|
| |
|
| ÌgMi xRtwËK ÌKd gwxr QwrËZ pËg?
Ww. I tw ËR b G Lw d
| og Rùedw-Kùedwk Agowd NxUËt okKwk Ìmn ejêìæ KËtK xbd AwËM ÌodwxdgwËok gwxr Qwrwk ÌdwxUm xbËtËQ xgËkwcyblyt Ìd¢y ÌgMi LwËlbw xRtwËK„ byNê 37 gQËkk goZgwxr iw¢ 15 xbËdk iËcø ÌQËr xbËZ oitoyiw Ìg^Ëc Ìbtw pËtËQ„ xelLwdwk dwkKyt pZøwKwË¡k Zbìæ xkËewUê eÞKwËmk xbdqY jZ NxdËt AwoËQ, okKwËkk AhøìæËk AxþÿkZwI ZZ gwrËQ„ bÖ’xZd o®wËpk iËcøB okKwkËK þemêKwZk Zbìæ xkËewUêxU eÞKwm KkËZ pËg RdoiËq„ G oitUw AZøìæ †kØZòeÔYê„ xpowg KËnB bÖ’o®wp oit xdcêwkY KËkËQ okKwk„ xelLwdw pZøwKwË¡k dwkKyt NUdw Pwew xbËZ okKwËkk eÞËtwRd ogwk dRk Adø xbËK ÌfkwËdw„ G Rdø okKwk AËdK†Ëlw dd-BoÖøËK BoÖø KËkI xgËkwcy blËK eÖËkwiw¢wt iwËV dwiwËZ ewËkxd„ GidxK LwËlbw xRtwk ÌodwxdgwËok gwxr gkw¥ gwxZËlk ÌdwxUm eÞbwËdk ekI„ xgGdxe BoÖøxUËK kwRÐdxZK I AwBxdhwËg ÌiwKwËglw Kkwk xo¦wìæ Ìdtwt kwReËa AwËëbwld ZZUw PwOw pËt IËVxd„ okKwk bÖ’o®wËpk iËcø gwxr Qwrwk ÌdwxUm xbËtxQl Zbìæ xkËewUê eÞKwËmk eÔgê iÖpÔËZê oáNwZit exkxþÿxZk oÙxÄ KkËZB„ G Qwrw GKB oit jÖ¦wekwcyËbk xgPwk Ggv 10 UÛwK Aþè iwilw RÖËr xbËtËQ jwËZ RdbÙxÄ NÖËk jwt„ AMÞwxcKwk xhx£ËZ Gog Kiê owcËdk RdøB xK RdMY ZwËbk xdgêwxPZ KËkËQ?
AwoËl xWxRUwl gwvlwËbm Mrwk AŠyKwk Ggv xbdgbËlk odb gwþægwtËdk Kaw gËl kwRÐdxZK eÞxZxpvow PxkZwaê Kkwk ÌLlwt ÌiËZ DËVËQ ipwËRwU okKwk„ qiZw MÞpËYk ek eÞai mZ xbËdB KÔU-ÌK#ml I nrjËìèk mZiÖLy exkKùedw gwþægwtd KkËZ xMËt ZwlËMwl ewxKËt ÌfËlËQ okKwk„ xgËmn KËk xelLwdwt xgxWAwk obk bfZËk ÑemwxPK pZøwKwË¡k NUdwt okKwkblyt xKQÖ mynê ÌdZwk ovxmöÄZwk Kaw DËV Awowk ek Zw cwiwPwew xbËt ogwk bÙxÄËK xhdíLwËZ eÞgwxpZ KkËZ okKwk ixktw pËt DËVËQ„ eQëbiwxfK Zbìæ KxixU MVd Ggv Zbìæ xkËewUê ÌeËmk oitoyiw gwkgwk gxcêZ Kkwk ekI Ìmn kqw pËg dw ÌhËg xdiêi GB pZøwKwË¡k bwthwk AdøËbk NwËr PwxeËt Ìbtwk jwkekdwB ÌPÄw PlËQ„ ZwkB Avm xpËoËg þñtv eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw Ggv Zwk AxZmt AdÖMZ KËtKRd iìèy ÌdËiËQd AeeÞPwËk„ gwxYRøiìèy Ìl. KËdêl (Ag:) fwkØK Lwd Ggv AwBdiìèy mxfK AwpËib dwdw kKi iìægø QÖËr xbËt xg¸wìæ KËkËQd ÌbmgwoyËK„ Zwkw GB pZøwKwË¡k owËa RxŠoóeÙ£ßZw, jÖ¦wekwcy xgPwk, KIxi iwbÛwowt RxŠ Awþæwdw AwxgûKwk I eÞcwd xgËkwcy blËK xelLwdw pZøwKwË¡k owËa RrwËdw, BZøwxb GËKk ek GK idMrw g£ßgø xbËt jwËâQd„ ZwËZI kwRdyxZk iwV Mki dw pItwt okKwk Ggwk AwNwZ ÌpËdËQ xRtw exkgwËkk Iek„ AZøìæ ÌK#mËl Zwkw þñwcydZwk ÌNwnK mpyb kwÄÛexZ xRtwDk kpiwd oóeËKê KUwq KËk DËbøwM xdËtËQ kwÄÛyt Rygd ÌaËK Zwk þôÙxZxPpß iÖËQ Ìflwk„ P›MÞwi xgiwdgëbk ÌaËK xRtwk iÖøkwl AeowkY Kkw pËtËQ„ 1971 owËlk 26 iwPê KwlÖkNwU ÌgZwk ÌKëbÛ ÌaËK ÌiRk xRtwk þñwcydZw ÌNwnYw Kkwk xP¢ovgxlZ hwÆjêxU ÌiËpkeÖËkk iÖxRgdMk iÖx£ßjÖ¦ þôÙxZ RwbÖNk aËK xdxúPpß KËk Ìflw pËtËQ þñtv iÖx£ßjÖ¦xgntK eÞxZiìèy GxgGi ZwRÖl BolwËik xdËbêËm„ Gk AwËM RwZyt ovoËb eÞcwdiìèy, ovob DeËdZw owËRbw ÌP#cÖky, ovob oboø ÌmL fRlÖl Kxki Ìoxliop okKwkblyt ÌdZÚgÙëb AZøìæ Awex£Kk I Amwlyd hwnwt Kaw gËlËQd mpyb xRtwËK xdËt„ ‘xRtw iÖx£ßËjw¦w xQËld dw, xZxd ewxKþæwËdk GËRëU xQËld’ gËlI cÙÄZweÔYê iìægø KËkd G og bwxtZòmyl gøx£ß„ owËgK eÞcwdiìèy, xgËkwcyblyt Ìd¢y, xgGdxe ÌPtwkewkod ÌgMi LwËlbw xRtw oóeËKêI Amwlyd Dx£ß KËk PËlËQd Zwkw„ dgi RwZyt ovoËbk eÞai AxcËgmËdk oiwx® eËgê eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw Ìj hwnw I hxŠËZ LwËlbw xRtwop xgGdxe ÌdZÚgÙëbËK gøx£ßejêwËt Aw¢ßiËYk xmKwËk exkYZ KËkd, Zw ÌKwËdw RwZyt Ìd¢y ÌZw dtB, þñwhwxgK ÌKwËdw iwdÖËnk AwPkËYk ejêwËtI eËr dw„ G ckËdk AwPkËYk KwkËY xZxd AwËMkgwk eÞcwdiìèy awKwKwËl DâP AwbwlZ KZêÙK xZkÆÚZ ejêìæ pËtËQd„
