaøwk K×ËpxlKw xQdí KËk eÞLk bÙxÄ xdËt m¢ØËK xPËd oóiÖLewËd Plwk eÞxZËjwxMZw„ Ìiw¥wKaw, gøwxkýUwk kxfËKk hwnwt ‘ÌPwk-gwUewrËbk’ xPkZËk Kgk Ìbtwk owpoy ÌPZdwB Ìjd pt Itwd-BËlËhËdk xmqw„
ÌbËmk iwdÖnB G ÌaËK xKìç AwedwËbk D¦wk Kkl, bl KËkxd„ owcwkY iwdÖn dwËik AËRt mx£ß GB iÖpÔËZê AËdKËKB iwBdwo KËk xbËlw, AwedwËbk KËkxd„ owËa AwËkw GKUw xgnt exkûKwk pËt ÌMËQ„ Zw pËlw eÞxZxU kwRÐdxZK blB G ÌbËmk iwxU ÌaËKB DuowxkZ„ eÞxZeq bl†ËlwËK Kawt Kawt ‘AiÖK ÌbËmk bwlwl’, ‘ZiÖK ÌbËmk Awlwl’ gËl Ìj Mwliëb KËkd, KB Zwkw ÌZw ÌKDB AwedwËbk D¦wk KkËZ GËlw dw! gkv bÙmø-AbÙmø xgxd oÖËZwk iwlwt Zwkw xK KËkËQ Zw ÌZw owg-ÌRËl gËoB ÌRËdËQd xdúPtB„ G ÌbËmk owcwkY RdZwB AwedwËbk D¦wk KËkËQ„ btw KËk ZwËbk hwËlwgwowËK Awk xfxkËt ÌbËgd dw„
bÖB Ìd¢yk iÖL PwItw-PwIxtk Kaw glËZB ‘Aohø’ Kaw glwk iprw Awgwk ÂkØ pËt ÌMËQ„ ovoËbk gwBËk ‘exlxo owxiU’ GB iÖpÔËZê eÞËtwRd xK dw Ìo eÞoŠ gwb xbËtB glËZ ewxk, kwÄÛxgšwdykw MlbNiê pËt jwËgd, xKìç G kKi ÌKwËdw oÖmyl Ìbm LÖ^ËR ewËgd dw Ìj ÌbËm eÞxZ§ë§y bËlk mynê ÌdZwËbk iËcø ‘pøw«ËmK’ ejêìæ xdxn¦„ KvËMÞo-xgËRxe, xexexe-xeGiGl, iwlËtxmtwt xgGd-Kwxblwd kwKwËtZop bÖxdtwk owËe-ÌdDËl oóeKê Adøwdø bËlk xbËK ZwKwËlI xpowg ÌiËl dw„ KwdwWwk KdRwkËhxUh-xlgwËklËbk icøKwk D£® gwKøgwY ÌbLËl gwvlwËbËmk ovoËbk bÙmø opËRB ÌPwËL hwËo„ AaP ewlêwËiëU hwOwk AwËM eÞcwdiìèy xýUËfd pwkewËkk gwohgËd AwËlwPdw KkËZ GËo xgËkwcy blËdZw xýUËfd xWIËdk pwoøkowZôK Qxg AwiwËbk RdôhÓxiËZ KùedwtI ÌKd ewB dw?
Gid ÌZw pItwk Kaw xQl dw!
