|
| |
|
| AËdK xKQÖ Awrwl KkËZ PwBËQd ÌZ#xpb
xgxWAwk’k xdRþñ ÌMwËtëbw ovþÿwk iwVejêwËtk oboøkw okwoxk RxrZ xQl
AwgÖ owËlp AwKd
| xgxWAwk’k ÌMwËtëbw ovþÿw kwBËflo xoxKDxkxU BDxdËUk (AwkGoBD) iwVejêwËtk oboøkw oxpvo NUdwk owËa okwoxk RxrZ xQËld„ G KwkËY GZ gr NUdw NËU ÌMËlI AwËMhwËM RwdËZ ewËkxd EcµêZd KiêKZêwkw„ G xbËK xelLwdw UÛøwËRxWk dwtK xWGxW ÌZ#xpbÖl Awli AËdK xKQÖB Awrwl KkËZ PwËâQd„ xoAwBxW gËlËQ, xRšwowgwËb xZxd xgxWAwk xgËbÛwËpk owËa RxrZ gËl þñyKwk KËkËQd„ ZËg ÌZ#xpb Ky gËlËQd Zw DËlöL KkËZ kwxR pdxd iwilwk ZbìæKwky KiêKZêw xoAwBxW’k GGoxe Aw²Öl Kwpwk AwLëb„ xhxWI f×ËUR I Qxg†ËlwB xelLwdw UÛøwËRxWk ZbìæKwky bl†Ëlwk GLd Awol AwlwiZ„ I†Ëlw ÌbËLB GËK GËK mdw£ß Kkw pËâQ oxpvo NUdwk owËa RxrZ RItwdËbk„ iÖL ÌXËK kwLËlI Qxg I xhxWI f×ËUR ÌbËL KwDËK mdw£ß KkËZ oioøw pËâQ dw ZbìæKwkyËbk„ ÌKD AþñyKwk KkËl ZwËbk KŸ xixlËt ÌbLw pËâQ xgxhdí xhxWI f×ËUËRk hËtËok owËa„ G xbËK RItwdËbk bLl ÌaËK D¦wkKÚZ AaêKxr xdËtI eÞmí DËVËQ„ cwkYw Kkw pËâQ, lÖxŸZ UwKw-etow Qwrw Gk iËcø DeËX#KËdk UwKwI awKËZ ewËk; oxpvo NUdwt Avm Ìdtwk Rdø jw Zwkw ÌeËtËQ gËl cwkYw Kkw pËâQ„ AËdËKk gøwvK xpowg LxZËt ÌbLwkI DËbøwM xdËtËQd ZbìæKwkykw„ G xbËK xKQÖ oËëbphwRËdk gøwvK xpowg LxZËt ÌbLËZ GKxU ÌMwed owKêÖlwk Rwxk pËtËQ gËl Rwdw ÌMËQ„
AwkGoBD RxrZ : eÞai ÌaËKB oËëbp Kkw pxâQl G NUdwk owËa xgxWAwk’k ÌMwËtëbw ovþÿw kwBËflo xoxKDxkxU BDxdËUk oboøkw RxrZ awKËZ ewËkd„ AwkGoBD’k oboøËbk awKwk þÿwd†Ëlw ÌaËK D¦wk Kkw pËtËQ xgeÖl exkiwY AwËMítwþè I ÌMwlwgwkØb„ G Qwrw ZwËbk gøgpÕZ ItwxKUxK†Ëlw D¦wk pËtËQ AqZ Agþÿwt„ ZwËbk KwQ ÌaËK xgËbÛwpykw ItwxKUxK†Ëlw ÌKËr xdËtËQ Gid ÌKwËdw AwlwiZ ewItw jwtxd„ GB ItwxKUxK†ËlwB Aþècwkykw xdËRËbk iËcø ÌjwMwËjwM kqwk Rdø gøgpwk KkxQl„ AwËþæ AwËþæ þeÄ pËt DËVËQ xgxWAwk’k ÌMwËtëbw ovþÿw kwBËflo xoxKDxkxU BDxdËUk iwVejêwËtk oboøkw oxpvo NUdwk owËa okwoxk RxrZ xQl„ G KwkËY GZ gr NUdw NËU ÌMËlI AwËM ÌaËK xKQÖB ÌUk ewItw jwtxd„ iwVejêwËtk xgnt†Ëlw Zwkw EcµêZd KZêÙeqËK Rwdwtxd„
mdw£ß pËtËQ ÌoB 14 Rd : oxpvo NUdwk GK ejêwËt xgxWAwk’k Ìj 14 Rd oboø eÞcwdiìèy I þñkwÄÛiìèyk owËa GKwxcKgwk ÑgVK KËkËQd ZwËbk ogwBËK mdw£ß Kkw oºg pËtËQ gËl GKxU oÔ¢ RwxdËtËQ„ IB 14 RËdk ÌKD ÌKD ÌMÞfZwk kËtËQd Ggv gwxKkwI dRkbwxkk iËcø kËtËQd„ GËbk ogwBËKB ÌMÞfZwk I xRšwowgwb Kkw pËg„
eÖËkweÖxk xdxúPZ pËtB KwR Ìbtw pËâQ : xgxWAwk obk bfZËk MZKwl ejêìæ Ìjog RItwdËK XÖKwËdw pËtËQ, ZwËbk ogwBËK lwBdAwe KËk kwLw pËtËQ„ GËbk iËcø jwËbk gøwewËk eÖËkweÖxk xdxúPZ pItw ÌMËQ Ìj oxpvo NUdwk owËa RxrZ xQËld dw ZwËbkËKB ÌKgl KwR Ìbtw pËâQ„ GK ÌodwKiêKZêw gËlËQd xdxúPZ dw pËt ZwËbkËK KwR Ìbtw xkxÆ„ G KwkËY GB e¦xZ Agl¹d Kkw pËtËQ„ jwkw IB xbd NUdwk oit xelLwdwk gwBËk xQËld gw QÖxUËZ xQËld ZwËbkËKI KwËR ÌjwM Ìbtwk AdÖixZ Ìbtw pËtËQ„
xhxWI f×ËUR I Qxg ÌbËLB ogwBËK mdw£ß Kkw pËâQ : xhxWI f×ËUR I Qxg ÌbËLB mdw£ß Kkw pËâQ Kwkw IB xbËdk NUdwk owËa okwoxk RxrZ xQl„ ovxmöÄ oÔ¢ Rwdwt, Qxg ÌbËL I xhxWI f×ËUËRk iwcøËi jwËbkËK mdw£ß Kkw pËâQ ZwËbk KwËkw AþñyKwk Kkwk Dewt ÌdB„ eÞaËi ÌMÞfZwk Kkwk ekB ZwËbk þñyKwËkwx£ß AdÖjwty gwxKËbk ÌMÞfZwk Kkw pËg„ Aek xbËK jwËbk bLl ÌaËK Aþè gw lÖxŸZ iwlwiwl D¦wk pËtËQ ZwËbkËK okwoxk G NUdwk owËa RxrZ gËl AxhjÖ£ß Kkw pËg„ MZKwl ejêìæ okwoxk AvmMÞpYKwkyËbk iËcø eÞwt 100 RdËK mdw£ß Kkw oºg pËtËQ gËl oÔ¢ Rwdwt„ G Qwrw lÖŸdKwkyËbk mdwË£ßk ovLøwI ¢ßËi ÌgËr PËlËQ„
D¦wkKÚZ Aaê xdËt eÞmí : xgxWAwk RItwdËbk Ìgm KËtKRËdk gwxrNk Ggv AwZôytþñRËdk bLl ÌaËK D¦wk pËtËQ xgeÖl exkiwY Aaê„ D¦wkKÚZ GB Aaê xdËt eÞmí ÌRËMËQ„ GKxU oÔ¢ gËlËQ, oxpvo NUdw PlwKwËl GK eÞxZiìèy gËlËQd, ‘G NUdwk ÌeQËd lq-ÌKwxU UwKw gøt pËtËQ„’ cwkYw Kkw pËâQ D¦wkKÚZ AËaêk ogB lÖxŸZ xK dw Zw xdËt oËëbp AwËQ„ Gk iËcø DeËX#KËdk UwKwI awKËZ ewËk„ cwkYw Kkw pËâQ oxpvo NUdwk ÌeQËd AwoËlB jxb ÌKwËdw AËaêk ÌldËbd pËt awËK ZwpËl D¦wkKÚZ AËaêk iËcø ZwkI GKxU Avm kËtËQ„ G KwkËY Ìgm xKQÖ RItwËdk gøwvK AøwKwDËëUk xpowg ÌdËg ovxmöÄ KZêÙeq„ G Qwrw oËëbphwRd Ìgm xKQÖ ÌlwËKk gøwvK xpowËgk ÌL^wR xdËZ GKxU ÌMwed owKêÖlwk Rwxk pËtËQ gËl Rwdw ÌMËQ„ Zwkw NUdwk AwËM-eËk KZ UwKw ÌldËbd KËkËQd Zw LxZËt ÌbLw pËg„
GLËdw PlËQ Zlöwxm Axhjwd : fwtwk owxhêËok xWxW (XwKw) AewËkmd xiRwdÖk kpiwd MZ kwËZ dtw xbMìæËK gËlËQd, ZwËbk D¦wk Axhjwd AgøwpZ kËtËQ„ xZxd gËld, pwoewZwl iËMê awKw lwm†Ëlw jxb ÌodwKiêKZêwËbk pËt awËK Zwk ekI AwËkw bÖ’Rd KiêKZêw xdËL^wR awKËgd„ ZwËbkËK D¦wËkk Rdø ZdíZdí KËk LÖ^ËR ÌbLw pËâQ„ xZxd gËld, oìèwoyËbk AwZ‰ xQËld KËdêl †lRwk„ ÌbËmk Rdø xZxd AËdK xKQÖB KËkËQd„ Zwk lwmxUB LÖ^ËR ewItw jwËg dw GidxU KùedwI Kkw jwt dw„
MZKwlI xelLwdwk ÌhZk ÌaËK Ìodwoboøkw bÖ’xU xeþæl I AwrwB m’ kwD« †xl D¦wk KËkËQd„ xelLwdwt bwxtZòkZ ÌiRk KwikØl MZKwl dtw xbMìæËK gËlËQd, ZwËbk D¦wk Axhjwd AgøwpZ kËtËQ„ xZxd gËld, ÌhZËk awKw xgxWAwk oboøËbk gøwewËk jwPwB-gwQwB PlËQ„ jwkw IB xbËdk NUdwt RxrZ xQËld dw gËl xdxúPZ Kkw ÌMËQ, ZwËbkËK KwËR ÌjwMbwËdk oÖËjwM Ìbtw pËtËQ„
G xbËK MZKwl xoAwBxW MYKU×xl GlwKw ÌaËK D¦wk KËkËQ xgxWAwk RItwdËbk 10 ÌoU ÌewmwK„ cwkYw Kkw pËâQ, oxpvo NUdwk owËa RxrZkw G†Ëlw ÌfËl ewxlËtxQl„ XwKw xgmðxgbøwlt ÌaËK MZKwl mwpgwM awdw eÖxlm D¦wk KËkËQ GKxU xeþæl I 42 kwD« †xl„ mwpgwM awdwk Ixo ÌkRwDl Kxki dtw xbMìæËK gËlËQd, D¦wkKÚZ xeþælxU xelLwdwk AþèwMwk ÌaËK ÌLwtw jwItw Aþè pËZ ewËk„
ogwBËKB xkiwË« Ìdtw pËg : MZKwl ejêìæ xelLwdwk NUdwt ÌiwU 28 RdËK ÌMÞfZwk Kkw pËtËQ„ Gk iËcø e^wPRd kËtËQ xkiwË«„ gwxK 23 RdËKI ejêwt¢ßËi xkiwË« xdËt xRšwowgwb Kkw pËg gËl xoAwBxW oÔ¢ Rwdwt„
xRšwowgwb PlËQ : xkiwË« awKw e^wP xgxWAwk RItwdËK gøweK xRšwowgwb PwxlËt jwËâQd xUGfAwB ÌoËlk oboøkw„ MZKwl køwËgk xWxR ÌkRwdÖk kpiwd Lwd dtw xbMìæËK gËld, GLdB xKQÖ glwk iËZw ÌdB„ ZËg bÖB xbËdk iËcøB hwËlw xKQÖ Ìbtw jwËg„
ogwBËK GK owËa pZøw Kkw ptxd : ZbìæKwkykw LxZËt ÌbLËQd xdpZËbk KwËK ÌKwd oit pZøw Kkw pËtËQ„ XwKw ÌixWKøwl KËlR pwoewZwl Ggv xiUËfwWê iMê oÔ¢ Rwdwt, ogwBËK GK owËa pZøw Kkw ptxd„ KwËK ÌKwd oit pZøw Kkw pËtËQ Ìo xgntxU xdxúPZ pItwk ÌPÄw KkËQd ZbìæKwkykw„
|
 | Møwo o‰U ÌiwKwËglwt GlGdxR Awibwxdk xPìæw
dwRiÖl Biwi
| Pliwd Møwo o‰U opow KwUËQ dw, gkv Pwxpbw gÙx¦k owËa o‰U AwËkw ZygÛ pËZ ewËk„ G Agþÿwt ÌgokKwxk LwZËK xgËbm ÌaËK xlK×BfwBW døwPwkwl Møwo (GlGdxR) Awibwxdk oÖËjwM Ìbtwk Kaw hwgËQ ÌeËUÛwgwvlw„
