|
| |
|
| RdôxbËd ÂËhâQw : ÌbmkZí ÌmL pwxodwk Rdø
K gy k ÌP# cÖ ky
| ÌmL pwxodwËK jLd Ìbm I RwxZk eq ÌaËK GKxU Dewxc Ìbtwk Kaw IËV, ZLd KËtKRd mynê DËbøw£ßw Awiwk ekwimê Kwidw KËkd„ eÞþæwxgZ dwi†Ëlwk icø ÌaËK Awxi ÌbmkZí-Gk eËq iZ xbB„ KËtK xbd ÌaËK Awiwk iËdk ÌhZk GKUw BvËkxR m²†âQ AwdwËMwdw KkxQl : xb gÛwBËUýU RÖËtl Bd xb ¢ßwDd„ Awiwk iËd pt gwvlwËbm iÖK×ËUk Rdø ÌmL pwxodwB DŒòlZi kZí„ xZxd Agmø AwËkw dwdw Axhcwt hÓxnZ : MYZËìèk iwdoKdøw, ÌjwMø xeZwk ÌjwMø Kdøw, RdËd¢y, xWxRUwl gwvlwËbËmk kÕeKwk„ Zw Qwrw GKwxcK AwìæRêwxZK ovþÿw I xgËbËmk xgLøwZ KËtKxU xgmðxgbøwlt ZwËK xgxhdí oóiwdoÔPK xWxMÞ eÞbwd KËkËQ Ggv GLd ÌoogI Zwk dwËik Avm pËt DËVËQ„
Awxi ÌmL pwxodwËK Zwk ÑKËmwËk Zwk xeZwk hgËd Aùe KËtKgwk ÌbËLxQ„ Pél, pwoøity I eÞwYgìæ„ eÞwËYwâQlZw GLËdw Zwk AdøZi AwKnêYyt †Y„ AwxRieÖk Æ×Ël erwk oit Zwk IB †YB Awiwk xZd Kdøw kydÖ, ÌgYÖ I xU‰×ËK Zwk eÞxZ AwKÚÄ KËk„ 1984 owËlk GKxU NUdwk Kaw gxl„ AwËfÝw-Gmyt MYovpxZ exknËbk ÌKëbÛyt ÌdZÚËZòk KwQ ÌaËK ZwËbk AwlxRtwËoê AdÖxÅZgø AwìæRêwxZK oËóilËd ÌjwMbwËdk Rdø Awxi GKxU AwiìèY ewB„ IB exknËbk oËŠ Awxi byNêxbd cËk jÖ£ß xQlwi„ Ggwk gwvlwËbËmk eÞxZxdxcbl Ìgm gr„ AwixìèZËbk iËcø Awxi QwrwI xQËld ÌmL pwxodw, e‰R h›wPwjê I dRkØl Bolwi„ ÌmL pwxodw jwËâQd AwËfÝw-Gmyt MYovpxZ exknËbk xgËmn AxZxakÕËe, AwItwiy lyËMk ohwËd¢y xpËoËg„ Awxi jwxâQ MYovpxZ exknËbk xgËmn AwiìèËY gwvlwËbm eÞxZxdxcbËlk blËdZw pËt„ Awikw AwlxRtwËoê jwB iËÆw pËt„ ZLd iËÆwËZ Awiwk ÌQwU ÌiËt xU‰×, dwCiw Kgyk, eøwxUÛo lÖiÖ¹w Ñi¢y xgmðxgbøwlËt Ww£ßwxk erËQ„ Awxi pwxodwk NËk xdËt xMËt xU‰×ËK Ik oËŠ Awlwe KxkËt xbB„ pwxodw gll, iËd AwËQ, Z×xi Æ×Ël AwiwËK ÌbLËlB ÌeQd ÌaËK Awiwk P×l cËk GKUw Uwd xbËt ewxlËt ÌjËZ? pwxodwk byNê KwËlw ÌiwUw ÌgYy ZLd GKUw bmêdyt gþç xQl„