xelLwdw pZøwKwË¡k ek GZ†Ëlw BoÖø pwËZ Z×Ël xbËt okKwk ÌhËgxQl, xgËkwcy bl Gog lÖËf xdËt kwReËa dwiËg„ D£® KËk Z×lËg itbwd„ xKìç xgËkwcy bËlk opdmyl iËdwhwËgk KwkËY KwjêZ Zw dw pItwt ogêËmn ebËqËe xRtw exkgwËkk ÌodwxdgwËok mpyb iBdÖl ÌkwËWk gwxrk BRwkw gwxZËlk xo¦wìæ xdËtËQ okKwk„ AwBdMZ ÌKwËdw xhx£ dw awKËlI xdZwìæ kwRÐdxZK eÞxZxpvowk gmgZyê pËtB ÌmL pwxodw AiwdxgK I þemêKwZk G BoÖøxU xgËkwcy bËlk pwËZ Z×Ël xbËt ZwËbk DoËK xbËâQd kwReËa dwiËZ„ xgËkwcy bl kwReËa dwiËl Ìbmgwoyk bÙxÄ xelLwdwk NUdw ÌaËK oËk jwËg, Gid hwgdw ÌaËKB Ìj okKwk GB xo¦wìæ xdËtËQ, Zw GLd þeÄ„ AwItwiy lyM Ggv Gk AŠ I opËjwMy ovMVËdk oyiwpyd oìèwo, P^wbwgwxR, lÖUZkwR, bLlbwxkËZòk kwRdyxZ I AwBdmÙáLlw exkxþÿxZk Pki AgdxZËZ RdRygËd dwxhmðwo DËVËQ„ blytKkY I AwZôytKkËYk fËl eÞmwoËd xgkwR KkËQ AxþÿkZw„ ÌbËm xgbÖøu ÌdB, ewxd ÌdB, RdMËYk RwdiwËlk xdkwe£w ÌdB, xgËbËm PwKxk gwRwk gìc pËt jwËâQ, AaêÐdxZK iëbw MÞwo KkËZ PËlËQ ÌMwUw ÌbmËK„ G og oioøw AwiËl dw xdËt okKwk AdøwthwËg þñwcydZwk ÌNwnK, gwvlwËbmy RwZytZwgwËbk eÞgZêK, gÉblyt MYZËìèk eÞg£ßw, mpyb kwÄÛexZ xRtwDk kpiwËdk þôÙxZxgRxrZ ÌodwxdgwËok gwxr ÌaËK Zwk exkgwkËK DËâQb Kkwk iËZw xpvowZôK xo¦wìæ xdËtËQ„ byNê xZd jÖM cËk xRtw exkgwËkk xVKwdw mpyb iBdÖl ÌkwËWk gwxr„ 1972 owËl Ìodwgwxpdyk DeeÞcwd xdjÖ£ß pItwk ek ÌaËKB G gwxrËZ oexkgwËk DËVxQËld xRtwDk kpiwd„ 1975 owËlk 7 dËh¹k G gwxr ÌaËKB xoewxp RdZw ZwËK iÖ£ß KËk GËd AxcxÅZ KËk kwÄÛyt qiZwt„ ÌodweÞcwd, okKwk eÞcwd GidxK kwÄÛeÞcwd pItwk ekI AwiÙZ×ø GB gwxrËZ xQËld gwvlwËbËmk BxZpwËo ogËPËt RddxëbZ kwÄÛexZ xRtw„ owËr xZd Kwikwk gwxrxUk eÞxZxU BU, gwlÖKYw mpyb xRtwk þôÙxZcdø„ 1981 owËlk 30 Ìi xgeaMwiy xKQÖ ÌodwKiêKZêwk pwËZ P›MÞwËik owxKêU pwDËo mwpwbZ gkËYk ek ÌodwxdgwËok gwxrËZB eÞaËi xdËt Awow pt Zwk ikËbp„ eÞmíwZyZ ÌbmËeÞi, oZZw I xdÅwk KwkËY xRtwk RdxeÞtZw xQl AwKwmP×¹y„ ÌKwËdw ÌKwËdw ÌdZwk iÙZ×øk ek RwdwRw erwk ÌlwK LÖ^ËR dw ewItw ÌMËlI xRtwk RwdwRwt Avm Ìdd ÌbËmk AcêËKwxU iwdÖn„ xRtw Ìbm, iwxU I iwdÖËnk pÕbËtk GZUw MhyËk Ìe^#ËQ xQËld Ìj, Zwk AKþôwu iÙZ×øk Lgk ÂËd