|
| |
|
| lwDtwQrw RwZyt Dbøwd : eÞKÚxZËeÞiyËbk AwKnêYyt þÿwd
ÌiwþæwxfRÖk kpiwd KilM™ (Ìi#lhygwRwk)
KilM™ (Ìi#lhygwRwk) : Qwtw-oÖxdxgr eÞKÚxZk owxdícø ÌeËZ AËdËKB QÖËU AwËod lwDtwQrw RwZyt DbøwËd : dtw xbMìæ
| Ìbm-xgËbËmk eÞKÚxZËeÞiyËbk AwKnêYyt þÿwd KilMË™k lwDtwQrw RwZyt DbøwËd ejêUKËbk Ìogw bwËd gwrwËdw pËâQ dwdw ckËdk oÖËjwM-oÖxgcw„ op-gøgþÿwedw KxixU Gog oÖËjwM-oÖxgcw gÙx¦ KkËQ„
1996 owËlk ek ÌaËK lwDtwQrw RwZyt DbøwËd Ìbmy-xgËbmy ejêUKËbk xhr ÌgËr ÌMËQ„ RwZyt Dbøwd oóeËKê GKdRËk og Zaø Rwdwk Rdø D˧wcd Kkw pËtËQ KxdK (Crpke-KxiDxdxU AMêwdwBRW døwPwk BëUwkxeÞËUmd ÌoëUwk)„ lwDtwQrw iÔlZ ¢ßwìæyt ximÛ-xPkpxku gdhÔxi„ GLwËd DËlöLËjwLø eÞwYyk iËcø pdÖiwd, iÖLËewrw pdÖiwd, K×lÖ gwdk, lŒwgZy gwdk, gdø mÔKk, gdËiwkM, pxkY (gdø) Ggv DËlöLËjwLø Dx¨Ëbk iËcø Ìo†d, Mwiwk, RwkØl, Pwewxlm, gËpkw, Pwi eÞhÙxZ kËtËQ„ xgebwedí Ggv o‰Uwedí eÞRwxZ DlöÖÖK, gÖËdw LkËMwm G gËd GLËdw ZwËbk AxþæZò xUxKËt ÌkËLËQ„ G Dbøwd gwvlwËbËmk kxqZ gdwél†Ëlwk iËcø AdøZi„ GLwdKwk ejêUK xdtìèY I ZwËbk þñwâQËëbø ¸iY KËk gd I RygÐgxP¢ø ÌbLwk Rdø gwrËQ dwdw ckËdk oÖËjwM-oÖxgcw„ AwBeøwK KiêKZêw mwtlw oÖlZwdw Rwdwd, RwZyt DbøwËdk ÌhZk GLd ÌaËK hwrw xdcêwkYop awKËg exkËgmgwìcg xkKmw„ ejêUKkw Gog xkKmwt PËr gd, exkËgm I RygÐgxP¢ø DeËhwM KkËZ ewkËgd„ ÌKdwKwUwk Rdø awKËg AdÖËiwxbZ U×xkýU me (ejêUK ÌbwKwd)„
ÌbËmk xgxhdí AéËlk xmqweÞxZÅwËdk I gdËhwRdËeÞiy ÌlwKRËdk oÖxgcwËaê RwZyt DbøwËdk gwNiwkw gdxgU AxfËok owiËd MËr ÌZwlw pËâQ GKxU gdËhwRd ÌKëbÛ„ ÌjLwËd KøwUwxkv owxhêo awKËg„ gdËhwRd ÌKËëbÛk owËa AwËM ÌfwËd ÌjwMwËjwM KËk Lwgwk AWêwk Ìbtw jwËg„ gËdk exkËgm kqwk þñwËaê GLwËd Aw†d RòwxlËt kwdíw Kkw jwËg dw„ op-gøþÿwedw KxixU kwRþñ Awt gwrwËdwk Rdø AwMwiy dËh¹k ÌaËK ejêUK, ZwËbk gøgpÕZ jwdgwpd, gdËhwRd ÌKëbÛ gøgpwËkk Rdø xf I ÂxUvËtk Rdø Awlwbw xf eÞaw PwlÖ KËkËQ„ ÌiwU AwËtk 50 mZwvm RwZyt DbøwËdk DdítËd opgøgþÿwedw KxixU gøt KkËZ ewkËg„