Awikw iËÆw ÌaËK AwlxRtwËoê jwB„ AwlxRtwoê oËóilËd dtw DexdËgmgwb, owiÛwRøgwb, gYêgwb, BÉxbgwËbk xgkØ˦ og g£ßw ZygÛ NÙYw I eÞxZgwËbk hwnwt Kaw gËld„ IB oËóilËd ÌmL pwxodw ÌKwËdw AwdÖÅwxdK g£ßÚZw Ìbdxd, xKìç NËkwtw AwËlwPdwk oit xZxd owiÛwRøgwby mwod I ÌmwnËYk xgkØ˦ Zwk bÙs Agþÿwd þeÄ KËk ÌZwËld„
AwlxRtwoê oËóild DelËq GK o®wËpk iËZw oit Awxi ÌmL pwxodwËK LÖg KwËQ ÌaËK ÌbxL Ggv Zwk KËtKxU iwdxgK †Y lq KËk Awiwk xgËmn hwËlw lwËM„ G oóeËKê GB ÌlLwk ekgZyê AvËm AwËkw xKQÖ Kaw glg„
oÖRd ewVK, GKUw xgnËtk Rdø GLwËdB qiw ÌPËt xdxâQ„ Awiwk GB ÌlLwt cwkw¢ßi kxqZ pËg dw„ Awk ÌmL pwxodw oóeËKê Awiwk gøx£ßMZ AxhšZwk KawB eÞwcwdø ewËg, Awk IB AxhšZwk eÞcwd Duo pËlw xgËbËmk iwxUËZ Zwk owxdícø„
1996 owËl Awxi I Awiwk þèy xdDBtKêgwoy AwiwËbk ÌiËRw ÌiËt ÌgYÖk KxVd ÌkwËMk Lgk ÌeËt Ik KwËQ jwB„ ILwËd gËoB RÖËdk iwSwiwxS gwvlwËbËmk owcwkY xdgêwPËdk Lgk Ìelwi„ xgGdxe’k bÖ:mwoËd AxZÅ pËt ÌbËmk iwdÖn MY-AwËëbwld KËk LwËlbw xRtwk okKwkËK qiZwP×øZ KËk„ Zwk ek oÖÅ× I xdkËeq xdgêwPËdk icø xbËt ÌmL pwxodwk ÌdZÚËZò AwItwiy lyM DËlöLËjwMø xgRt ARêd KËk, jxbI GKK ovLøwMxkÅZw ARêËd gøaê pt„ Awxi ZLd føwË…k iwcøËi ÌmL pwxodwËK GKxU Axhdëbde¢ ewVwB Ggv RÖËdk Ìmn o®wËp ZwËK GKxU gøx£ßMZ xPxV xlxL„ xPxVUw xQl xdiíkÕe :
xdDBtKê, 23.6.96, kwZ
ÌmL pwxodw oiyËe
ÌoíphwRËdnÖ,
XwKwt awKËl owidwowixd Axhdëbd RwdwZwi„ GLd xdDBtKê ÌaËK, GB xPxVk iwcøËi, ÌbËmk eÞcwdiìèyk bwxtZòhwk xdËt okKwk MVd Kkwk Rdø AwìæxkK Axhdëbd RwdwxâQ„ AwMwiy xbd†ËlwËZ Ìbm exkPwldwk ÌqË¢ Z×xi Ìjog eÞwš I bÔkbÙxÄoóedí dyxZxdcêwkYy g£ßgø ÌkËLQ Zw LÖgB eÞmvodyt„ RwZyt og †kØZòeÔYê xgnËt xo¦wìæ Ìdtwk oit bËlk ÌPËt Ìbm gr G KawxU og oit iËd kwLËl, owixtK xKQÖ AoÖxgcw pËlI, BxZpwËok ewZwt ÌZwiwk oÖdwi þÿwty pËg„ RwxZI owiËdk xbËK GxMËt jwËg„
ÌZwiwk G xgRËtk iÖpÔËZê gŠgìc×k Kaw Awiwk gwkgwk iËd erËQ„ AwR GLwËdB Ìmn Kxk„ hwËlw ÌaËKw„