G gøwewËk Zwkw AwMwiy o®wËpB Ròwlwxd I LxdRoóeb xghwËM GKxU eÞþæwg ewVwËâQ„ eÞþæwgxUËZ okKwk AdÖËiwbd xbËl AwibwxdKwkK ÌgokKwxk DËbøw£ßwkw IB GlGdxR xkMøwxoxfËKmd eöøwËëUk iwcøËi owcwkY MøwËo kÕewìæk KkËg„ eËk Zw ÌbËg ÌeËUÛwgwvlwk oéwld ewBe lwBËd„ Ìj exkiwY Møwo ewBËe Ìbtw pËg Ìo exkiwY Møwo IB DËbøw£ßwkw ÌbËmk ÌjËKwËdw þÿwËdk xMÞW lwBd ÌaËK gøgpwËkk oÖËjwM ewËgd„ GidxK xmùe MÞwpËKk KwËQ xgx¢ßk oÖËjwMI Ìbtw pËZ ewËk„ Agmø oéwld ewBe lwBd gøgpwËkk Rdø IB ÌgokKwxk DËbøw£ßwkw ÌeËUÛwgwvlwËK GKxU xdxbêÄ Aˉk ÉBxlv PwRê ÌbËg„ ZËg xgËbm ÌaËK GlGdxR GËd Zw gøgpwËkk ÌqË¢ ÌgokKwxk DËbøw£ßw KZUw lwhgwd pËgd Ìo xgntxU GLËdw exkûKwk dt„ Zw Qwrw GlGdxR MøwËo kÕewìæËkk ek eÞxZ pwRwk Ndf×ËUk bwi KZ erËZ ewËk Ìo xgnËtI ÌeËUÛwgwvlwk KiêKZêwkw GLdB oÖxdxbêÄ KËk xKQÖ glËZ ewkËQd dw„ ZËg G xgnËt ÌeËUÛwgwvlwk ovxmöÄkw KwR KkËQd gËl Rwdw ÌMËQ„
GKRd Ròwlwxd xgËmnš gËlËQd, eÞxZ pwRwk Ndf×U GlGdxR 5.95 WlwËk Awibwxdk ek Adøwdø gøtop GUw AwU-dt WlwËk b^wrwËZ ewËk, jw gwvlwËbmy iÖbÛwt erËZ ewËk 560 ÌaËK 630 UwKw ejêìæ„ Ìjog xmùe eÞxZÅwd GLd WlwËk Møwo xKdËQ, Ìoog ÌgokKwxk DËbøw£ßw GlGdxR Awibwxd KkËl ZwËbk ÌqË¢ GB DËbøwM lwhRdK pËZ ewËk„ Zw Qwrw Møwo o‰ËU gZêiwËd xmùe LwËZ xgejêt ÌdËi AwoËQ Zw ÌaËKI gr xmùe eÞxZÅwd†Ëlw kqw ewËg„ ZËg G RwZyt MøwËok bwi Ìgxm pËg gËl ÌQwU I iwSwxk xmùe eÞxZÅwd†Ëlw G ÌaËK ÌKwËdw oÖxgcw ewËg dw gËlB xZxd iËd KËkd„
ÌeËUÛwgwvlwk ÌPtwkiøwd Rwlwl AwpËib gËlËQd, gZêiwËd eÞxZ pwRwk Ndf×U Møwo MËr 108 UwKwt xgx¢ß Kkw pËâQ„ ZËg owk KwkLwdw KwfËKwk KwQ ÌaËK Gk AwËM eÞxZ pwRwk Ndf×U MøwËok bwi 11 Wlwk KËkI kwLw pËtËQ„ Ìo xpowËg G RwZyt gÙpu xmùe eÞxZÅwd GlGdxR Awibwxdk DËbøwM xdËl AaêÐdxZKhwËg Zw lwhRdKB pËg gËl xZxd iËd KËkd„ xZxd AwËkw Rwdwd, xgËbm ÌaËK GlGdxR GËd Zw owcwkY MøwËo kÕewìæËkk Rdø ‘xkMøwxoxfËKmd eöøwëU’ gowËZ AwËM 2 xgxltd Wlwk gøt pËZw„ GLd hwoiwd eöøwëU ewItw jwt gËl IB gøt AËdK KËi GËoËQ„
oÔ¢ Rwdwt, xgËbËm Møwo kfZwxd KkËZ GK oit ÌbËm MøwËok iRÖb Ìgxm ÌbLwËdw pËZw„ GLd kfZwxd ÌZw bÔËk awK, ÌbËmk PwxpbwB eÔkY pËâQ dw„ Dekìç GLd ÑbxdK KieËq 25 ÌKwxU Ndf×U Møwo NwUxZ pËâQ„ G KwkËY P›MÞwi I kwRcwdyk xgxhdí GlwKwt MøwËok AhwËg AËdK gxrk P×lwt xVKiËZw Aw†d RòlËQ dw„ xoGdxR ÌýUmËdI KËi ÌMËQ MøwËok Pwe„ GËZ kwRcwdyk gwBËkI xgxhdí þÿwËd AËdK xmùe KwkLwdwt Duewbd gìc pËt ÌMËQ„ AËdK xmùe eÞxZÅwËd Duewbd gøwpZ pËâQ„
xmùe KwkLwdwt MøwËok Pwe KieËq 12 xeGoAwB eÞËtwRd pt„ xKìç Ìgxmk hwM xmùe KwkLwdwt xbËd xZd-Pwkgwk MøwËok Pwe bÖB-xZd xeGoAwB-ÌZ, GidxK iwËS-iËcø mÔËdøI ÌdËi jwt„ fËl Duewbd gìc kwLËZ pt„ owhwËkk 177xU I UŠyk 90xU Møwoxdhêk xmùe eÞxZÅwËd o‰ËUk KwkËY eÞwt 40 mZwvm Duewbd KxiËt Ìbtw pËtËQ gËl Rwdw ÌMËQ„ gZêiwËd Ìjog owk KwkLwdw kËtËQ ÌoLwËd PwxpbwiËZw Møwo dw ewItwt Duewbd AËdK KËi ÌMËQ„ G Agþÿwt okKwk dZ×d ÌKwËdw owk KwkLwdwk AdÖixZI ÌbËg dw gËl Rwdw ÌMËQ„ MøwËok AhwËg ogËPËt Ìgxm oioøwt kËtËQ xgbÖøu ÌKëbÛ†Ëlw„ MøwËok AhwËg gZêiwËd MËr 600 ÌiMwItwU KËk Ki xgbÖøu Duewbd pËâQ„
ovxmöÄ xgËmnšËbk AxhËjwM, MøwËok Pwxpbw É É KËk gwrËlI MZ bÖB gQËk Z£òwgcwtK okKwk Gk Duewbd gÙx¦ KkËZ KwjêKk ÌZid ÌKwËdw ebËqe Ìdtxd„ Gk fËl Møwo o‰U ZygÛ pËtËQ„ MøwËok GB Ìgpwl Agþÿwt mx‰Z dZ×d okKwËkk dyxZxdcêwkK ipl„ Ròwlwxd iìèYwlËtk bwxtËZò xdËtwxRZ eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw xdËRI Møwo o‰U ÌiwKwËglwt bÛØZ ebËqe Ìdtwk Rdø ovxmöÄ KiêKZêwËbk xdËbêm xbËtËQd„ Gk exkËeÞxqËZ MZ 16 ÌfgÛØtwxk iìèYwlt bÛØZ Møwo Duewbd gwrwËZ ÌeËUÛwgwvlwk KwËQ oÖxdxbêÄ eÞþæwg ÌPËtËQ„ gZêiwËd G ov¢ßwìæ GKxU ÌK#mlMZ KiêexkKùedw ÑZxkk KwR PlËQ„
ÌeËUÛwgwvlwk GK KiêKZêw RwxdËtËQd, xmMxMkB o‰U ÌiwKwËglwk ÌKwËdw eÞKwk oºwgdw dw ÌbËLB ÌgokKwxk LwËZ GlGdxR Awibwxdk oÖËjwM Ìbtwk Kaw hwgw pËâQ„ KwkY gZêiwËd Ìj Møwo Duewbd pËâQ Ggv owiËdk xbd†ËlwËZ Ìj exkiwY Duewbd gwrwËdw oºg, ZwËZ ÌKwËdwhwËgB o‰U bÔk Kkw jwËg dw„ ÌKwxktwd BxeËRW, KwfËKwop ÌbËmk gÙpu xmùe MÞØe†Ëlw GlGdxR Awibwxdk oÖËjwM xdËZ ewËk„ ZËg ogxKQÖB okKwËkk xo¦wËìæk Iek xdhêk KkËQ„
xZxd Rwdwd, GlGdxR’k xgnËt LÖg Ìgxm Zaø ÌeËUÛwgwvlwk KwËQ ÌdB„ G gøwewËk og Zaø ovMÞp Kkw pËg„ eÞwaxiKhwËg ÌeËUÛwgwvlw GLd okKwËkk KwËQ GKxU eÞþæwg ÌbËg„ AdÖËiwbd xilËl ÉBxlv PwRêop og xgnt xVK Kkw pËg„ G iÖpÔËZê GlGdxR’k xgnËt okKwk xo¦wìæ xdËlI xkMøwxoxfËKmd eöøwëU þÿwedop og eÞþçxZ ÌmËn Zw G ÌbËm gøgpwk KkËZ KieËq bÖB gQk oit lwMËg„
xZxd AwËkw Rwdwd, ÌeËUÛwgwvlw ÌgokKwxk LwZËK GlGdxR Awibwxdk oÖËjwM Ìbtw QwrwI MøwËok Iek Pwe KiwËZ AwMwiyËZ Ktlwxhx£K xgbÖøu ÌKëbÛ þÿweËdk oÖewxkm KkËg„ G Qwrw 8 I 11 d¹k göËK AwMwiy myËZ owBoxiK owËhêk bke¢ AwpµwËdk iwcøËi gwËe… jwËZ xVKwbwxk eÞxZÅwd xdËtwM KkËZ ewËk, ÌoRdøI iìèYwlËtk AdÖËiwbd PwItw pËg„
gZêiwËd xgËmðk ogËPËt Ìgxm GlGdxR kfZwxdKwkK Ìbm pËâQ KwZwk„ G QwrwI kËtËQ BËëbwËdxmtw, AËýUÛxltw, eweÖtw xdDxMxd„ Gog Ìbm ÌaËK bxqY ÌKwxktw, Rwewd, ZwBItwd eÞhÙxZ Ìbm GlGdxR Awibwxd KkËQ„ bxqY ÌKwxktw gQËk 183 xgxoGf’k iËZw GlGdxR Awibwxd KkËQ„ xgmðgwRwËk GLd eÞxZ pwRwk Ndf×ËUk oiexkiwY GlGdxR xgx¢ß pËâQ 5.95 WlwËk„ gZêiwËd xgËmð GlGdxR’k gøgow gQËk 5 mZwvm pwËk gwrËQ„
G xbËK GlGdxR Awibwxd KËk Zw owcwkY MøwËo kÕewìæËkk ek eÞxZ pwRwk Ndf×U MøwËok iÔlø KZ erËZ ewËk RwdËZ PwItw pËl ÌeËUÛwgwvlwk exkPwlK (xeGoxo) ÌiRk (Ag:) iÖ£ßwxbk Awly dtw xbMìæËK gËld, KZ bwËi GlGdxR ÌKdw pËg, xkMøwxoxfËKmd eöøwëU þÿwed gøt Ggv ÉBxlv PwRê KZ pËg GoËgk Iek GUw xdhêk KkËg„ G QwrwI AwËkw xKQÖ xgnt Gk owËa ovxmöÄ kËtËQ„
|
| AwR HxZpwxoK 7 iwPê
iCd Dx¥d Lwd
| AwR ÌoB HxZpwxoK 7B iwPê„ 1971 owËlk GB xbËd xgËbÛwËpk Aw†Ëd eÖrxQl gwvlwËbËmk iwdÖn„ owkwËbËm iwdÖËnk eÞZyqw þñwcydZw ÌNwnYwk Rdø„ XwKwk ÌkoËKwoê itbwËd MYiwdÖËnk Awmwk eÞZyK gŠgìc× ÌmL iÖxRgÖk kpiwËdk Kaw Ìmwdwk Rdø lwËLw AwgwlgÙ¦gxdZwk oËóild NËU ÌoLwËd„
gyk gwvlwËbmyËbk ÌþööwMwdiÖLk ÌkoËKwoê itbwËd iwdÖËnk iÖËL ÌþööwMwd IËV ‘gyk gwOwxl Aþè cËkw, gwvlwËbm þñwcyd KËkw’, ‘ÌZwiwk Ìbm Awiwk Ìbm gwvlwËbm gwvlwËbm’, ÌZwiwk Awiwk xVKwdw, ebôw-ÌiNdw-jiÖdw’„