|
 | gwxdtwPv I AwRxikyMË™k KËtK lwL iwdÖËnk bÖËhêwM
Ìd#PlwPl gËìck De¢ßi
Gi G ixRb pxgM™
| ejêw® ewxd dw awKwt AwRxikyM™ I gwxdtwPv DeËRlwk KËtKxU †kØZòeÔYê þÿwd ÌaËK pxgM™Mwiy Ìd#PlwPl gËìck De¢ßi pËtËQ„ BËZwiËcø Bx™d-PwxlZ KËtK m’ gr Ìd#Kw PlwPl gìc KËk Ìbtw pËtËQ„ ewxd KiËZ awKËl AwMwiy GK o®wËpk iËcø gwxK Ìd#Kw†ËlwI Awk PlwPl KkËZ ewkËg dw„ Ìd#PlwPl gËìck De¢ßi pItwt pxgM™ mpkZlyk KwlwkWÖgw Ìd#N^wxUËZ AwËMk iËZw Awk eÞwYPwélø ÌdB„ cwd exkgpËdk Iek xdhêkmyl eÞwt 100 UÛxl iwxlK I mÛxiK GLd KwjêZ ÌgKwk„ iwdÖËnk PlwPl Ki awKwt KwlwkWÖgw Ìd#N^wxU GlwKwk ÌbwKwdbwkËbkI ÌgPwËKdw Ki„
ejêw® ewxd awKËl AwRxikyM™, KwKwBlËQI, NwNrw GlwKw ÌaËK Bx™d-PwxlZ Ìd#Kwt pxgMË™k KwlwkWÖgw Ìd#N^wxUËZ AwoËZ oit lwMZ bÖB-xZd NåUw„ ewxd Ki awKwt Gog GlwKw ÌaËK KwlwkWÖgw Ìd#N^wxUËZ AwoËZ gZêiwËd oit lwËM e^wP-owZ NåUw„ IB og GlwKwk eÞwt e^wP lwL iwdÖËnk GKiw¢ gwpd Ìd#Kw„
Ìd#-mÛxiKkw Rwdwd, ewxd Ki awKwt AËdK þÿwËd Ìd#Kw AwUËK jwt„ PËk AwUËK xMËt BËZwiËcø AËdK Ìd#Kw ÌhËO ÌMËQ„ jw¢ykw Rwdwd, AxZxk£ß oit gøt pItwt pxgMË™ GËo Zwkw ÌKwËdw KwR KkËZ ewËkd dw„ iwilw-ÌiwK¥iwt oit iËZw ÌKwËUê pwxRk pËZ dw ewkwt dwdw oioøwt hÖMËQd Zwkw„ UÛxl-mÛxiKkw Rwdwd, Adøwdø gQk Ìd#KwËjwËM eÞP×k cwd AwoZ„ G gQk ewxd Ki„ Ìd#KwËjwËM cwd AwoËQ dw„ fËl Zwkw ÌgKwk oit KwUwËâQd„
ÌbwKwd-mÛxiKkw Rwdwd, AxcK pwËk Ìd#Kw dw Awowt jw¢yËbk ovLøwI Ki„ ZwËbk gøgowt-gwxYËRø co ÌdËi AwoËQ„ G gøwewËk pxgM™-2 (AwRxikyM™-gwxdtwPv) AwoËdk Gixe AøwWËhwËKU AwgbÖl ixRb Lwd gËld, gZêiwd okKwk pwIkwél ÌgwWêËK AwgwËkw ox¢ßt Kkwk DËbøwM xdËâQ„ pwIkwél ÌgwËWêk iwcøËi gwxdtwPv-AwRxikyM™ DeËRlwk pwIkwél GlwKwk Ìd#PlwPËlk kwþæw Ldd Kkw pËg„ ZLd Awk oioøw awKËg dw„
|