BxZ,
xdZø Âhwaêy
Kgyk ÌP#cÖky„
G ejêwËtk GKxU ÌK#ZÓpËlw¥yeK NUdwk DËlöL Kxk„ xgntxU Awxi RwdËZ ewxk ÌoËïU¹k iwËo XwKw xfËk Awowk ek„ KawUw AwiwËK gËld pwxodwk ÌQwU Ìgwd ÌmL Ìkpwdwk mðÂk xox¥K owËpg„ pwxodw jLd eÞcwdiìèy pItwk eËa ZLd dwxK xZxd AwiwËK kwÄÛexZ Kkwk Kaw MhykhwËg ÌhËgxQËld Ggv Awxi Ìo oit ÌbËm awKËl dwxK xdxúPZhwËgB Zw NUZ„
Ggwk 1996-GkB ÌmL pwxodw oóexKêZ AwËkKxU DËlöLËjwMø NUdwk Kaw gxl„ gwvlwËbËm MYZìè eÞxZÅwt Zwk ÌdZÚZòbwdKwky hÓxiKwk Rdø iwxKêd jÖ£ßkwËÄÛk ÌgwýUËdk GKxU xgmðxgbøwlt ÌmL pwxodwËK Adwkwxk WƒËkU xWxMÞ xbËt oóiwxdZ KkËg„ ÌmL pwxodwk BâQw gwvlwËbËmk KËtKRd IB AdÖÅwËd DexþÿZ awK×K„ xZxd AwiwËK Zwk oŠy pItwk AwiìèY Rwdwd„ AwËkw KËtKRdËKI„ Awikw 21 A˃wgk kwZ ÌbrUwt XwKw ÌQËr xdDBtKê xMËt Ìe^#xQ ekxbd Ìglw AwrwBUwk xbËK„
ÌgwýUËdk ovxmöÄ xgmðxgbøwlËtk AdÖÅwËdk AwËM pwhêwWê xgmðxgbøwlËtk føwKwxùUk LwgwkNËk ÌmL pwxodwËK GKUw NËkwtw ovgcêdw Ìbtw pt„ ÌoLwËd pwhêwWê xgmðxgbøwlËtk føwKwxùUk eq ÌaËK AiZêø Ìod ÌmL pwxodwËK Zwk ARêËdk Rdø Axhdëbd Rwdwd„ ÌmL pwxodwI oÖëbk BvËkxRËZ PiuKwk D£k Ìbd„
eËk ZwËK WƒËkU xWxMÞ eÞbwd AdÖÅwËdI ÌmL pwxodw AxhdëbdËjwMø hwnY Ìbd„ IB hwnËY Ggv xgxhdí AwlwePwxkZwt xZxd þñwhwxgKhwËgB gwvlwËbËmk dwdw oioøw Ggv IB og oioøw D£kËY Zwk Ggv Zwk okKwËkk xgxgc DËbøwËMk Kaw gËld„ Gk ewmwewxm xZxd Zwk DâPwkËY GKxU AwìæRêwxZK iw¢wI xdËt AwËod„ KËtK xbd cËk ZwËK LÖg KwËQ ÌaËK ÌbËL, dwdw xgnËt Awlwe KËk, Zwk xgxgc iwdxgK †Ywgxl lq KËk Awxi jawaêB BiËeÞoW pB„
1997 owËl Awikw KËtKRd gwvlwËbËmk oËgêwâP kwÄÛyt oóiwddw ‘þñwcydZw xbgo ebK’ lwh Kxk„ GB xdgêwPËdk ÌqË¢ eÞcwd hÓxiKw ewld KkËZd ÌmL pwxodw„ Ìo gQk jwkw ebK ewd ZwËbk iËcø e^wPRd xQËld eÞtwZ, Zwkw ikËYw£k eÖkÆwk ewd„ RyxgZ eÖkÆwk eÞweKkw pËld ÌgMi oÖxftw Kwiwl, mIKZ Ioiwd, xPxKuowxgb eÞËfok dÖkØl