AxZxa Aweøwtd, GidxK m¢ØËKI ewËm þÿwd Ìbtwk pwRwk gQËkk oiÙ¦ KwlPwËkk ÌbËm ÌKwd þæwgËKkw AwedwËbk iwxU dt Ìjd ‘cwZg ebwËaêk ÑZxk’ AxZ bwdgytkÕËe kÕewìæxkZ KËk xbËlw„ AaP gwkgwk eÞcwdiìèy Ggv iwdÖËnk bÙxÄËZ ‘Ìl#piwdgy’ pËtI PxlöËmwcµê ÌQËlËK RxrËt ewMËlk iËZw P×Ëiwt P×Ëiwt hxkËt Ìbd, dgRwZK dwxZ-dwZdyËbk ÌbLwk Rdø gw obøeÞoÔZ ÌiËtËK AeZøËoíËpk gìcËd Awg¦ Kkwk Rdø ewMl pËt jwd! Gk D£k AwËM RwdËlI GLd ÌgwcKxk Awk ARwdw ÌdB„ AwgbÖlËbk iwBdwo Kkwk iËZw AwedwËbk GB gëbdw oÙxÄKwkyËbk gøwewËk oZKê awKËZ pËg„ lx«Û Kkw owbw Rwiw-Kwer eËk GB xixWtw gwNËbk ‘oÖxf oÖxf’ KawgwZêw RwxZ AËdK ÂËdËQ„ Ggwk lÖËUkw gw ‘Ìiwk KøwaxlK bøwd Ìewe’ dt, BxZgwPK iËdwgÙx£k oxZøKwk ÌbmËeÞxiKËbkËKB RwxZ ÌbLËZ Pwt„ eÞxZ§xë§Zwk Pki iÖpÔËZê 4 pwRwk iwdÖËnk eÞwYpwxd dwBd-BËlËhËdk owZ gQk eÔxZê DelËq kwRdyxZ gwBËk ÌkËL Igwiw-iøwKËKBd GK iËé DVËZ ewkËlI, lwËLw iwdÖËnk AwZôZøwËMk xbdxUËZI Awedwkw GK pËZ ewËkd dw„
Awedwkw xK ewkËgd dw hxgnøu eÞRËdôk xbËK ÌPËt ÂcÖ owiËdk xbd†Ëlwk KawB glËZ? AËdK jÖM ÌZw ÌexkËt GËld„ ÂcÖ ÌeQËdk xbËdk Kaw gËl RwxZ xK xKQÖ ÌeËtËQ? xPkxbd xghx£ß Awk NÙYw xdËt ÌKwËdw RwxZ g^wPËZ ewËk? ÌKwËdw ÌbËmk kwRdyxZËZB ‘AZyZ’ dwiK KÓei¡ÔKZw GhwËg RM¥l ewaËkk iËZw NwËr ÌPËe gËo RwxZËK jÖËMk ek jÖM DoËK Ìbt dw„ AwËixkKwt ÌWËiw¢ßøwU I xkewgxlKwd glw jwt, og ÌeÞxoËWËëUk S×xlËZB GKwxcK ÌKËl‰wxkk Kl‰ awKËlI oiwËlwPdwk Zyk xVK AwËMk RËdk Ìgxm AxZ¢ßi KËk dw„ Awk AwiwËbk ÌbËm AwËMk Rd bÔËk awK AmÛwgø gwKøgwËYk mÔl KwËkw Rdô, iÙZ×ø, xgËt xdËtI PËl„ eÖkwZd xfxd…ËK xdR xdR AgþÿwËd ÌkËL xbd, ZwËbk xdËt Awk kwRdyxZ KkËgd dw„ G gQk 4 GxeÞl AwËixkKwk KwËlwËbk eÞgwbeÖkØn iwxUêd lÖawk xKvËtk 40Zi pZøwxbgo DelËq eÞwaêdw ohwt xdËRk gwgwk xdiêi pZøwKw¡ þôkY KËk Zwk ÌQËl Pxlöm gQk ÌeQËd xfËk dw ZwxKËt Pxlöm gQk owiËdk xbËK ZwKwËZ AwËixkKwgwoyk eÞxZ Awpµwd RwxdËtËQd„ gËlËQd, ‘eÖkËdw Kaw Z×Ël GËd Ky lwh? Pxlöm gQk ek Awikw bÖxdtwËZ Ky ÌbËgw ZwB xdËtB hwgÖd„’
Ky PwB Ggwk?