ÌbËmk xgxhdí þÿwËd KËtKRd pwUê AøwUwËK iwkw jwd„ mpyb xRtwk Duewbd I ÌbmMrwk kwRdyxZ AwiwËbk exkYZ KËk þñxdhêk RwxZËZ„ Zwk Agbwd jwkw AþñyKwk KËkd, Zwkw eÞKÚZ ÌbmËeÞxiK dd„ xKvgbìæyk dwtK, AxZmt owbwiwUw RygdjwedKwky xRtwk mwpwbu gkËYk ek Zwk xd:þñ exkgwËkk xQl dw iwaw ÌM^wRwk V^wB„ Ìo oit ÌbËmk iwdÖËnk AwËgM-AdÖhÓxZ I xRtwk eÞxZ hwËlwgwowk KwkËYB ZuKwlyd okKwk 1982 owËl oËgêwâP kwÄÛyt xo¦wËìæk xhx£ËZ xRtw exkgwkËK gkw¥ Ìbt ÌodwxdgwËok gwxrxU„ mpyb xRtwk AgbwËdk þñyKÚxZþñkÕe kwÄÛ þñeÞËYwxbZ pËtB Zwk Aopwt exkgwkËK gwxrxU xbËtxQl„ LwËlbw xRtw KwËkw KwËQ AwËgbd-xdËgbd KËk gwxrxU Ìddxd„ mpyb xRtwk þôÙxZËK A^wKËr cËk ÌgMi xRtw Zwk dwgwlK bÖ’oìæwdËK xdËt G gwxrËZ gogwo KËk AwoxQËld„ xZdgwk eÞcwdiìèy xdgêwxPZ pItwk ekI eÞcwdiìèy hgËd IËVdxd xZxd„ GkmwbxgËkwcy AwËëbwlËd ZwËK G gwxrËZB AìækyY kwLw pt„ ‘GK-GMwËkw’ ekgZyê oiËt G gwxr ÌaËKB ÌMÞfZwk Kkw pt ZwËK Ggv Zwk bÖ’eÖ¢ËK„
1996 owËl AwItwiy lyM qiZwt Awowk ek ÌmL pwxodwk Ìmød bÙxÄ eËrxQl gwxrxUk Iek„ ZLd ÌaËKB gwxrxU QwxrËt Ìdtwk ÌPÄw Pwlwt AwItwiy lyM okKwk„ xKìç GËZ ofl dw pItwt 2001 owËlk 2 RÖlwB qiZwoyd AwItwiy lyM okKwËkk ixìèexknËbk xo¦wìæ AdÖjwty cwdix«ËZ ÌmL Ìkpwdwk dwËi GKxU gwxr gkw¥ Ìbtw pt„ bLxl þñZò xdËt RxUlZw awKwt eËk gwxrxUk gkw¥ gwxZl KËk Ìbt xgGdxe okKwk„ ÌmL pwxodw xdËR iw¢ 1 UwKw iÔËlø kwÄÛyt MYhgd Lxkb KËk Ìdtwk DËbøwM xdËl MYeÞxZgwËbk iÖËL Zw h¡Öl pËt jwt„ MYhgd pwkwËdwk bÖ:LËgwc ÌaËKB ÌmL pwxodw LwËlbw xRtwËK ÌodwxdgwËok gwxr ÌaËK DËâQb KËk Ròwlw xdgwkËYk ÌPÄw KkËQd gËl iìægø xgšRdËbk„ ÌmL pwxodw RwZyt ovoËb gËlËQd, LwËlbw xRtw gwxrxU ÌQËr xbËl xgxWAwk pZøwKwË¡ mpyb exkgwkËbk ÌoLwËd fõøwU ÑZxk KËk Ìbtw pËg„ GKxU mpyb exkgwkËK DuLwZ KËk Adø mpyb exkgwkËK ÌoLwËd eÖdgêwod Kkwk xPìæw ÂcÖ AËj#x£ßKB dt AÐdxZKI gËU„ okKwk GKgwk glËQ, LwËlbw xRtwk gwxr gkw¥ AÐgchwËg pËtËQ„ Awgwk glËQ, Zwk dwËi