Bolwi, iÖëoy xox¥K Awpib I Awxi„ eÖkÆwk eÞbwËdk ÌmËn eÞawdÖjwty AwËlwKxP¢ MÞpËYk ewlw„ ÌmL pwxodw AwiwËK Zwk ewËm b^wrwËdwk Rdø BxŠZ KkËld„ Awxi ZwB Kxk„ mIKZ IoiwËdk iËé DËV AwoËZ GKU× Ìbxk pt„ xZxd GËoB AdÖâPKËŸ AwiwËK glËld, Kgyk hwB, Awexd GKU× oËk jwd, Awxi ÌmL pwxodwk ewËm b^wrwËZ PwB„ ogêbw oeÞxZh, Ìo#RËdøk eÞxZiÔxZê ÌmL pwxodw Awiwk xbËK ZwxKËt GidhwËg pwoËld jwk Aaê Ky Awk Kkw, Awexd oËk xMËt mIKZ IoiwdËK RwtMw KËk xbd„ ZwB Kkw pËlw„
1999 owËl AwKxþôKhwËg ÌmL pwxodwk oËŠ Awiwk Awgwk xgËbm ¸iËYk GKUw oÖËjwM GËo DexþÿZ pt„ ÌmL pwxodw KidIËtla ÌpWo Ag MhdêËiËëUk ohwt ÌjwMbwËdk Rdø bxqY AwxfÝKwk WwkgwËd jwËâQd„ ÌoLwËd AwdÖÅwxdK oËóild QwrwI xgxhdí ÌbËmk okKwk I kwÄÛeÞcwdËbk oËŠ Zwk ÌbLw I KawgwZêw pËg„ Zwk oËŠ gwvlwËbËmk okKwxk eÞxZxdxcgMê ÌZw awKËgB, ZËg xZxd ÌbËmk bÖ-xZdRd xgxmÄ dwMxkKËK Zwk oŠy KkËZ Pwd„ MwRyDl pK Awk Awxi jxb Zwk oŠy pB ZwpËl xZxd LÖxm pËgd„ Awiwk eËq MkkwxR pItwk eÞmíB IËV dw„ okKwxk bl AwItwiy lyËMk oËŠ Awiwk AwdÖÅwxdK ÌKwËdw oóeKê ÌdB, ZËg IB bËlk Awxi ÂhwdÖcøwty, jxbI Zwk oiwËlwPdwI Awxi KËk awxK„ Awk gŠgìc× Kdøw ÌmL pwxodw Awiwk byNêKwËlk ÌoíphwRd, xZxdI ogêbw Awiwk eÞxZ mÛ¦w eÞbmêd KËk GËoËQd„ Awk MwRyDl pK ÌZw AwItwiy lyËMk ÌKëbÛyt DeËbÄw KxixUk GKRd oboø„ Awikw owdËëb ÌmL pwxodwk eÞþæwËg oóixZ xbB„
WwkgwËd dwdw AdÖÅwËd Awxi ÌmL pwxodwk oŠy pB„ GKUw AdÖÅwËdk Kaw gxl„ AwowËM owfwxk ewËKêk ÌhZk GKUw xUlwk Iek iÖ£ßié Kkw pËtËQ„ IeËk QËdk Qwb„ owiËd ÌPtwk ewZw AwËQ„ iw¢ PwkRËdk Rdø„ ÌoLwËd golwi Awxi, MwRyDl pK, ÌmL pwxodw I ÌmL Ìkpwdw„ Adøkw ÌeQËd, ewËm, ÌMwl pËt b^wxrËt„ ogwB PiuKÚZ pËt AwxfÝKwk HxZpøgwpy RÖlÖ dÙZø ÌbLlwi„ dÙZøwdÖÅwËdk ek Awikw ewpwËrk IeËkB ¢ß×K ÌewUê dwËik GKxU ÌQwU ÌkËþæwk^wt Kxf ÌLËZ jwB„ pwxodw AwiwËK ÌWËK xdËt Zwk ewËm gowËld„ KwËQB Adø GKUw ÌUxgËl gol Ìkpwdw, Zwk ÌQwU ÌiËt kÕeìæyËK oËŠ xdËt„