ZwB glxQlwi, Awmwk Kaw Ìmwdwd„ RwxZËK þñeí I gwþægxhx£K exkKùedw ÌbLwd„ kÕeKawk MËùek f×lSÖxk gw bÖËtwkwdy-oÖËtwkwdyk ÌmwKMwaw KùeKwxpdy dt„ mÛ¦w ÌkËLB glxQ, AwedwËbk ÌKD glËQd 2015 owËlk iËcø gwvlwËbmËK xgËmð GKxU icø AwËtk ÌbËm exkYZ KkËgd, AZ owËlk iËcø xdkqkZwiÖ£ß Ìbm Depwk ÌbËgd, 10 UwKw ÌKxR Pwl LwItwËgd BZøwxb„ xKìç xKhwËg? ÌoxU xdËt dÔødZi ÌKwËdw MËgnYw ÌZw AwedwËbk bËlk IËtgowBU gw ÌKwawI ÌPwËL erl dw!
ogwk AwËM xVK KkØd ‘ýUÛøwËUxR’ gw ‘ÌK#ml’„ gwvlwk iwdÖËnk idd, HxZpø I iwxUk MËìc xiËm AwËQd Ggv ÌMöwgwl exlxUKËok gZêiwd cwkw dLbeêËY, Gid AwcÖxdK I xgšwdidÆ iwdÖnËK xdËt MËr Z×lÖd ‘xa‰ Uøw‰’„ AwËM ÌaËK AwedwËbk Ìoog AwËQ xK dw Rwxd dw„ awKËl Zw ewxùUËt ÌflÖd„ KwkY, Zwkw jw Ìbtwk, RwxZËK Zw xbËt ÌfËlËQd„ kwþæwt mËgk Iek gyhuo dÙZø I Itwd-BËlËhËdk cwkYw KËtK gQk AwËM KwdwxWtwd AwBdRygy DBxltwi Ìþöwd ÌeËlI Awedwkw xKìç Zw RwËddxd„ ÌbmR xa‰ Uøw‰ I bÔkbÙxÄoóedí Wwlewlw Awedwk ewËm awKËl AwËM ÌaËKB BxŠZ ÌeËZd„ BDGo xWewUêËiëU Ag ÌýUËUk exlxo I eöøwxdv xWËkƒk xkPwWê pwtwo GB †kØZòeÔYê eÞxZÅwd oóeËKê gËld, 'Of many influence on US foreign policy formation, the role of think tank is among the most important and least appreciated'„
iøwKËKBËdk blyt oËóilËd Ìbtw hwnY xbËt AwRËK AwËlwPdw Ìmn Kkwk Itwbw eÞaËiB AwedwËbk xbËtxQlwi„ Igwiwk KawUwI Gixd xQl„ Ggwk ÌoxU Kùedwt AwedwËbk bÖ’RËdk iÖL ÌaËK eÙaKhwËg dw pt ÂËd xdB! ‘gwvlwËbmykw GK bl Adø bËlk xgkØ˦ Awk xgËnwbMwk ÌbLËZ Pwt dw„ ÌbËmk bÖB bËlk oboøËbk owËaB KwR Kkwk AxhšZw Awiwk kËtËQ„ AwiwËbk iÔl oioøw ÌKwawt Zw Awxi Rwxd„ Awk G-I Rwxd, xdkËeqhwËg bËlk EËcµê DËV xKhwËg Gk oiwcwd KkËZ pt„ AwoÖd, Awikw og bËlk icøKwk hwËlw hwËlw cwkYw†Ëlw KwËR lwMwB„ Awikw ogwB GK oÛÄwk gwëbw, ogwB gwOwxl„ GB gwvlwËbËmk RdøB Awxi jÖ¦ KËkxQ„ Awk Ggwk Awxi xVK Awedwk (Aaêwu ÌbËmk iwdÖËnk) RdøB lrg’„
ÌlLK : KwdwWw ÌaËK, jìè eÞËK#mly
BËiBl : shain72@gmail.com
|
 |
|
|
|