| 38 gQËkI dgyMË™ okKwxk pwBÆ×l-KËlR eÞxZÅw ptxd
ftRÖl Bolwi ÌP#cÖky dgyM™ (pxgM™)
| þñwcydZwk 38 gQk ekI dgyM™ DeËRlwt ÌKwËdw okKwxk iwcøxiK xgbøwlt, iwbÛwow xKvgw KËlR eÞxZÅw ptxd„ xgMZ eÞxZxU okKwËkk iìèy, Gixe I Awilwkw awdw obËk AgxþÿZ HxZpøgwpy ÌR ÌK DâPxgbøwlt I HxZpøgwpy AwDmKwxëb k. e. DâPxgbøwlt I dgyM™ xWxMÞ KËlRËK okKwkyKkËYk gÉ eÞxZmÞØxZ xbËlI AwR ejêìæ Zw KwjêKk ptxd„
ovxmöÄ oÔË¢ Rwdw jwt, RdgoxZk Z×ldwt dgyM™ DeËRlwt xmqweÞxZÅwËdk ovLøw jËaÄ dt„ GLwËd GKxU Ìe#kohw, 13xU BDxdtd, 350xU MÞwËi eÞwt 5 lwL ÌlwËKk gwo„ G DeËRlwt okKwxk eÞwaxiK xgbøwlt kËtËQ 148xU, ÌgokKwxk eÞwaxiK xgbøwlt 21xU, iwcøxiK xgbøwlt 16xU, iwbÛwow 14xU, KËlR PwkxU, oøwËUlwBU Æ×l PwkxU, KxiDxdxU xgbøwlt e^wPxU„ G QwrwI eÞwt WRdLwËdK xK«wkMwËUêd Æ×l awKËlI ÌoLwËd bxkbÛ ÌQËlËiËtËbk erwk oÖËjwM ÌdB„
GLwËd okKwxk ÌKwËdw pwBÆ×l,iwbÛwow I KËlR dw awKwt jÖËMweËjwMy xmqwbwd iwkwZôKhwËg gøwpZ pËâQ„ DdíZ xmqwk Rdø xmqwaêykw pxgM™ ÌRlw obkop xoËlU Ggv kwRcwdy XwKwiÖLy pËZ gwcø pËâQ„ Gog gxpiêÖLy xmqwaêyËbk ovLøw pwËZËMwdw pËlI AaêÐdxZKhwËg AoâQl gw xdØxg£ I xdØ icøxg£ exkgwËkk Ìgxmk hwM ÌQËlËiËt okKwxk iwcøxiK Æ×l I KËlËR ÌlLwerw ÌaËK gxéZ pËâQ„ G Qwrw DeËRlwk eÞwt og Æ×l-KËlËRB Ìh#Z AgKwVwËiwMZ oÖËjwM-oÖxgcw, eÞËtwRdyt lwBËgÛxk, xgšwdwMwk, xmqK o‰Uop xgxhdí oioøwt RRêxkZ„
|
| RwiwlMË™ Pwk m’ MÞwpK xgbÖøu oÖxgcwgxéZ
RwiwlM™ (oÖdwiM™) ovgwbbwZw
| RwiwlMË™k xhiLwly BDxdtËdk AwUM^wI GlwKwt ÌfK×l iwpiÖbeÖk, PwËëbk dMk I ÌQlwBtw MÞwËik eÞwt 400 MÞwpK xgbÖøu ovËjwM ewtxd gËl AxhËjwM ewItw ÌMËQ„
Rwdw jwt, xgMZ okKwËkk AwiËl ÑgbÖøxZK lwBd þÿwed KËk 2007 owËl xZdxU MÞwËi iw¢ 45 Rd MÞwpKËK xgbÖøu ovËjwM Ìbt„ lwBd PwlÖ pItwk ek ÌaËK AwR ejêìæ xZdxU MÞwËik MÞwpKkw xgbÖøueÞwx®k Rdø og KwR oóedí KËk GKwxcK gwk ÌPÄw-Zbxgk PwxlËt ÌMËlI KZêÙeËqk KYêewZ ptxd„ oËkRxid xMËt ÌbLw jwt, eÞwt eÞËZøK MÞwpËKk ÑgbÖøxZK (pwDR Itwxkv) ok™wiwxb xgxhdíhwËg dÄ pËâQ„