gŠgìc× ÌmL iÖxRgÖk kpiwËdk hwnËY ÌoB eÞxZfldB xQl„ xZxd Zwk RygËdk ogêËmÛÅ hwnY Ìbd ÌoB xbd„ xgËKl 3Uw 20 xixdËU iËé AwËod xZxd„ GB xbd xZxdB xQËld GKiw¢ g£ßw„ AwËgMNd, ZwuejêeÔYê hwnËY xZxd WwK Ìbd þñwcydZwk„ gËld, ‘GgwËkk ovMÞwi iÖx£ßk ovMÞwi„ GgwËkk ovMÞwi þñwcydZwk ovMÞwi’„ gŠgìc×k GB AhÓZeÔgê DâPwkËY ÌkoËKwoê itbwËd lwËLw iwdÖËnk oiÖËbÛ þñwcydZwk ÌXD ÌLËl jwt„ xZxd AwËkw gËld, ‘...NËk NËk bÖMê MËr ÌZwËlw„ jwk jw xKQÖ AwËQ, ZwB xdËt m¢Øk ÌiwKwËglw KkËZ pËg„ ... iËd kwLgw, k£ß jLd xbËtxQ ZLd AwËkw ÌbËgw, G ÌbËmk iwdÖnËK iÖ£ß KËk Qwrg Bdmwlöwp’„
gŠgìc×k ÌNwnYw iËZw AwËRw Axpvo I AopËjwM AwËëbwld AgøwpZ awËK„
AwItwiy lyËMk KiêoÔxP : HxZpwxoK 7B iwPê DelËq AwItwiy lyM xgþæwxkZ KiêoÔxP MÞpY KËkËQ„ KiêoÔxPk iËcø kËtËQ AwR Ìhwk 6Uwt gŠgìc× hgd I blyt KwjêwlËt RwZyt Ggv blyt eZwKw DË£wld, oKwl owËr 7Uwt gŠgìc× hgËd RiwËtZ I gŠgìc×k eÞxZKÚxZËZ mÛ¦wNê AeêY Ggv Ìglw 3Uwt Bx™xdtwoê BdxýUxUDmd xildwtZËd AwËlwPdw ohw„ AwItwiy lyËMk jÖMô owcwkY oóewbK I bËlk iÖLew¢ Ñotb Awmkwf×l Bolwi ÌNwxnZ KiêoÔxP ofl KkËZ ovMVËdk og mwLw, opËjwMy ovMVd I ogêþæËkk ÌdZwKiêy Ggv Ìbmgwoyk eÞxZ Awpµwd RwxdËtËQd„
kwÄÛexZ I eÞcwdiìèyk gwYy
HxZpwxoK 7 iwPê DelËq kwÄÛexZ Ìiw: xRlöÖk kpiwd I eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw eÙaK gwYy xbËtËQd„
kwÄÛexZ Zwk gwYyËZ gËld, 1971 owËlk GB xbËd gŠgìc× ÌmL iÖxRgÖk kpiwd Ìj HxZpwxoK hwnY eÞbwd KËkd Zw G ÌbËmk RdMYËK þñwcydZw jÖ˦ S^wxeËt erËZ xgeÖlhwËg D§Ö¦ KËk„ gŠgìc×k hwnËYk iËcøB xdxpZ xQl þñwcydZwk WwK„ G HxZpwxoK hwnËYk cwkwgwxpKZwt ipwd iÖx£ßjÖ˦k iwcøËi gwOwxl RwxZ ARêd KËk ZwËbk gÉ KwxáqZ þñwcyd owgêËh#i gwvlwËbm„ xZxd gËld, gŠgìc×k þñeí xQl þñwcyd-owgêËh#i gwvlwËbmËK GKxU oÖLy oiÙ¦ ‘Ìowdwk gwvlw’t exkYZ Kkw„ ipwd ÌdZwk Ìo þñeí AwËRw eÔkY ptxd„
eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw Zwk gwYyËZ Awmw eÞKwm KËk gËld, gŠgìc×k HxZpwxoK 7 iwËPêk hwnËYk icø xbËt oiMÞ gwOwxl RwxZ ÌjhwËg HKøg¦ pËtxQl, ÌZixd AwËkKgwk HKøg¦ pËt Ìbm I RwxZ Zwk KwxáqZ lËqø DedyZ pËg„ G lqø gwþægwtËd og ÌmÛYy-Ìemwk iwdÖËnk HKwxìæK oiaêd I opËjwxMZw eÞËtwRd„
eÞcwdiìèy HxZpwxoK gŠgìc×k 7 iwËPêk hwnËYk Kaw DËlöL KËk gËld, xgmðkwRdyxZ xgËmönKËbk iËZ gŠgìc×k 7 iwËPêk hwnY AdøZi ÌmÛÅ kwRÐdxZK hwnY„ gwOwxlk gykZòeÔYê ovMÞwi I omþè iÖx£ßjÖ˦ RwxZk RdËKk IB hwnËYk xbKxdËbêmdwB xQl Ìo oit gRÛKxVd RwZyt HËKøk iÔliìè„
|
| gwvlwËbËm UÛwëoxmeËiËëUk eÞhwg
xgÛËMxWtwk ÌRdwËkl mwxKl Awpib GdxWxo xeGdxo
| ÌiRk ÌRdwËkl mwxKl Awpib GLd Awk ÌdB„ MZ 25 ÌfgÛØtwxk xelLwdwt xgxWAwk xgËbÛwp I Ìodw pZøwKwË¡k oit xdiêihwËg oexkgwËk xdpZ pd„ xgxWAwk ipwexkPwlËKk bwxtZò MÞpËYk AwËM xgÛËMxWtwk awKwKwËl xZxd gwvlwËbËmk gÉl AwËlwxPZ UÛwdxRU/UÛwëoxmeËiËëUk Iek GK MËgnYwciyê eÞgìc kPdw KËkd„ ÌRdwËkl mwxKl G eÞgËìc Ìj iZwiZ gø£ß KËkËQd Zwk owËa AËdËKB GKiZ pËgd dw ptËZw„ ZËg xZxd GËZ gwvlwËbËmk þñwËaêk xgntxUËK xgËmnhwËg xgËgPdwt kwLËZ ÌPËtËQd„ dtw xbMËìæk ewVKËbk Rdø ÌRdwËkl mwxKËlk ÌlLwk AdÖgwb eÞKwm Kkw pËlw„
gwvlwËbËmk xZd xbËK hwkZ„ GK xbËK kËtËQ hwkËZk D£k-eÔgêwéËlk owZxU kwRø jw ÌoËhd xoýUwk gw owZËgwd kwRøiwlw dwËi exkxPZ„ 1947 owËl Ìbm xghwËMk AwËM G owZËgwd kwRøiwlwk owËa hwkËZk Adøwdø AéËlk gøgow-gwxYRø gZêiwd gwvlwËbËmk icø xbËtB pËZw„ GidxK Adøwdø Ìjog Ìbm G AéËlk owËa gøgow-gwxYRø KkZ ZwkwI gwvlwËbËmk ÌhZk xbËtB ÌjwMwËjwM KkZ„ 1965 owl ejêìæ ZuKwlyd eÔgê ewxKþæwËdk owËa hwkËZk dby Ggv ÌkleËa UÛwdxRU gøgþÿw PwlÖ xQl„ 1965 owËlk jÖ˦k fËl og ckËdk ÌjwMwËjwM gìc pËt jwt„ 1972 owËl dbyeËa UÛwdxRU Awgwk PwlÖ pËlI Ìkl I orKeËa UÛwdxRU gw UÛwëoxmeËiëU PwlÖk gøwewËk ÌKwËdw AMÞMxZ ptxd„ gwvlwËbËmk icø xbËt UÛwdxRU Aagw UÛwëoxmeËiëU hwkËZk þñwËaêk Rdø LÖgB †kØZòeÔYê„ KwkY GxU PwlÖ pËl D£k-eÔgê hwkËZk owZËgwd kwRøiwlwk AaêdyxZ gøweKhwËg PwŠw pËt DVËg„ UÛwdxRU xf gwgb gwvlwËbËmk GLwËd Awt Kkwk oÖËjwM kËtËQ Ggv ÌjwMwËjwM AgKwVwËiw LwËZ hwkËZk gr Aˉk xgxdËtwËMkI oºwgdw kËtËQ„ xKìç gwvlwËbËmk owxgêK xdkwe£wk Iek Gk eÞhwg Ky pËg Zw xdËt xgxhdí ipËlk D˧M Ggv Awm‰w kËtËQ„ Gog xgnt xdËt G eÞgËìc xgmbhwËg xgËmönY Kkw pËtËQ„ G Qwrw Dht Ìbm Gk iwcøËi xKhwËg lwhgwd pËZ ewËk Ggv bÖ’xU ÌbËmk iËcø G xdËt Ìo#pwbêøeÔYê oóeKê xKhwËg MËr DVËZ ewËk Ìo xgnt†Ëlw LÖ^ËR ÌbLw pËtËQ„
hÓxiKw
UÛwdxRU Ggv UÛwëoxmeËiëU xdËt oóeÞxZ gwvlwËbËm Ìgm xgZKê ÌbLw xbËtËQ„ gwvlwËbm-hwkZ gwxYRø ovlwËe UÛwdxRUËK ovšwxtZ Kkw pËtËQ GhwËg gwvlwËbËmk icø xbËt hwkËZk GK Aél ÌaËK AwËkK Aél (owZËgwd kwRøiwlw) eYøowiMÞy Awdw-Ìdtw Kkw pËg Ggv GRdø gwvlwËbËmk iËcø hwkZ Zwk xdRþñ AaêwtËd kwþæwNwU xdiêwY KkËg PlwPËlk Rdø„ Gog kwþæwNwËUk iwxlKI pËg hwkZ„ Awk UÛwëoxmeËiëU oóeËKê glw pËtËQ, hwkËZk GK Aél ÌaËK AwËkK AéËl hwkËZk eYø Awdw-Ìdtw Kkw pËg gwvlwËbËmk icø xbËt„ ZËg G ÌqË¢ gwvlwËbËmk iwxlKwdwt awKw kwþæwNwU Zwkw gøgpwk KkËg„ UÛwdxRU/UÛwëoxmeËiëU xgntxU hwkËZk Rdø Ìh#ËMwxlK Ggv AaêÐdxZK KwkËY †kØZòeÔYê„ Awk gwvlwËbËmk Rdø Gk owËa RxrËt AwËQ xdkwe£w, kwRÐdxZK Ggv AaêÐdxZK xgnt„ gwvlwËbËmk D£k-eÔgêwéËl hwkËZk Ìj owZxU kwRø kËtËQ Ìo†Ëlw pËlw Awowi, xiËRwkwi, dwMwløw«, ixdeÖk, AkØdwPl, ÌiNwlt I x¢eÖkw„ G owZxU Aél GKË¢ ÌoËhd xoýUwk gw owZËgwd kwRøiwlw dwËi exkxPZ„ gwvlwËbËmk D£Ëk xmxl†xr KxkËWwk dwËi GKxU l¹w Ggv LÖgB okØ ea hwkËZk iÔl hÓLË¡k owËa G owZxU AélËK ovjÖ£ß KËk ÌkËLËQ„ xmxl†xr KxkËWwkxU ‘xPËKd ÌdK’ gw iÖkxMk Mlw dwËi exkxPZ„ Aaêwu iÖkxMk ÌbËpk owËa xPKd GKxU Mlw Ìjid iwawk owËa ovËjwM kqw KËkËQ, ÌZixd hwkËZk iÔl hÔLË¡k owËa G owZxU kwËRøk ovËjwM kqwKwky xpËoËg KwR KkËQ xmxl†xr KxkËWwk„ 1947 owËl Ìbm xghwËMk AwËM G owZËgwd kwRøiwlwk owËa hwkËZk Adøwdø AéËlk gøgow-gwxYRø gZêiwd gwvlwËbËmk icø xbËtB pËZw„ GidxK Adøwdø Ìjog Ìbm G AéËlk owËa gøgow-gwxYRø KkZ ZwkwI gwvlwËbËmk ÌhZk xbËtB ÌjwMwËjwM KkZ„ P›MÞwi gëbk ZLd gøgpwk Kkw pËZw GRdø„ gwvlwËbËm xgÛxUm AwiËl Ìj Ìkl ÌjwMwËjwM MËr IËV Zwk GKxU DË¥mø xQl G AéËlk owËa hwkËZk Adøwdø AéËlk gøgow-gwxYRø„ HxZpwxoK Kwl ÌaËK hwkËZk G owZËgwd kwRøiwlwk owËa gwvlwËbËmk Awaê-owiwxRK ÌjwMwËjwM kËtËQ„ gwvlwËbËmk icø xbËt jLd G AéËlk owËa hwkËZk ÌjwMwËjwM gøgþÿw PwlÖ xQl, ZLd owZËgwd kwRøiwlwËK oiÖbÛeËa exkgpËdk Rdø pt P›MÞwi gëbk gøgpwk KkËZ pËZw Aagw gwvlwËbËmk icø xbËt dbyeËa KlKwZw gëbËk ÌjËZ pËZw„