GgwkKwk ofËk Awxi ÌmL pwxodwËK LÖg KwËQ ÌaËK ÌbxL„ xgiwËdk ÌhZËk, ÌpwËUËl, owfwxk ewËKêk ÌkËþæwk^wt Ggv dwËPk AdÖÅwËd„ Zwk okl, AwìæxkK, gwÉlø I KÚx¢iZw gxRêZ gøgpwk Ggv eÞowcdgxRêZ þñwhwxgK oÖëbk ÌPpwkw ogwk iËd ÌkLwewZ KËk„ Zwk iwdxgK xKQÖ †Y jawaêB DËlöLËjwMø„ AwowËM ewËKêk ¢ß×K ÌewUê ÌkËþæwk^wt AwiwËbk MwxrgpËkk og WÛwBhwkËK ÌWËK GËd, KwËQB GKUw ÌUxgËl gxoËt, ZwËbk Kxf LwItwËlw ÌmL pwxodw„ eËk Awiwk Mwxrk PwlK dkiøwd ÌpËRlpwýUê AwiwËK gËl, Zwk byNê KiêRygËd GB kKi DnäicÖk AxhšZw GB eÞai pËlw„
ÌmL pwxodwk oŠykÕËe G ofËk Awiwk xgËmn Awdëb I ÌeÞkYwbwtK AxhšZw NËU 15 dËh¹k xgËKËl„ Awikw xgiwdËjwËM Wwkgwd ÌaËK ÌRwpwËdogwËMê jwB G jÖËMk xKvgbxìæ eÖkØn Ìdlod iøwË«lwk oËŠ owqwu Kkwk Rdø„ AwiwËbk xKQÖqY AËeqw KkËZ pt„ AwËM ÌKwËdw ÌeÞwMÞwi Kkw ptxd„ ÌmL pwxodw Ìdlod iøwË«lwk okKwxk gwohgËdk GKxU Ahøaêdw KËq AËeqw KËkd„ AwdÖÅwxdKhwËg dw pËlI iøwË«lw ÌbËmk kwÄÛexZk ijêwbwt AxcxÅZ„ gwvlwËbm, gŠgìc× I ÌmL pwxodwk eÞxZ hwËlwgwowk KwkËYB ÌeÞwËUwKËlk AwdÖÅwxdKZw QwrwB xZxd AwiwËbk oËŠ owqwu KkËZ oóiZ pd„ ÌjU×K× oit AËeqw KkËZ pt Zw xQl AdÖËlöLËjwMø„ AËeqw Kkwk oit Awxi lËd gËo bÖ’xU Aøw¢ßoxUK KxgZw xlËL Ìfxl, GKxU BvËkxRËZ, iøwË«lwËK xdËt; AdøxU gwvlwt, ÌmL pwxodwËK xdËt„ GUw KxgZwk GK kKi ÌLlw„ eÞxZxU eOzx£ßk eÞai AqkxU l¹iwdhwËg erËl GKxU dwi ÌgxkËt AwËo„ ÌmL pwxodwËK xdËt ÌlLw KxgZwxU xQl xdiíkÕe :
Ìmn ÌdB Zwk Ìowdwk gwvlwk þñeí ÌbLwk
Lxd LÖ^ËR ÌfËk obwB oÖËLk ogwk
pwxkËt ÌjËZ ÌbËg dw KhÖ Ìo þñeíxU Zwk
xodËaxUK ÌZw dt, gwvlwk iwxURËl AxZ iRgÖZ
dwB Zwk qt gw xgdwm, Ìo Ìj Axdëbø xdLÖ^Z„
Awikw AwKwmeËaB ÌRwpwËdogwMê ÌaËK WwkgwËd xfËk Awxo oìcøwk xbËK„ kwËZ pxlËW Bd-G Rwewxd xWdwËk AwiwËbk Aweøwtd KkËld eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw I ekkwÄÛiìèy owiwb AwRwb„ AwiwËK owiwb AwRwb xdËR GËo ÌmL pwxodwk ewËm gxoËt xbËld„