G gøwewËk elöy xgbÖøu oxixZk xRGi mvKk b£ MZ RÖlwB iwËo exkbmêËd GËo owZ xbËdk iËcø xgbÖøu ovËjwM Ìbtwk eÞxZmÞØxZ xbËt ÌMËlI AwR ejêìæ gwþægwtËdk ÌKwËdw lqY exklxqZ pËâQ dw„ MÞwpKkw Ìqwh eÞKwm KËk gËld, AxZ oZòk xgbÖøu ovËjwM dw xbËl KËVwk AwËëbwlËdk KiêoÔxP ÌNwnYw Kkw pËg„
|
| xmqw ÌqË¢ pwkwËdw HxZpø xfxkËt AwdËZ pËg : xghwMyt Kximdwk
gwxdtwPv (pxgM™) ovgwbbwZw
| xoËlU xghwMyt Kximdwk Ìiw: fRlÖk kpiwd gËlËQd, xmqw ÌqË¢ xoËlU xghwËMk Agþÿwd ogËPËt xdËP„ xKìç xKQÖ xbd AwËMI xmqw ÌqË¢ G xghwM xQl GxMËt„ xmqw ÌqË¢ AwiwËbk pwkwËdw HxZpø xfxkËt AwdËZ Qw¢, xmqK I AxhhwgKËbk GKËjwËM KwR KkËZ pËg„
oóeÞxZ gwxdtwPv DeËRlw xildwtZËd AwËtwxRZ xmqKËbk owËa xmqwk iwËdwdítd xgntK iZxgxdit ohwt eÞcwd AxZxak g£ßËgø xZxd G Kaw gËld„ gwxdtwPv DeËRlw xdgêwpy KiêKZêw AwgÖ QwËlp Ìiwpwóib ÌfkËb#o LwËdk ohwexZËZò Ggv DeËRlw iwcøxiK opKwky xmqw Axfowk KwDowk ÂK×kwdwk exkPwldwt xgËmn AxZxa xQËld DeËRlw ÌPtwkiøwd BKgwl ÌpwËod Lwd, AxZxk£ß ÌRlw eÞmwoK owlwDx¥d ÌP#cÖky, opKwky Kximdwk (hÔxi) ÉiwtÖd Kxgk eÞiÖL„
|
| Ìi#lhygwRwk KwËlƒËkU KiêPwky KløwY oxixZk xdgêwPd AdÖxÅZ
Ìi#lhygwRwk ovgwbbwZw
| byNê 16 gQk ek Ìi#lhygwRwk KwËlƒËkU KiêPwky KløwY oxixZk xdgêwPd MZ mxdgwk KwËlƒËkU hgËd oÖÅ×hwËg oóedí pt„ ÌiwU 17xUk iËcø 16xU eËb xdgêwPd AdÖxÅZ pt„ ÌRlw obk I owZ DeËRlw ÌaËK ÌiwU 250 Rd ÌhwUwk GËZ ÌhwU eÞbwd KËkd„
ohwexZ eËb oÖlZwd xitw I owcwkY oóewbK eËb AwgbÖo owlwi xdgêwxPZ pd„ xdgêwxPZ Adøkw pËâQd opohwexZ AwgbÖl KwBtÖi Ìoxli I AiËlëbÖ Ìbg kwt, opowcwkY oóewbK Adìæ bwm I fwkØK xitw, owvMVxdK oóewbK Zed Kwxìæ ck, ÌKwnwcøq iÖmxfK×k kpiwd, bfZk oóewbK Kil eb Ìb, oiwRKløwY oóewbK Ìiw: AwgbÖk kg, eÞPwk oóewbK dwxoiw ÌgMi, ¢ßyrw I owvÆÚxZK oóewbK Ìiw: mkf×l Awli, oboø Ñotb AwRil Awly, Ìiw: xokwR xitw, Ìiw: dÖdÖ xitw, Ìiw: Rwlwl Awpib I xgËRëbÛ bwm pd„ owxgêK Z£òwgcwËd xQËld AxZxk£ß ÌRlw eÞmwoK (owcwkY) Ìiwpwóib iwpgÖg mwpyd„