1947 owËlk Ìbm xghwËMk AwËM hwkËZk eÞcwd Pw DuewbdKwky Aél xQl G ÌoËhd xoýUwk gw owZËgwd kwRøiwlw„ Awk G Pw exkgpËdk Rdø gøgpwk Kkw pËZw P›MÞwi gëbk„ xiËRwkwiËK Adø ÌbËmk owËa ÌjwMwËjwM KkËZ pËl KYêf×ly dby pËt P›MÞwi gëbËk AwoËZ pËZw„ dby, orK Ggv ÌkËlk iwcøËi x¢eÖkwk owËa gwvlwËbËmk ÌjwMwËjwM xQl„ owZËgwd kwËRø Ìjog K^wPwiwl DuewxbZ pËZw, þñwhwxgK KwkËYB Zwk eÞcwd gwRwk xQl eÔgêgwvlw Ggv Gk xgxdiËt Zwkw GLwd ÌaËK Aaê Awt KkZ„ Awk GLwd ÌaËK Zwkw ZwËbk eÞËtwRdyt ÌogweYø ¢ßt KkZ„ gwvlwËbËmk Ìkl Ggv dbyk iwcøËi hwkZ Zwk D£k-eÔgêwéËlk G owZxU kwËRøk owËa 1947 owËlk AwM ejêìæ ÌjwMwËjwM KkËZ ewkZ„ KlKwZw ÌaËK gwvlwËbm pËt hwkËZk D£k-eÔgêwéËlk owZxU AéËlk owËa Ìj dby ÌjwMwËjwM gøgþÿw PwlÖ xQl ZwËZ hwkZ I ewxKþæwd bÖ’xU ÌbmB AaêÐdxZKhwËg lwhgwd pËtËQ„ DbwpkYþñkÕe 1963 owËl gwvlwËbËmk dbyeËa hwkZ ÌaËK AwowËi 17 lwL 4 pwRwk Ud eYøowiMÞy ewVwËdw pËtËQ„ Zbwdyìæd eÔgê ewxKþæwËdk Ìkl xghwËMk AwËtk AdøZi GKxU Duo xQl gwvlwËbËmk icø xbËt hwkËZk owZËgwd kwËRøk eYø exkgpd xf„ 1965 owËl ewK-hwkZ jÖ˦k fËl G dby Ggv Ìkl ÌjwMwËjwM xgxâQdí pËt jwt„ hwkZËK UÛwdxRU oÖxgcw eÞbwd eÞZøwpwk KËk Ìdt ewxKþæwd„ gwvlwËbm-hwkËZk iËcø GKxU oiËSwZw P×x£ßk iwcøËi bÖ’ËbËmk iËcø Awgwk dby ÌjwMwËjwM gøgþÿw PwlÖ pt 1972 owËl„ Ìo P×x£ß AdÖjwty dbyea GLËdw gøgpwk Kkw pËâQ, xKìç LÖg owiwdø exkiwY eYø Awdw-Ìdtw pËâQ„ 1985 ÌaËK 1995 owl ejêìæ MËr eÞxZ gQk 64 pwRwk Ud eYø dbyeËa hwkZ Awdw-Ìdtw KËkËQ„ gZêiwËd Zw MËr iw¢ 10 pwRwk UËd ÌdËi GËoËQ„
gwvlwËbËmk dby, gëbk, orK Ggv Ìkl AgKwVwËiwk gZêiwd Ìj xP¢ Zwk AwËlwËK UÛwdxRU gw UÛwëoxmeËiËëUk xgntxU xgËgPdw Kkw DxPZ„ eÞwaxiKhwËg GxU GKxU AaêÐdxZK BoÖø pËlI Gk owËa gwvlwËbËmk xdkwe£wk xgntxU RxrZ kËtËQ„ xgËmn KËk ÌPwkwPwlwd gÙx¦ Ggv owZËgwd kwËRø Ìj þñwcydZw AwËëbwld I xgËbÛwp PlËQ Zwk exkËeÞxqËZ gwvlwËbËmk xdkwe£w gøgþÿw xgxNíZ pËZ ewËk„
gwvlwËbËmk gZêiwd ÌjwMwËjwM AgKwVwËiwMZ Agþÿwk exkËeÞxqËZ hwkZËK UÛwëoxmeËiëU eÞbwd KZUw oºg Zw xgËmönY Kkw pËtËQ GLwËd„ G AéËlk Ìbm†Ëlwk iËcø ÌjwMwËjwM opËjwxMZw MËr ÌZwlw xdËt Awlwe-AwËlwPdw PlËQ GxU Zwk GKxU Avm„ ÌjwMwËjwËMk ÌqË¢ opËjwxMZw ÌKwËdw GKxU ÌbËmk owËa xgxâQdíhwËg xPìæw Kkw jwt dw„ AwéxlK Ggv DeAwéxlK ÌeÞqweËU xgntxU xgËgPdw KkËZ pËg„ gÉewxqKhwËg xgntxU xgËgPdw KkËl GËZ lwhgwd pItwk oÖËjwM Ìgxm Ggv GxU gwþægwtËdk oºwgdwI awËK Ìgxm„ AËdK†Ëlw Ìbm GKowËa xiËl GxU gwþægwtd KkËl ÌQwU Ggv bÖgêl Ìbm†Ëlw xdËRËbk xdkweb iËd KkËg Ggv gr Ìbm†Ëlwk AwxceZø xgþæwËkk oÖËjwMI KËi jwËg„ ZËg G ÌqË¢ kwRÐdxZK Ggv ÌK#mlMZ xgnt†ËlwËKI oiwd †kØËZòk owËa ÌbLw DxPZ„
eÞËtwRd
hwkËZk eq ÌaËK : hwkËZk D£k-eÔgêwélyt G owZxU kwËRøk owËa gwvlwËbËmk 1500 xKËlwxiUwk oyiwìæ kËtËQ„ hwkËZk iÔl hÔLË¡k owËa ZwËbk oyiwìæ kËtËQ iw¢ mZKkw 1 hwM„ GB 1 hwM oyiwìæ pËlw xmxl†xr KxkËWwËkk owËa„ hwkËZk mZKkw 8 mZwvm hÔhwM bLl KËk AwËQ G owZxU Aél xiËl„ hwkËZk ÌiwU 4 hwM RdovLøw gwo KËk GLwËd„ G AéËl ÌKwËdw AaêÐdxZK AMÞMxZ ÌdB Ggv MZ 25 gQËk hwkËZk xRxWxeËZ G AéËlk Agbwd iwkwZôKhwËg KËi ÌMËQ„ G Aél ZwËbk eÞcwd og eYø owiMÞyk Rdø hwkËZk iÔl hÔLË¡k Iek xdhêkmyl Ggv ZwËbk gwËRËU kËtËQ iwkwZôK NwUxZ„ owZxU kwRøB hwkËZk xgËmn KøwUwMxkk kwRø Ggv G†Ëlwk Ddítd ZpxgËlk 90 hwM ÌKëbÛyt okKwk gpd KËk Ggv gwxK 10 hwM Ìbt FY xpËoËg„ KÙxn eËYøk DuebËdI GLwËd NwUxZ kËtËQ„ e^ÖxRk ÌKwËdw xgKwm ptxd Ggv MËr IËVxd ÌKwËdw DËbøw£ßw ÌmÛYy„ jxbI ÌZl, Møwo, Ktlw P×dwewak, ewxd, gdRoóeb Ggv RygÐgxPË¢ø hkeÖk G Aél„ exkKùedw Ggv DËbøwM xdËl xgxhdí eÞKwk fl, fol, moø Ggv e ewld Kkw oºg, jw xdRþñ Pwxpbw eÔkY KËk kfZwxdI oºg„
gZêiwËd xmxl†xr KxkËWwk xbËt G AéËl DuexbZ eYø hwkËZk iÔl hÓLË¡ xdËt AwoËZ Ìj exkgpd LkP eËr ZwËZ GLwËd ÌKwËdw xKQÖ gwxYxRøKhwËg Duewbd lwhRdK dt„ AwMkZlw ÌaËK KlKwZwt 15 Ud eYø UÛwËK AwdËZ LkP pt 50 ÌaËK 60 pwRwk kØxe„ bÔkZò AxZ¢ßi KkËZ pt 1800 xKËlwxiUwk„ jxb AwMkZlw ÌaËK gwvlwËbËmk icø xbËt G UÛwK okwoxk KlKwZwt ÌjËZ ewËk, ZËg iw¢ 450 xKËlwxiUwk ea AxZ¢ßi KkËZ pt Ggv eÞxZ UËd LkP 20 pwRwk kØxe KËi jwËg„ jxb UÛwËKk gbËl ÌUÛËd eYø Ìdtw pt, ZËg LkP AwËkw KËi jwËg„ eÞxZ gQk hwkËZk Adøwdø Aél ÌaËK G owZxU AéËl 1 ÌKwxU 7 lwL Ud eYø ewVwËdw pt„ xgekyZ xbËK GLwËd hwkËZk Adøwdø Aél ÌaËK AwËo 23 lwL Ud eYø„ oÖZkwv gwvlwËbËmk icø xbËt eYø exkgpËd G owZxU kwRøI Ìj LÖg AwMÞpy pËg Zw þñwhwxgKhwËgB cËk Ìdtw jwt„ KieËq 40 lwL Ud eYø Zwkw gwvlwËbËmk icø xbËt Awdw-Ìdtw KkËg„ Ki exkiwY eYø ckw pËtËQ„ KwkY, AwowËik exúPiwél hZ×êxK oÖxgcwk xgxdiËt ZwËbk xgbøiwd ÌjwMwËjwM KwVwËiw gøgpwk KËk hwkËZk iÔl hÔL¡ ÌaËK eYø xdËt AwoËg ptËZw„
ZËg eÞxZËjwxMZw gÙx¦k owËa owËa gwvlwËbËmk ÌhZk xbËt ZwËbk eYø exkgpd ¢ßËiB gwrËg„ hwkËZk kfZwxdKwkKkw xgËmn KËk Pw gøgowtykw ZwËbk Pw xgËbËm ewVwËZ P›MÞwi gëbk gøgpwk KkËZB DuowxpZ pËgd„ oitiËZw ÌWxlhwxk xbËZ gøaê pItwt gøgowtykw GLd Awk ÌUÛËd Pw ewxkgpËd ÌiwËUB AwMÞpy dd Ggv ÌUÛËd Pw exkgpd iwkwZôKhwËg KËi ÌMËQ„
hwkËZk xgËgPø owZxU AélËK glw pt ‘oyiwËìækI oyiwìæ’„ MZ 50 gQk cËk GLwËd PlËQ xgËbÛwp„ xgËbÛwp biËd hwkZ GLwËd Ñodø ÌiwZwËtd KËk ÌkËLËQ, jwkw þÿwdyt hwnw ÌgwËS dw„ AaêÐdxZK Ñgniø Ggv AdMÞokZwB GLwËd xgËbÛwËpk iÔl KwkY„ gwvlwËbËmk icø xbËt eYø exkgpËdk AdÖixZbwËdk owËa xdxpZ kËtËQ G AéËlk Ddítd Ggv oiÙx¦k PwxgKwxV „
gwvlwËbËmk eÞËtwRd
hwkËZk owËa gwvlwËbËmk kËtËQ xgeÖl gwxYRø NwUxZ„ AwdÖewxZK pwËk Zw 10: 1.1„ G Qwrw oyiwìæ xbËt AxlxLZhwËg eYø jwItw-Awowk xgntxU ÌZw kËtËQB„ oyiwìæ xbËt gwvlwËbËm Ìj eYø AwËo Zw okKwxkhwËg AwibwxdKÚZ eËYøk oiwd Ggv Gk iÔlø eÞwt 120 ÌKwxU Wlwk„ GhwËg AwdÖÅwxdK Ggv AdwdÖÅwxdKhwËg hwkZ ÌaËK AwiwËbk eÞxZ gQk Awibwxd pt KieËq 2 m’ ÌKwxU WlwËkk eYø„ xgekyZ xbËK gwvlwËbm hwkËZ kfZwxd KËk iw¢ 12 ÌKwxU WlwËkk eYø„ gwvlwËbËmk eYø hwkËZ eÞËgËmk ÌqË¢ ¿ KxiËt AwdËl G gwxYRø NwUxZ xKQÖUw KiËZ ewËk„
jxbI hwkZ gkwgkB gËl AwoËQ, Zwkw hwkËZ gwvlwËbmy eYø eÞËgËmk oÖËjwM gwrwËg, xKìç gwþæËg ÌZid xKQÖ ptxd„ GidxK gwvlwËbm ÌaËK Ìj 25 ckËdk eËYøk Iek ÌaËK ¿ KiwËdwk mZê xpËoËgI hwkZ bwxg KËk UÛwëoxmeËiëU oÖxgcw„ Adø xbËK iÖ£ßgwRwk AaêdyxZk dwËi gwvlwËbm ÌQËt ÌMËQ hwkËZk eËYø„ hwkËZk owËa gwvlwËbËmk og xggbiwd BoÖøËZ gwvlwËbm ÌKwYVwow pËt AwËQ„ gwvlwËbËmk AgþÿwdMZ AoÖxgcwk KwkËY ÌKwËdw xgnt xdËt gr AwKwËkk RxUlZw ÌbLw dw xbËl hwkZ gwvlwËbËmk xbËK ÌZid ÌKwËdw iËdwËjwM Ìbt dw„ UÛwëoxmeËiëU pËlw AwiwËbk GKiw¢ oÖËjwM, jwk xbËK hwkËZk dRk kËtËQ„ G oÖËjwM eÔYêkÕËe gwvlwËbËmk gøgpwk Kkw DxPZ„ oºg pËl gwvlwËbËmk og eYø xgdwÂË¿ hwkËZ eÞËgËmk oÖËjwM Awbwt KËk xdËZ pËg„ xgmðgwxYRø ovþÿwk AcyËd Ddítdmyl Ìbm†ËlwËK Ìj oÖxgcw Ìbtw AwËQ, Zwk AwËlwËK gwvlwËbm G bwxg KkËZ ewËk„ GhwËg gwvlwËbm hwkËZ kfZwxdk exkiwY x§†Y gwrwËZ ewËk„ G Qwrw UÛwëoxmeËiËëUk iwcøËi gwvlwËbm xf Awbwt KËkI gwxYRø NwUxZ KiwËZ ewËk„