gkw¥KÚZ gwxrxUk mËZêk xZxd gkËLlwe KËkËQd„ GK GKgwk GËKK ckËdk Kaw glw pËâQ„ LwËlbw xRtwk GB gwxr Qwrw 56 pwRwk gMêiwBl AwtZËdk gwvlwËbËm Awk ÌKwawI xK ÌKwËdw RwtMw ÌdB xelLwdw mpybËbk fõøwU ÑZxkk Rdø? LwËlbw xRtwk gwxrxU ÌKd QwrËZ pËg? ixìèohwt MÙpyZ xo¦wËìæ glw pËtËQ, GKxU exkgwk bÖxU gwxr gkw¥ ÌeËZ ewËk dw okKwxk AwBdwdÖjwty„ jxb ZwB pt, ZwpËl ÌmL pwxodw xgxWAwËkk NUdwt qxZMÞþæ mpybËbk eÞxZ exkgwkËK bÖ’xU KËk fõøwU Ìbtwk Kaw ovoËb ÌNwnYw KkËld xKhwËg? Zw Qwrw ÌodwxdgwËo ÌaËK kwRdyxZ Kkw jwËg dw, Gid ÌKwËdw AwBd gwvlwËbËmk ovxgcwËd ÌdB„ gZêiwd okKwËkk gwKeU× iìèy fwkØK Lwdop gÉ ÌdZw Ìodwxdgwo GlwKwt gogwo KËk kwRdyxZ KkËQd„ xgxWAwk mpyb exkgwËkk jwËbk fõøwU Ìbtwk Kaw glw pËâQ, Zwkw Ìj hxgnøËZ kwRdyxZ KkËgd dw, Zwk MøwkwxëU ÌK ÌbËg? MZ 8 GxeÞl ixìèohwt ÑgVËKk ek eÞcwdiìèyk ÌeÞo oxPg ÌeÞo xgÛxfvËt gËld, LwËlbw xRtwk dwËi ÌodwxdgwËo Ìj gwxrxU gkw¥ Ìbtw pËtËQ, ZwËZ ixìèohwk AdÖËiwbd xQl dw„ AaP eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw MZ 1 GxeÞl xlxLZ eÞËmíw£Ëk RwZyt ovobËK RwxdËtxQËld, 1982 owËlk 19 iwPê Ggv 25 Ìi AdÖxÅZ ZuKwlyd ixìèexknËbk ÑgVËK xRtwDk kpiwËdk þèy I bÖ’eÖË¢k Rdø 6, mpyb iBdÖl ÌkwËWk gwxr 2.72 GKk Rxiop GKUw xeÞxitwËik xgxdiËt gwxnêK 1 UwKw pwËk LwRdw eÞbwËdk mËZê gkw¥ Ìbtw pt„ G ckËdk AoŠxZeÔYê g£ßËgøk icø xbËtB okKwËkk pyd DË¥mø ÌgwSw jwt„ mpyb xRtwk þôÙxZ xdxúPpß xKvgw LwËlbw xRtwËK ÌodwxdgwËok gwohgd ÌaËK DËâQËbk ÌPÄw KËk ÌbmËK AxþÿxZmyl Kkwk e^wtZwkw Kkw jwËg„ xKìç xelLwdw pZøwKwË¡k xkËewUê xhdí LwËZ eÞgwxpZ KËk NwZK Ggv ZwËbk ibbbwZwËbk kqwk Kkwk ÌPÄw pËl Zwk exkYwi ÌiwËUI hwËlw pËg dw„ LwËlbw xRtwËK gwxr ÌaËK DËâQËbk hwgdw exkpwk KËk okKwËkk DxPZ ÌbËm xgkwRiwd xgxhdí o‰U AMÞwxcKwËkk xhx£ËZ Zw xdkoËd iËdwxdËgm Kkw„
ÌlLK : xdDBtKê ÌaËK eÞKwxmZ ow®wxpK gwvlwËbm ex¢Kwk oóewbK
weeklybangladesh@mindspring.com
|
 |
|
|
|