eËkk xbd Awikw jw¢w Kklwi Ìo#xb AwkËgk DË¥Ëm„ xktwËb Ìe^#ËQ Awikw ÌowRw PËl jwB oËóild eÞwowËb„ xktwËb AwiwËbk ÌKwËdw AwdÖÅwxdK KiêoÔxP xQl dw„ BolwËik HxZpwxoK eÖYø þÿwd†Ëlw ÌbLw, pwkwi mkyËf dwiwR erw, ipwdgyk oiwxck owiËd b^wxrËt Ìbwtw-bkØb erw, pRkZ AwgÖgKk xox¥K I pRkZ DiËkk oiwxck owiËd b^wxrËt Z^wËbk DË¥Ëm mÛ¦w RwdwËdw, GoËgk icø xbËt oit bÛØZ ÌKËU jwt„ ÌmL pwxodw oËŠ awKwt AwiwËbk ÌKwËdw kKi xhËrk iËcøB erËZ pt dw„ eÖYø dMky i~wt Awikw Dikw pR ewld Kxk„
ÌmL pwxodw Ìj ciê Aìæ:eÞwY Ìo Kaw ogêRdxgxbZ„ AwiwËbk ofËkk GB ejêwËt Zw AwËkw þeÄhwËg ogwk ÌPwËL ckw eËr„
Ggwk Awxi Awiwk GB ÌlLw Ìmn Kkg„ Ìmn Kkwk AwËM ÂcÖ AwËkKxU Kaw„ Awiwk iwËS iËcøB iËd pt Ìj ÌmL pwxodwk Iek xgcwZwk xgËmn KkØYw I Awmygêwb AwËQ„ Ìbmyt I AwìæRêwxZK nrjËìèk iwcøËi 1975 owËlk 15 AwMýU gŠgìc× jLd exkgwËkk AËdK oboøop KxZet xgeaMwiy, DâPwxhlwny, gwvlwËbËmk iÖx£ßjÖ˦k ÌPZdwxgËkwcy, þñwcydZwk ÌPZdwxgËkwcy owixkK obËoøk pwËZ xdpZ pd ZLd ÌmL pwxodw NUdwP袧 ÌQwU Ìgwd Ìkpwdwop BDËkwËe xQËld„ gwvlwËbËm awKËl IB oiËt xZxdI, xd:oËëbËp xdpZ pËZd„
Zwk ek AwItwiy lyËMk xgmwl kwRÐdxZK Rdohwt ÌMÞËdW pwilw PwlwËlw„ ZwkI eÞcwd DË¥mø xQl ÌmL pwxodwËK pZøw Kkw„ ÌoB xbd AËl#xKKhwËg Zwk eÞwY kqw ewt„ Rdohw Plwk oit xZxd GKxU ÌiwUkjwËdk KwËQ gËoxQËld„ Ky GKUw KwËR xZxd ILwd ÌaËK DËV ÌMËl IB RwtMwt GËo gËod AwBxh kpiwd„ iÖpÔËZêk iËcø ÌoLwËd GKxU ÌMÞËdW eÞP¡ m˲ xgËýfwxkZ pt„ AwBxh kpiwËdk bÖB ew DËr ÌMl, oiþæ mkyk k裧 kx™Z pËlw, xZxd iÙZ×øk ÌKwËl XËl erËld„ IB ÌMÞËdW xdxq® pËtxQl ÌmL pwxodwk DË¥Ëmø Ggv GK iÖpÔZê AwËM xZxd ILwd ÌaËK DËV dw ÌMËl xZxd Axdgwjê iÙZ×øk xmKwk pËZd„ Ìo xbd ÌmL pwxodwk eÞwY kqw ewItwËK xdtxZk xgcwd Qwrw Adø ÌKwËdwhwËg gøwLøw Kkw KxVd„
28 ÌoËïU¹k, 2009
|
 |
|
|
|