kwRÐdxZK Ggv xdkwe£w BoÖø
AaêÐdxZK oÖxgcwk xgxdiËt ÌKwËdw ÌbËmk kwRdyxZ Ggv xdkwe£w BoÖøËK eÞhwxgZ Kkwk AËdK dxRk AwËQ„ Mxkg ÌbmËK gwxYxRøK oÖxgcw eÞbwd, eÞjÖx£ß pþæwìæk Ggv Adøwdø AaêÐdxZK oÖËjwM-oÖxgcwk iÖlw S×xlËt ZwËbkËK xgxhdí ÌqË¢ dyxZMZ Agþÿwd ÌaËK oxkËt Awdw pt„ gøgow-gwxYËRøk iwcøËi gøx£ß Ggv okKwxk ejêwËt ÌjwMwËjwM gÙx¦ ewt Ggv gøgow-gwxYËRøk iÖ£ß exkËgËm kwRÐdxZK oóeKêI gÙx¦ ewt„ gwxYxRøK DbwkyKkËYk fËl gøgowtykw GËK AËdøk opËjwMy xpËoËg KwR KËkd Ggv ekþeËkk owËaB AaêÐdxZK I kwRÐdxZK xþÿxZmylZw cËk kwLwk eËq Agþÿwd Ìdd„ gøgow-gwxYRø gÙx¦k fËl bÖ’ËbËmk iËcø kwRÐdxZK I owixkK oáNwZI KËi jwt„ eqwìæËk gwxYxRøK gwcwxdËnc AwËkwËek fËl Ìj AaêÐdxZK §ë§ ÌbLw Ìbt, Zw Ìmn ejêìæ kwRÐdxZK Ggv owixkK oáNwËZk xbËK xdËt jwt„ bwmêxdK iËìæoK× bÖm’ gQk AwËM gËlËQd, ‘gøgow-gwxYËRøk þñwhwxgK fl pËlw mwxìæ„ bÖ’xU Ìbm gøgowxtK oóeËKê Awg¦ pËl GËK AeËkk kqwKgP xpËoËg KwR KËk„ GKxU kwËÄÛk ÌKwËdw xKQÖ ÌKdwk þñwaê awKËl AeËkk þñwaê awËK xgx¢ßk„ eÙxagyËZ jZ AwéxlK mx£ß MËr DËVËQ Zw ogB ewkþexkK þñwaê AwbwËtk KwkËYB pËtËQ„’ xeÞfwËkdxmtwl ÌUÛW GxMÞËiëU (xexUG) xgnËt iøwdoxfÀ, ÌehpwDo Ggv xgtwkxo MËgnYw KËkËQd„ Zwkw MËgnYw KËk ÌbxLËtËQd Ìj, Ìjog Ìbm Awìæ:gwxYxRøK oóeKê MËr ÌZwËl ZwËbk iËcø kwRÐdxZK Ggv owixkK oáNwZ KËi jwt„ 1950 ÌaËK 1985 owËlk iËcø xexUG’k oboø Ìbm†Ëlwk Z×ldwt Adø Ìbm†Ëlwk iËcø 80 hwM Ìgxm oáNwZ oÙxÄ pËtËQ„ xexUG’k oboø Ìbm†Ëlwk iËcø ÌjLwËd jÖ˦ xl® pËtËQ mZKkw 2 hwM ÌqË¢, ÌoLwËd Adø Ìbm†Ëlw mZKkw 11 hwM ÌqË¢ jÖ˦ xl® pËtËQ„ xexUG’k oboø Ìbm†Ëlw ewkþexkK Awlwe-AwËlwPdwk iwcøËi oioøw oiwcwd Kkwk ÌPÄw KËkËQ„ oÖZkwv Awikw G xo¦wËìæ DedyZ pËZ ewxk Ìj, ÌjwMwËjwM LwËZk ewkþexkK opËjwxMZwk iwcøËi gwvlwËbm I hwkËZk iËcø AaêÐdxZK oóeKê Ggv KiêZuekZw ÌRwkbwk pËg„ jw exkYxZËZ bÖ’ËbËmk iËcø oáNwZ xdkoËdk ÌqË¢ KwR KkËg„ gÉiÖLy AaêÐdxZK KiêKwË¡ bÖ’xU Ìbm RxrZ pËl oáNwËZ RxrËt erw KxVd pËt erËg„ AwéxlK Ggv De-AwéxlK ÌqË¢ ÌjwMwËjwM opËjwxMZw Ggv UÛwëoxmeËiëU PwlÖk Rdø ZwB xgËmn AwxaêK oÖxgcw eÞbwd AZøwgmøKyt„
gwvlwËbËmk ÌjwMwËjwM AgKwVwËiw
Ìklea
1947 owËlk Ìbm xghwËMk ek Zbwdìæyd eÔgê ewxKþæwd ÌgŠl Ggv AwowËik ( oyiwdwk iËcø jZU×K×) ÌkËlk iwxlKwdw lwh KËk„ eÔgê ewxKþæwËd ZLd 2 pwRwk 604 xKËlwxiUwk Ìklea xQl„ 1971 owËl G Ìklea xdËt jw¢w ÂkØ pt gwvlwËbm ÌklIËtk„ jiÖdw dbyk KwkËY gwvlwËbm ÌklIËt eÔgê I exúPi G bÖB ÌRwËd xgh£ß„ eÔgê ÌRwËd 1 pwRwk 279 xKËlwxiUwk Ggv exúPi ÌRwËd 553 xKËlwxiUwk xiUwk ÌMR Ìklea kËtËQ„ exúPi ÌRwËd ÌgdwËewl, bmêdw, P^wewBdgwgMË™k ÌkwpdeÖk, xbdwReÖËkk kwxcKweÖk Ggv dylfwiwkyk xPlwpwxUk iwcøËi hwkËZk owËa gwvlwËbËmk Ìkl ovËjwM kËtËQ„ eÔgê ÌRwËd xoËlËUk mwpRwbeÖËkk owËa Ggv AwLwDrw ÌaËK AwMkZlw ejêìæ owiwdø ÌkllwBd þÿwed KËk gwvlwËbËmk owËa hwkËZk eÔgê exúPËi Ìkl ÌjwMwËjwM þÿwed Kkw jwt„ KlKwZw-bmêdw, Cmðkby-jiÖdw xgÛR-ÑhkggwRwk-AwLwDrw-K×lwDWw-mwpgwReÖk-KxkiM™ kØËU LÖg opËRB Ìklxhx£K UÛwëoxmeËiëU PwlÖ Kkw oºg„ G eÞcwd kØËUk owËa AwËkw AËdK xl‰ kØU þÿwed KËk ÌjwMwËjwM eÞxZÅw Kkw oºg„ Ìjid KlKwZw-ÌgwdwËewl-jËmwk-bmêdw kØU„ Awgwk kwxcKweÖk-ewgêZyeÖk-Cmðkby- kØËUI UÛwëoxmeËiëU PwlÖ Kkw jwt„ ÌkwpdeÖk- kwRmwpy-Bmðkby-owìæwpwk pËt hwkËZk iwlbwk owËa ÌjwMwËjwM þÿwed oºg„
Gog kØËU GLd ÌZid UÛwxfK ÌlwW ÌdB„ AwLDrw-ÑhkggwRwk kØËU GLd xbËd oËgêwâP 39.21xU jw¢ygwpy Ggv iwlgwpy ÌUÛd xbËd jwZwtwZ KËk„ G kØËU bÖ’ÖxU ÌkllwBd AwËQ, ÌjLwËd Adøwdø kØËU xoËŠl lwBd kËtËQ„ Wwgl lwBËdk G kØËUk ÑbNêø 32 xKËlwxiUwk„
eÔgê ÌRwËdk Adøwdø kØËU xbËd MËr 24xU ÌUÛd jwZwtwZ KËk„ exúPi ÌRwËdk eÞþæwxgZ UÛwëoxmeËiëU kØËU xbËd MËr 20xU ÌUÛd jwZwtwZ KËk„ Gog kØËU eÞxZxbd Ìj gxM†Ëlw Awdw-Ìdtw Kkw pt, ZwËZ ÌZid ÌKwËdw hwky eYøbÛgø awËK dw„ G kØËU 1969-70 owËl 14 ÌKwxU 40 lwL ItwMd gpd Kkw pËtËQ, jw 1999-2000 owËl 6 ÌKwxU 10 lwËL ÌdËi AwËo„ 1969-70 owËl gwvlwËbm ÌklIËt 48 lwL 80 pwRwk Ud eYø gpd KËk„ Zw 1999-2000 owËl 28 lwL 90 pwRwk UËd ÌdËi AwËo„ MZ 30 gQËk eÔgê ÌRwËd G eYø exkgpd eÞwt GKB kKi kËtËQ„ exúPi ÌRwËd GKB oiËt Zw gøweKhwËg KËi ÌMËQ„ orK ÌjwMwËjwËMk oÖxgcw gÙx¦ËZ XwKw-P›MÞwi kØËU Adøwdø eYøgwpy ItwMËdk exkiwY KËi ÌMËQ„
jiÖdw ÌoZ× pËt KlKwZw Ggv AwowËik iËcø Ìkl ÌjwMwËjwM PwlÖ pËl G eËa oit 36 ÌaËK 48 NåUw KËi AwoËg„
ÌbËmk eÔgê I exúPiwéËlk ÌkllwBËdk iËcø GB ewaêKø †kØZk eÞxZgìcKZw oÙxÄ KËkËQ„ eÖËkw Ìkl ÌjwMwËjwM gøgþÿwËK gÛWËMËR kÕewìæxkZ KkËZ gøweK xgxdËtwM eÞËtwRd„ AaêÐdxZKhwËg gwvlwËbm ÌklIËt GixdËZB GKxU bÖgêl eÞxZÅwd„ Zw Qwrw xgmðgøwvK gw Adøwdø AwxaêK ovþÿw GB LwËZ xgxdËtwËM AwMÞpy dt„ Adø xbËK gwvlwËbm jxb UÛwëo-Gxmtwd Ìkl (xUGAwk) ÌdUItwËKê AìæhêÖ£ß pËZ AwMÞpy pt, ZwpËlI eÖËkw Ìkl ÌjwMwËjwMËK gÛWËMËR kÕewìæk KkËZ pËg„ Rxik þñùeZw Ggv RdovLøwk PwËek KwkËY ipworK DdítËdk ÌqË¢ Rxi ewItwk oºwgdw oyxiZ„ Zw Qwrw orK ÌjwMwËjwËMk ÌPËt Ìkl I ewxdeËa PlwPl AËdK Ìgxm exkËgmgwìcg I oþæw„ KwËRB gwvlwËbËmk Rdø eYø I jw¢y exkgpËdk ÌqË¢ Ìkl I ewxdeËak Ddítd AËdK Ìgxm Ìj#x£ßK„ AaêÐdxZK DdítËdk Rdø gwvlwËbm ÌklIËtk xgxhdí exkËngwk gøweK ÌgokKwkyKkY Ggv gøgþÿwedw I xdkwe£w owg-KëUÛw˃k iwcøËi Adø pwËZ xbËt G†ËlwËK AwËkw KwjêKk KËk ÌZwlw eÞËtwRd„
gZêiwËd þñwhwxgK eÞx¢ßtwt gwvlwËbm ÌklIËtk gÛWËMR ÌaËK xiUwkËMR lwBËd eYø exkgpËd 24 ÌaËK 48 NåUw oit lwËM„ jxb exkgpËdk Rdø KdËUBdwk gøgþÿw Ggv GK ÌMR ÌaËK AwËkK ÌMËR þÿwdwìæËkk ÌqË¢ jwxìèK ok™wi gøgpwk Kkw pt, ZwpËl oit lwMËg iw¢ 6 NåUw„ jiÖdw gÉiÖLy ÌoZ×ËZ Ìkl ÌjwMwËjwM þÿwxeZ pËl Cmðkby I RtËbgeÖk bÖ’xbËKB jwxìèK ok™wi gxoËt Awìæ:ËMR þÿwdwìækËK AËdKUw opR KËk Awdw ÌjËZ ewËk (ÌlLwk oit jiÖdw ÌoZ× PwlÖ ptxd)„ GB ok™wi þÿwed Ggv G†Ëlw exkPwldwk Rdø ÌgokKwxk ÌKwóewxd†Ëlwk owpwjø Ìdtw ÌjËZ ewËk„ Ìo ÌqË¢ gwvlwËbm ÌklIËtËK xgxdËtwËMk SwËilwt ÌjËZ pËg dw„ ÌUxgl 2-G Ìbtw ZaøwdÖjwty, gZêiwËd KlKwZw ÌaËK AwowËik KxkiMË™ ÌkleËa eYø exkgpËd 6 ÌaËK 8 xbd oit lwËM„ jiÖdw gÉiÖLy ÌoZ×ËZ ÌkllwBd þÿwed Kkw pËl GB oit GK-ZÚZytwvËm ÌdËi AwoËg„ ZËg ÌoËqË¢ Awìæ:ËMR þÿwdwìæËkk ÌqË¢ jwxìèK ok™wi gøgpwk KkËZ pËg„ ZwpËl AwU ÌaËK 10 pwRwk Ud iwl xdËt eÞxZxbd AìæZ 10xU iwlgwpy ÌUÛd jwZwtwZ KkËZ ewkËg„ ZËg dd-KdËUBdwkwBRW KwËMêwk ÌqË¢ GB ovLøw xKQÖUw Ki pËZ ewËk„ GhwËg ÌkllwBd I AgKwVwËiwk ÌZid ÌKwËdw exkgZêd dw KËkB gQËk 35 lwL Ud iwl exkgpd oºg„