|
| Kwiwl Awpib xoËlU ÌRlwk ÌmÛÅ xmqK
| xoËlËUk RxKM™ DeËRlwk Rwlwlwgwb GKwËWxik eÞcwd xmqK Ìiwpwóib Kwiwl Awpib xoËlU ÌRlwk ÌmÛÅ xmqK xdgêwxPZ pËtËQd„
ÌbËmk mynêþÿwdyt eÞxZÅwd xgGoxg fwDË«mËdk DËbøwËM ÌmÛÅ xmqK xdgêwPd Kkw pt„ MZ 5 A˃wgk gŠgìc× AwìæRêwxZK oËóild ÌKËëbÛ AwdÖÅwxdKhwËg G oóiwddw eÞbwd Kkw pt„ AdÖÅwËdk eÞcwd AxZxa gwvlwËbm okKwËkk þñwþÿøxgntK DeËbÄw Ww. ÌR Awk ÌiwbwxâQk ÌpwËoËdk KwQ ÌaËK xZxd G AøwItwWê MÞpY KËkd„ G oit xgËmn AxZxa xQËld eÞwaxiK I MYxmqw eÞxZiìèy ÌiwZwËpk ÌpwËod, xgGoxg’k eÞxZÅwZw lwtd Gi ÌK gwmwk, RxKM™-KwdwBNwU AwoËdk ovob oboø pwxfR Awpib iRÖibwk I Rwlwlwgwb GKwËWxik eÞxZÅwZw G ÌK Gi ÌlwKiwd ÌP#cÖky„ xgšx®
|
| eÞþæwxgZ xmqwdyxZk eÞxZgwËb xoËlËU xmxgËkk iwdggìcd
xoËlU gÖøËkw
| eÞþæwxgZ RwZyt xmqwdyxZ’09 gwþægwtËdk eÞxZgwËb xoËlËU iwdggìck KiêoÔxP ewld KËkËQ Bolwiy Qw¢xmxgk„ MZ mxdgwk ÌKëbÛyt mpyb xidwËkk owiËd G KiêoÔxP ewld Kkw pt„
g£ßwkw gËld, eÞþæwxgZ xmqwdyxZ gwvlwËbËmk ovxgcwËdk exkeìÿy„ ovxgcwËd ciêxdkËeqZwk ÌKwËdw þÿwd ÌdB„ ZwB eÞþæwxgZ xmqwdyxZ ovËmwcd dw KËk okKwk jxb Zw RwxZk Iek PwxeËt Ìbtwk ÌPÄw KËk ZwpËl Zw eÞxZpZ Kkw pËg„ g£ßwkw gËld, ovxgcwËdk ogckËdk kwÄÛyt KwËR Awlöwpk Iek Awþÿwk Kaw glw pËtËQ„GxU gwþægwxtZ pËl ÌbËm ÑdxZKZwk xgejêt NUËg„
ipwdMk ohwexZ mwpxktwk AwlËik ohwexZËZò GËZ eÞcwd AxZxa xQËld ÑbxdK RwlwlwgwËbk hwkeÞw® oóewbK xoxU KwDxëolwk AwxRRÖl pK iwxdK„ g£ßgø kwËLd, xmxgËkk owËgK ÌKëbÛyt owvÆÚxZK oóewbK Ìiwpwóib Aw²Ök kg, owËgK ÌKëbÛyt eÞKwmdw oóewbK Ìiwpwóib mwpRwpwd Awly, ipxod Awpib I ÌpwowBdÖk kpiwd „
|
|
|
|
|