orK I ipworK gøgþÿw
gwvlwËbËm 27 pwRwk xKËlwxiUwk ewKw orK kËtËQ„ Gk iËcø 3 pwRwk 96 xKËlwxiUwk RwZyt ipworK Ggv 1 pwRwk 744 xKËlwxiUwk AwéxlK ipworK„ gwxK 23 xKËlwxiUwk ovËjwM orK awKËlI G†Ëlw hwky jwd PlwPËlk DeËjwMy dt„ UÛwëoxmeËiËëUk Rdø gøgpwk Kkw ÌjËZ ewËk Gid orK†Ëlwk ZwxlKw xdËP Ìbtw pËlw
K. orK GK : ÌgdwËewl-jËmwk-iwItw-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™ gw gÛwÊYgwxrtw-AwLwDrw/Kogw„
L. orK-2 : ÌgdwËewl-jËmwk-AwxkPw-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™„
M. orK 3 : ÌgdwËewl-ewKmy-jiÖdw ÌoZ×-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™ gw
jiÖdw ÌoZ×-gÛwÊYgwxrtw-AwLwDrw/Kogw
N. orK 4 : ÌkwpdeÖk-kwRmwpy-jiÖdw ÌoZ×-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™ gw
jiÖdw ÌoZ×-gÛwÊYgwxrtw-AwLwDrw/Kogw„
O. orK 5 : xpxl-g†rw-jiÖdw ÌoZ×-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™ gw jiÖdw ÌoZׄ
P. orK 6 : gwvlwgwìcw-g†rw-jiÖdw ÌoZ×-xoËlU-Zwiwxgl/KxkiM™ gw
jiÖdw ÌoZ×-gÛwÊYgwxrtw-AwLwDrw/Kogw„
orK 1, 2 I 3 oºwgø UÛwëoxmeËiËëUk Rdø eQëbdyt pËZ ewËk„ GB orK†Ëlw gøgpwkKwky exkgpd†Ëlw jaw¢ßËi iwItw, AwxkPw I ewKmyk dbyËZ Ìfxk gøgpwk KkËZ ewËk„ iwItw ÌaËK XwKw AvËmk orK-1 GKxU AwéxlK ipworK Ggv Gk gøgpwkI AZøìæ Ìgxm„ e^wP opoÛwxcK gwpd ÌkwR GB kwþæwt PlwPl KËk„ orK 2-Gk Rdø AwxkPwt Ìfxk ewk pËZ pËg Ggv fxkbeÖk I kwRgwryk†ËlwI AwéxlK ipworK„ AwxkPw-XwKw-dkxovbyk kwþæwt jwd PlwPlI AZøìæ Ìgxm„ orK 3-Gk Rdø ewKmyËZ ebôw dby ewk pËZ Ìfxk gøgpwk KkËZ pËg„ ewKmy-ewgdwk kwþæw hwky jwdgwpd PlwPËlk DeËjwMy dt„ BËZwiËcøB XwKwk kwþæw†Ëlw AxZ jwdRËUk oioøwt RRêxkZ„ orK 4 I 5 eYø exkgpËdk Rdø Ìgm DeËjwMy„ jxbI GB kwþæw†Ëlw exúPigËŠk iÔl gwxYRø ÌKëbÛ†Ëlw ÌaËK Ìgm bÔËk„ orK-6 Ìdewl I hÖUwËdk eYø exkgpËdk Rdø Ìgm DeËjwMy„ ÌUxgl-3-G UÛwëoxmeËiËëUk oºwgø oit†Ëlw ÌbLwËdw pËlw„
gZêiwËd iwItw, AwxkPw I ewKmyk Ìfxk†ËlwB pËâQ ogËPËt gr eÞxZgìcK„ ewKmyËZ ÌoZ× xdiêwËYk KwR GxMËt PËlËQ„ ZËg og ipworËKk kwþæwB gÙp£k XwKwk icø xbËt„ XwKw BËZwiËcøB ZygÛ jwdRU o‰ËU kËtËQ„ AhøìækyY UÛwxfK gøgþÿw exkKxùeZ DdítËd gZêiwd gøgþÿwedw oqi dt„ orKxhx£K UÛwëoxmeËiëU xgËgPdwk AwËM GKxU XwKw gwBewo ipworK gøgþÿw Ggv iwItw I ewKmyËZ ÌoZ× xdiêwY RkØxk„ ÑhkËg ÌiNdw ÌoZ×k D˧wcd Ggv XwKw-xoËlU ipworËKk Ddítd oºg pËl orK 3, 4 I 5 gøgpwk Kkw ÌjËZ ewËk„
orKxhx£K iwl exkgpËd didytZw awKËlI RwZyt ipworK gøgþÿw AxZxk£ß AéxlK gw AwìæRêwxZK ÌjwMwËjwËMk owËa ovjÖ£ß dt„ G ckËdk oÖËjwM oÙxÄ KkËZ gøweK xgxdËtwM eÞËtwRd„ G Qwrw hÓxik þñùeZw, exkËgËmk Iek eÞhwg Ggv AhøìækyY ÌjwMwËjwËMk oºwgø gÙx¦k ÌeÞqweËU GB oÖËjwM oÙxÄ ptËZw GËKgwËkB oºg dt„ hkËZk kwþæw†Ëlwk (10.2 Ud) hwkgpd qiZw gwvlwËbËmk kwþæwk (8.2 Ud) ÌPËt Ìgxm„ GKB owËa ZwËbk eYøgwpy UÛwK†ËlwI Ìgxm IRd gpËd oqi„ jw AwiwËbk kwþæw†Ëlwk eËq oºg dt„ fËl hwkZyt UÛwK†Ëlw AwiwËbk UÛwËKk Z×ldwt gwvlwËbËmk kwþæwk 3.83 †Y Ìgxm qxZ KkËg„ UÛwëoxmeËiËëU eÞþæwg AwËlwPdwk oit gwvlwËbËmk orK I ipworK gøgþÿwt hwkËZk gr ckËdk Ggv ÌUKoB xgxdËtwËMk xgntxUI AwËlwPdw KkËZ pËg„
P›MÞwi gëbk
Ìkl I orK QwrwI P›MÞwi gëbk UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ GKxU MÞpYËjwMø ea pËZ ewËk„ gZêiwËd P›MÞwi gëbkËK Agmø xgËmðk ogËPËt gøtgÉl I AKwjêKk gëbk xpËoËg xgËgPdw Kkw pt„ GKxU RwpwR Lwxl KkËZB GB gëbËkk 8 ÌaËK 10 xbd oit ÌlËM jwt„ gZêiwËd P›MÞwi-AwLwDrwt xbËd 37xU ÌUÛd PlwPl KËk„ AwLwDrw-mwpgwReÖËk PËl ÑbxdK 24xU ÌUÛd„ GB lwBËd AxZxk£ß ÌUÛd ÌjwMwËjwËMk gøgþÿw Kkw jwt„ ZËg Zw P›MÞwi-XwKw kØUËK AwËkw gøþæ KËk Z×lËg„ P›MÞwi-xoËlU ipworËK K×xilöw ejêìæ AxZxk£ß jwd PlwPl KËk„ ZËg Gk eËkk kwþæw Z×ldwiÔlK f^wKw„ K×xilöw-xoËlU orKËK AwéxlK ejêwt ÌaËK RwZyt ejêwËt DdíyZ Kkw eÞËtwRd„ ZËg AgKwVwËiwk gZêiwd Agþÿw Ggv P›MÞwi ÌaËK Awowi ejêìæ orK†Ëlwk cwkY qiZw Ìgm oyxiZ„
AhøìækyY dbyeËa ÌjwMwËjwM
HxZpwxoKhwËgB gwvlwËbËmk Rdø dbyeËa PlwPl GKxU †kØZòeÔYê ÌjwMwËjwM iwcøi„ GB ÌbËm 30 hwM eYø Ggv 15 hwM jw¢y (1989 owËlk xpowg AdÖjwty) dbyeËaB exkgwxpZ pt„ jw¢y I eYø exkgpËdk ÌqË¢ dbyeaB pËâQ ogËPËt oþæw iwcøi„ iÔlZ Awìæ:Ëbmyt PlwPËlk ÌqË¢ GB ea gøgpwk Kkw pËlI Awibwxd-kfZwxdk ÌqË¢I Gk xgËmn †kØZò kËtËQ„ AhøìækyY dby exkgpd KZêÙeËqk Ìbtw ZaøwdÖjwty, ÌbËm PlwPËlk DeËjwMy Ìd#eËak ÑbNêø 6 pwRwk xKËlwxiUwk„ Gk iËcø 17 m’ xKËlwxiUwk ea owkw gQkB PlwPËlk DeËjwMy awËK„ gnêwKwËl (3-6 iwo) gwxK ea gøgpwk DeËjwMy awËK„ 28xU oºwgø Ìd#kØËUk ZwxlKw xdËP Ìbtw pËlw-
K. P›MÞwi-P^wbeÖk-gwMwgwry/dMkgwry-xPliwky ÌaËK Awowi
L. P›MÞwi-P^wbeÖkÑhkggwRwk/AwÂM™-orK eËa Awowi /x¢eÖÖkw ejêìæ
M. KlKwZw-gxkmwl-P^wbeÖk-ÑhkggwRwk/AwÂM™ orK eËa Awowi /x¢eÖÖkw ejêìæ
N. KlKwZw-gxkmwl-gwMwgwry/dMkgwry-xPliwky ÌaËK Awowi
eYø exkgpËd jwd PlwPËlk xgxhdí eìÿw
UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ eÞw® og eìÿwk gøgpwk Aexkpwjê„ jw ÌpwK gwvlwËbËm 53 hwM eYø orKeËaB exkgwxpZ pt„ orK gøgþÿw BËZwiËcøB AxZ gøgpwËk RyYê„ G Qwrw ewKmy I iwItw Ggv Adøwdø þÿwËd ÌoZ×k iwcøËi G†ËlwËK ovjÖ£ß Kkw eÞËtwRd„ ZËg orKxhx£K eYø exkgpËdk eÖËkw eÞx¢ßtwxU XwKwk icø xbËtB oóedíí pËg„ XwKw gZêiwd UÛwxfK gøgþÿw xdËtB xgejêþæ„ ewKmy I iwItw ÌoZ× xdiêwY, XwKw gwBewo orK oóedí Kkw Ggv x§iÖLy AhøìækyY ovËjwM orK†Ëlwk iwËdwdítËdk ekB orKeËa UÛwëoxmeËiëU oºg„ gZêiwËd gwvlwËbm ÌklIËt ÌiwU eËYøk iw¢ 17 hwM exkgpd KËk„ jxbI ejêw® qiZw kËtËQ Ggv Gk oÖËjwM-oÖxgcw†ËlwËK KLËdwB jawjahwËg gøgpwk Kkw ptxd„ UÛwëoxmeËiËëUk Ìgxmk hwM eYø exkgpËdk ÌqË¢ gwvlwËbm ÌklIËtËKB gøgpwk Kkw DxPZ„ G ÌqË¢ Zwkw hwkËZk Ìkl jwd†ËlwËKI gøgpwk KkËZ ewËk„ iËd Kkw pËt awËK, exúPigŠ gw P›MÞwi gëbk ÌaËK eYø exkgpËdk iwcøËi ÌklIËtËK GKxU lwhRdK ovþÿwt exkYZ Kkw ÌjËZ ewËk„ P›MÞwi gëbËkk oÖËjwM-oÖxgcw†ËlwI UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ gøgpwk Kkw ÌjËZ ewËk„ ZËg Ìo ÌqË¢ P›MÞwi gëbËkk qiZw I KwjêbqZwk DdíxZ KkËZ pËg„ GB AéËlk eÞcwd gëbËk exkYZ pItwk Ìj þñeí kËtËQ ZwËK gwþægwxtZ KkËZ pËl GB gëbkËK AgmøB ÌgokKwxk gøgþÿwedwt xbËZ pËg„ GK RxkËe ÌbLw ÌMËQ, gëbk oóeÞowkËYk Ìj exkKùedw GLd kËtËQ Zw gwþægwtd Kkw pËlI 2010 owl dwMwb Zw Aejêw® pËt erËg„ ZËg P›MÞwi gëbk ÌgokKwxk gëbËkk KwËQ gøgow pwkwËg Gid ÌKwËdw Awm‰w ÌdB„
AhøìækyY dbyeËa eYø exkgpËdkI oºwgdw kËtËQ„ Ìo ÌqË¢ kwËZ Ìd# PlwPl gøgþÿwk DdíxZ KkËZ pËg„ ÑhkggwRwk/AwÂM™ I P^wbeÖk dbygëbËk RwpwR Ìhrw, RwpwR/gwRê ÌaËK KwËMêw Ìkl gw orK eËak exkgpd ejêìæ Ìe^#QwËdwk jawja gøgþÿwedw ÑZxk KkËZ pËg„ ÑhkggwRwk/AwÂM™ gw P^wbeÖk xbËt Ìkl gw orKeËa eYø hwkËZk D£k-eÔgêwéËl Ìe^#QwËdw ÌjËZ ewËk„ GhwËg eYø exkgpËdk oºwgdw Aexkoyi„ GUw dbygëbk†Ëlwk Rdø Duowpgø™K Ggv dbyeËa ÌjwMwËjwËMk DdítËd xgxdËtwM AwKnêY KkËg„
UÛwëoxmeËiëU ÌaËK gwvlwËbËmk Ky exkiwY kwRþñ Awt pËZ ewËk Zwk gøwewËk dwdw kKi exkovLøwd ewItw ÌMËQ„ Gk exkiwY 600-800 ÌKwxU UwKw pËZ ewËk Gid cwkYw Kkw pËâQ„ gwvlwËbËmk xbK ÌaËK gZêiwËdk ÌlwKowxd eÞxZÅwd ÌklIËtËK Gk iwcøËi AaêÐdxZKhwËg lwhRdK eÞxZÅwËd exkYZ Kkw ÌjËZ ewËk„ Ìo ÌqË¢ ÌklIËt I AhøìækyY dby ÌjwMwËjwM AgKwVwËiw xgxdËtwM AwKnêY KkËZ ewËk„ jw owixMÞK AaêdyxZk ÌqË¢ BxZgwPK eÞhwg ÌflËg„
kwRdyxZ I xdkwe£w xgËgPdw
AwéxlK AL¡Zw I owgêËh#iZò
bø ÌWBxl ýUwËk 12 AwMýU 1999 GKxU xdgìc eÞKwxmZ pt„ GËZ glw pt, gwvlwËbËmk hÓL¡ gøgpwk KËk hwkZËK eYø exkgpËdk oÖËjwM Ìbtw ‘Awk ZwËbk GKxU KxkËWwk Ìbtw oiwaêK„’ ÌlLËKk iËZ, ÌKddw gwvlwËbmy eËYøk iËZwB G ÌbËmk orK†Ëlw gøgpwk KËk hwkZyt eYø exkgwxpZ pËg„ ZËg ZwËbk eYøgwpy KwËMêw†Ëlw xK exkgpd KkËQ Zw ÌbLwk AxcKwk gwvlwËbËmk awKËg dw„ ÌlLK AwËkw gËlËQd, GKgwk GB UÛwëoxmeËiëU P×x£ß þñwqk pËt ÌMËl gwvlwËbËmk eËq Zw Awk gwxZl Kkw oºg pËg dw„ xZxd ÌRwk xbËt gËld, gwvlwËbËmk ÌhZk xbËt hwkZ Ìj ÌKwwdw eYø ZwËbk eQëbiËZw þÿwËd exkgpd KkËZ ewkËg„ jw gwvlwËbmyËbk Rdø AZøìæ ht‰k pËt DVËZ ewËk„ ÌKddw, ZwËbk gwxpZ eËYøk iËcø ÂcÖ AÐgc I xdxn¦ eYøB dt, gkv eÞZøq gw eËkwqhwËg owixkK gøgpwËkk lËqø dwdw ckËdk Aþè-ok™wiI awKËZ ewËk„ Zwk iËZ, owixkK ok™wi I okgkwp exkgpËdk Iek xdËncwšw awKËlI KwýUio KiêKZêwËbk AbqZw I bÖdyêxZk KwkËY gwvlwËbËmk eËq Zw gwþægwtd oºg pËg dw„ hwkZ BËZwiËcøB gwvlwËbËmk dbyeËa UÛwdxRU oÖxgcw ÌhwM KkËQ„ jxbI GckËdk oÖËjwM gwvlwËbËmk ÌdB„ gZêiwËd gQËk 10 pwRwk Ud UÛwdxRU KwËMêw gwvlwËbËmk dbyeËa PlwPl KËk„ GRdø hwkZ eÞxZgQk gwvlwËbmËK 2 ÌKwxU UwKw Ìbt„
1999 owËlk 24 AwMýU ÌWBxl ýUwk GKB xgnt xdËt AwËkKxU xdgìc QwËe„ GËZ glw pt, UÛwdxRU, UÛwëoxmeËiëU I KxkWËkk Ìh#ËMwxlK eÞËtwM eÞwt GKB„ Gk iwcøËi D£k-eÔgêwéËl Ìe^#QËZ hwkËZk Ìj Ìh#ËMwxlK eÞxZgìcKZw xQl Zw AeowxkZ pËg„ GËZ glw pt, AwìæRêwxZK oyiwìæ ‘exg¢ I AláNdyt’„ GUw UÛwëoxmeËiËëUk ekyqw-xdkyqwk Rdø gw Adø ÌKwËdw KwkËY LÖËl Ìbtw jwt dw„ ÌjËKwËdw ÌbËmk RwZyt xdkwe£wk ÌqË¢ ‘owgêËh#iZò pËâQ ogËPËt †kØZòeÔYê xgnt„ exg¢Zw I AláNdytZw pËâQ oyiwìæ oÖkqwk ogê eÞcwd eÞZyK Ggv GUw AwËlwPdwËjwMø dt„’ GËZ AwËkw glw pt, D£k-eÔgêwélyt oyiwìæ GlwKw pËâQ hwkËZk Iek eÞhwg LwUwËdwk Rdø gwvlwËbËmk GKiw¢ pwxZtwk„ GËZ eÞmí Kkw pt, GUwI QÖËU ÌMËl pwËZ Awk Ky awKËg„ AwËkw Ìgm KËtKRd ÌlLK xgxhdí ex¢Kwk GKB xgnËtk dwdw ÌeÞqweU Z×Ël cËkËQd„ UÛwëoxmeËiËëUk xgËgPdwt RwZyt owgêËh#iZò I AwéxlK AL¡Zw ÌlLKËbk ÌhZk eÞgl eÞxZx¢ßtwk oÙxÄ KËkËQ„ Aek xbËK, AËdËK jawjahwËg AwËlwPdwk ek P×x£ß oóewbËdk Kaw gËlËQd„ Zwkw ejêw® ejêËgqY Ggv DdôÖ£ß AwËlwPdwk iwcøËi RwZyt HKiZø MVËdk KawI gËlËQd„ eYø exkgpËdk iwcøËi UÛwëoxmeËiëUËK ÌKwËdwhwËgB KxkWk glw ÌjËZ ewËk dw„ ÌkllwBd, AhøìækyY dbyea I P›MÞwigëbk xhx£K UÛwëoxmeËiëU oiËtk owËa gÉ D˧ËMk Rgwg ÌbËg„ GKB owËa eYø exkgpËdk ÌqË¢ eÞxZËgmy ÌbËmk AþñâQZwk KwkËY RdiËZ m¢ØZwiÔlK iËdwhwgËKI KxiËt AwdËg„ ÌKwËdw xdxn¦ eYø exkgpd Kkw pËâQ xK dw AwcÖxdK ok™wËik iwcøËi Zw opËRB mdw£ß Kkw oºg„ Zw Qwrw gwvlwËbËmk icø xbËt exkgwxpZ eYø ÌjËKwËdw oit ekyqwk xgntxUI þeÄ KËkËQ hwkZ„ eÞKÚZeËq, hwkËZk D£k-eÔgêwéËlk Rdø GB UÛwëoxmeËiëU AZøìæ †kØZòeÔYê Ggv GËZ Ky exkiwY LkP gw lwh pËg Zw Zwkw hwËlw KËkB RwËd„ KwËRB P×x£ß hŠ pt Gid xKQÖ Zwkw KkËg dw gËlB iËd Kkw pËâQ„ gwvlwËbm hwkËZk owËa ‘25 gQËkk Ñi¢y P×x£ß’ Awk dgwtd KËkxd„ hwkZyt eq ÌaËKI Gk gøwewËk ÌKwËdw ÌPÄw PwlwËdw ptxd„ fËl Dht eqB ÌjËKwËdw UÛwëoxmeËiëU P×x£ß eÖdxgêËgPdw KkËZ ewkËg„ Zw Qwrw 1972 owl ÌaËKB dbyeËa hwkZ eYø exkgpd KkËQ„ Zw AwiwËbk oyiwìæ gw xdkwe£wk ÌqË¢ ÉixK pËt b^wrwtxd„ gwvlwËbËmk AwKwmea gøgpwk KËkI UÛwëoxmeËiëU PlËZ ewËk„
gwvlwËbËmk AdÖixZ Qwrw UÛwëoxmeËiËëUk AwrwËl Aþè exkgpd ÌKwËdwhwËgB oiaêdËjwMø dt„ eÞaiZ, Pyd Axhjwd PwxlËt xmxl†xrËK xgxâQdí KËk xbËl hwkËZk Rdø GB UÛwëoxmeËiËëUk Awk eÞËtwRd pËg dw„ jw gZêiwd ÌeÞqweËU eÞwt Aoºg„ gwvlwËbËm hwkZyt oìèwoykw AwmÛt xdËâQ gËl ÌbmxU gÉgwk AËj#x£ßK I AoZø AxhËjwM Z×ËlËQ„ ZËg KLËdwB Zwkw oyiwìæ AxZ¢ßËik ÉixK Ìbtxd gw oËëbphwRd Køwóe†ËlwËZ okwoxk Axhjwd PwlwËdwk Kaw gËlxd„ Zw Qwrw gwvlwËbËmk ÌhZk xbËt ÂcÖ GKxU eøwËoR kqwk Rdø hwkZ 13 ÌKwxU xgkئ iËdwhwgy iwdÖËnk ÌbËm owixkK xdtìèËYk ÌPÄw PwlwËg Gid hwgdwI Ìj#x£ßK dt„ GKB owËa hwkZ AwéxlK mx£ß ÌaËK AwìæRêwxZK AŠËd xdËRk Agþÿwd iRgÖZ KkËZ AwMÞpy„ fËl AwéxlK I AwìæRêwxZK ÌqË¢ ZwËbk AËdK Ìgxm bwxtZòmyl AwPkY KkËZ pËg„ G Qwrw GK RxkËe ÌbLw ÌMËQ, gwxYRø ÌaËK lwhgwd pItwk eÞZøwmw Ìbm†ËlwËK ovji eÞbmêËdk iwcøËi owixkK oáNwZ ÂkØ Kkw ÌaËK xgkZ kwLËZ ewËk„
ewkþexkKZw I opËjwxMZwk ÌPZdw
Ìgm xKQÖovLøK ÌQwULwËUw DË£RdwKk xgnt xdËt hwkZ I gwvlwËbËmk icøKwk gìc×ZòeÔYê oóeKê gQËkk ek gQk cËk qxZMÞþæ pËtËQ„ hwkZ eÞwaxiKhwËg ÌdewlËK gwvlwËbm hÓLË¡ UÛwdxRËUk AdÖixZ xbËtxQl„ xKìç Zwkek Gid KZ†Ëlw mZê RÖËr Ìbt Ìj, Gk fËl orKeËa UÛwdxRËUk KwRxU Awk NËUxd„ Gk exkYwi xpËoËg P×x£ßxUk gwþægwtd KwjêZ eŠÖZò gkY KËk„ hwkËZ gwvlwËbmy eËYøk ¿iÖ£ß eÞËgËmk BoÖøxU GidhwËg pøwË«l Kkw pËtËQ Ìj, Gk fËl gwvlwËbm ZwËK Ìbtw ‘oÖËjwM-oÖxgcw’ ÌaËK ÌKwËdw fwtbw lwh KkËZ ewËkxd„ gZêiwd exkxþÿxZËZ gwvlwËbËmk owiËd bÖ’xU ea ÌLwlw„ Gk GKxU pËâQ ÌKwËdw xKQÖ dw Kkw„ AekxU pËâQ UÛwëoxmeËiëU BoÖøËK Ìemwbwxk bÙxÄhxŠËZ Ìdtw„ eÞai eìÿw ÌgËQ xdËl gwxYRø NwUxZ bÛØZ MxZËZ ÌgËr jwËg„ Adø xbËK gwvlwËbm jxb GKUw AdÖKÓl mËZê UÛwëoxmeËiëU P×x£ß KkËZ ewËk ZËg Zw ÌaËK xdËRËbk eËq oÖxgcw Awbwt KkËZ ewËk„ G oÖxgcw ÌKgl exkgpd iÖdwfw ÌaËKB AwoËg dw, gxcêZ gwxYRø ÌaËKI AwoËZ ewËk„ hwkZËK UÛwëoxmeËiëU oÖxgcw Ìbtwk fËl hwkËZ oÖxgcwËhwMy ÌmÛYyk oÙxÄ pËg, jwkw gwvlwËbËmk eÞxZ oiaêd ÌRwMwËg„ gwvlwËbËmk LÖg KiB oÖËjwM-oÖxgcw kËtËQ„ gwvlwËbËmk Ìj iÔløgwd eÞwKÚxZK oóeb kËtËQ Zwk iËcø GKiw¢ oóeb Zwk hÓkwRÐdxZK Agþÿwd„ Awk G xbKxUk eÞxZ G jwgZ iËdwËjwM Ìbtw ptxd„
ewK-hwkZ xgËkwËck KwkËY owKê xRxói pËt eËrËQ„ 2002 owËlk RÖlwB iwËo XwKw ofkKwËl ewxKþæwËdk ÌeÞxoËWëU ewkËhR Ìiwmwkkf gËlxQËld, owËKêk hxgnøu xdhêk KkËQ ewK-hwkZ oóeËKêk Iek„ gwvlwËbm Adø bÖB ÌbËmk icøKwk xdkìæk §Ëë§k Iek xdhêk KËk awKËZ ewËk dw Ggv awKw DxPZI dt„ owKê jxb gwvlwËbËmk AaêÐdxZK þñwaê kqw dw KkËZ ewËk ZwpËl AwiwËbk DxPZ AwiwËbk þñwaêkqw KkËZ oqi Gid ÌKwËdw ovþÿwk xbËK iËdwËjwM Ìbtw„ Gk iËcø BIMSTEC Aagw SAGQ-Gk iËZw De-AwéxlK opËjwxMZw ovþÿwk dwi DËlöL Kkw ÌjËZ ewËk„ De-AwéxlK opËjwxMZwk xgntxU owKê odËbk owËa owi™oøeÔYê„ gwvlwËbmËK Zwk xdËRk ewËt b^wrwËZ Ggv Zwk RwZyt þñwËaêk Rdø lrwB KkËZ xmLËZ pËg„ gwvlwËbmËK lWê ewiwkËýUwËdk ÌNwxnZ AÄwbm mZËKk GKxU Z£ò iËd kwLËZ pËg„ ÌoxU pËâQ ‘AwìæRêwxZK oóeËKêk ÌqË¢ þÿwty m¢Ø gw xi¢ gËl xKQÖ ÌdB, AwËQ ÌKgl þÿwty RwZyt þñwaê„’
hwkZyt xgËbÛwpy MÞØe†Ëlwk eÞxZx¢ßtw : xKQÖ xKQÖ ÌlLK gËlËQd, hwkZyt eËYøk UÛwëoxmeËiëU ÌbËmk AhøìæËk xgËbÛwpy ZuekZwËK DoËK xbËZ gw DuowxpZ KkËZ ewËk„ gwvlwËbËm gÉ hwkZyt gøgowt eÞxZÅwd I þñwaê kËtËQ„ AZyËZ hwkZyt xgËbÛwpyËbk §wkw G†Ëlw Aw¢ßwìæ ptxd„ G†Ëlwk Iek hwkZyt xgËbÛwpyËbk pwilwk Awm‰w DxrËt Ìbtw dw ÌMËlI G ckËdk Awm‰w qyY gËl iËd pt„ Ìo jw-B ÌpwK UÛwëoxmeËiëU UÛwxfK kqwk Rdø hwkZ gwvlwËbËm pwilw PwlwËg G ckËdk Kaw gwþæg gËl iËd pt dw„ G ckËdk bÔkgZyê Awm‰wk Kaw ÌhËg gwvlwËbËmk AaêÐdxZK I kwRÐdxZK xo¦wìæËK xhdí LwËZ eÞgwxpZ Kkwk oÖËjwM ÌZid GKUw ÌdB„
AxcKZk opËjwxMZw : De-AwéxlK exkgpd I AaêÐdxZK opËjwxMZwk DËbøwM dw Ìdtwk ÌLowkËZk iw¢w GZbéËlk og ÌbËmk Rdø gœ Ìgxm„ gwvlwËbm, hwkZ, Ìdewl I hÖUwd De-AwéxlK UÛwëoxmeËiëU I UÛwdxRËUk §wkw DËlöLËjwMø exkiwËY lwhgwd pËZ ewËk„ GUw þeÄZB ogwk Rdø GKUw DBd DBd exkxþÿxZ„ xgmwl RdovLøw, xgmwl AaêdyxZ, xgmwl Ìodwgwxpdy I xgmwl Ìh#ËMwxlK GlwKwk oiìñËt MxVZ hwkZ Zwk ÌQwU ÌQwU eÞxZËgmy kwÄÛ†Ëlwk D˧M eÞmiËdk ÌqË¢ AMÞYy hÓxiKw ewld KkËZ ewËk„ AwéxlK AwxceZøgwËbk §wkw ZwxrZ pËt hwkZ Zwk eÞxZËgmyËbk gìc× xpËoËg ewtxd Ggv ewËgI dw„ D£k-eÔgêwélyt GlwKwËK DdíZ Kkwk iËcø hwkËZk †kØZòeÔYê þñwaê xdxpZ AwËQ G Kaw xgËgPdw KËk ÌbmxUËK jZUw Ìgxm oºg Zwk eÞxZËgmyËbk Qwr xbËZ pËg„ hwkËZk xgËbÛwpy MÞØe†Ëlw Zwk eÞxZËgmy kwÄÛ†Ëlwk opËjwxMZw ewËâQ hwkËZk Zkf ÌaËK Gid ckËdk AoixaêZ I eÞiwYpyd AxhËjwM ÌKgl ÑgxkZw I oËëbpËKB þÿwty KkËg„ Gog LÖ^xUdwxU xgnËt DË£Rdw I xgËkwc xdûex£k ÌqË¢ hwkZËK AMÞYy hÓxiKw kwLËZ pËg„ MŠwk ewxd xdËt xgËkwc xdûex£ I ewgêZø P›MÞwËi mwxìæP×x£ß þÿweËdk fËl gwvlwËbËm hwkËZk hwgijêwbw DŒòl pËtËQ„ eÞxZËgmy ÌbËmk owËa xgËmðk eÞxZxU þÿwËdB xgËkwc kËtËQ„ xKìç GB xgËkwËck KwkËY ewkþexkKhwËg lwhgwd pItwk iËZw opËjwxMZw ÌKD pwZQwrw KËk dw„ AxcKZk hwËlw opËjwxMZwk gyR Ìj D® pËtËQ Zw BËZwiËcø lqYyt„ AwdÖiwxdK 40 pwRwk gwvlwËbmy hwkËZk xgxhdí Æ×l, KËlR I xgmðxgbøwlËt Acøtd KkËQ„
eÞxZ gQk pwRwk pwRwk gwvlwËbmy xPxKuow, ciyêt KwkY, ÌKdwKwUw I ejêUËdk DË¥Ëm hwkZ ofk KkËQd„ bÖB ÌbËmk iwdÖËnk icøKwk GB ¢ßigcêiwd ewkþexkK ÌjwMoÔ¢ Axgmðwo bÔkyKkËY hÓxiKw kwLËg„ okKwxk I ÌgokKwxk LwËZ gÙp£k BëUwËkKmd opËjwxMZwk dtw ipworK kPdw KkËg„ AþñwhwxgKZw, AxZmËtwx£ß I iwkiÖxLZwk exkgËZê hwgxgxdit I Ìj#x£ßK xPìæwk §wkw AwiwËbk exkPwxlZ pËZ pËg„ gwvlwËbmËK xdkÕeY KkËZ pËg hwkËZk owËa Zwk xgËkwËck AwËexqK †kØZò KZUw„ þÿl oyiwdw P×x£ßk xdûex£ xKvgw bxqY Zwlex› ÌKwËdwUwB gwvlwËbËmk AaêÐdxZK oiÙx¦ I kwRÐdxZK I xdkwe£wov¢ßwìæ D˧M eÞËmí Ki †kØZòeÔYê dt„ ZËg gwxYRø NwUxZ I hwkËZk gwRwËk gwvlwËbmy eËYøk eÞËgmov¢ßwìæ oioøwk oiwcwd gwvlwËbËmk AaêÐdxZK oiÙx¦ ARêËdk ÌqË¢ LÖgB †kØZòeÔYê„ AdÖkÕehwËg, UÛwëoxmeËiëU gwvlwËbËmk Rdø G KwkËY †kØZòeÔYê Ìj, Gk fËl ÂcÖ AaêÐdxZK lwhB pËg dw, GUw gwvlwËbmËK hwkËZk owËa ÌgwSwerwk ÌqË¢ GKUw kwRÐdxZK oÖxgcwI ÌbËg„ GKgwk UÛwëoxmeËiëU Ìbtw pËl D£k-eÔgêwélyt kwÄÛ†Ëlw oÖoóeKê gRwt kwLwk ÌqË¢ GKUw oÖËjwM ewËg„ Z×ldwiÔlK Ki †kØZòeÔYê BoÖø†Ëlw jwËZ hwkZ-gwvlwËbm oóeËKêk ÌqË¢ gwcw pËt dw b^wrwt Ìo xgnËtk eÞxZ lq kwLËZ pËg„
AaêÐdxZK xbK : ÌPwkwPwlwËdk eÞhwg : Awm‰w eÞKwm Kkw pt Ìj, UÛwëoxmeËiËëUk fËl hwkZ ÌaËK gwvlwËbËm ÌPwkwPwlwd gÙx¦ ewËg„ BZ:eÔËgê glw pËtËQ, eÞxZ gQk hwkZ ÌaËK gwvlwËbËm 100 ÌKwxU iwxKêd WlwËkk eYø ÌPwkwPwlwd pËt AwËo„ G ÌqË¢ eÞiwY kËtËQ Ìj, ÌPwkwPwlwËdk ÌqË¢ oyiwËìæk Dht ewËm AwBd eÞËtwMKwky ovþÿw†Ëlwk iËcø ÌjwMowRm kËtËQ„ hwkËZk owËa A^wKwg^wKw I byNê oyiwËìæk xgnt xgËgPdw KkËl glËZ pt, ÌPwkwPwlwËdk xgntxU Pwxpbw I okgkwËpk owËa oóe٣߄ hwkZyt eËYøk Pwxpbw gwvlwËbËm gÙx¦ ÌeËl Ìo Pwxpbw okKwxk I ÌgokKwxk Dht PøwËdËlk owpwËjø ÌiUwËdw pËt awËK Ggv gZêiwd Agþÿwk exkËeÞxqËZ okKwk gwcw xbËtI Ìo eÞgwp Ìkwc KkËZ ewkËg dw„ hwkËZk owËa Awìæ:oyiwìæ gwxYËRøk ÌqË¢ ÌbLw ÌMËQ, gøgowtykw hÖtw Glxo gøgpwk KËkd, eËYøk xiaøw ÌNwnYw Ìbd, eËYøk iÔlø, exkiwY I xggkËYk gøwewËk xiaøw Zaø oxdíËgxmZ KËkd„ GhwËg Zwkw Awìæ:gwxYRø-gøgþÿwk Aegøgpwk KËk ÌPwkwPwlwËdk KwRxU oóedí KËkd„ owóeÞxZK RxkËe ÌbLw ÌMËQ, þÿlgëbËkk iwcøËi okKwxkhwËg AwibwxdKÚZ ÌNwnYw Ìbtw PwËlk ÌPËt 30 ÌaËK 50 hwM Pwl AxZxk£ß Awibwxd Kkw pËt awËK„ þÿleaxhx£K UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ xeÞ-xmeËiëU I ÌewýUxmeËiëU ZbwkxKk gøgþÿw Kkw pËlI ÌPwkwPwlwËdk oºwgdw ÌaËK jwt„ ZËg ÌkleËa jxb KdËUBdwËk KËk UÛwëoxmeËiëU UÛwxfËKk gøgþÿw Kkw pt, ZwpËl ÌPwkwPwlwËdk oºwgdw DËlöLËjwMø exkiwËY KiwËdw oºg pËg„ ZbÖexk okKwk eËa eËa eYø P×xk gw xlËKR ÌVKwËZ UÛwëoxmeËiëU ÌUÛËdk eÞpkwt Awcw owixkK gwxpdy ÌiwZwËtd KkËZ ewËk„ AxZxk£ß xdkwe£wk gøgþÿw Kkw pËl Zw BëoÖøËkëo gøt pÝwo KkËg Ggv Gk fËl gwvlwËbm ÌklIËt I okKwËkk Awt gÙx¦ ewËg„ UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ Ìj eìÿwB Agl¹d Kkw ÌpwK dw ÌKd, ÌPwkwPwlwd ÌVKwËZ Dht ewËm xgxhdí KZêÙeËqk eÞËgm I gxpMêid eËtËëU KwjêKk I þñwcyd Zbìæ Aexkpwjê„ jxb orKeËa UÛwëoxmeËiËëUk gøgþÿw Kkw pt ZwpËl oKl eÞËgm I gxpMêid eËtËëU IËtxgÛR þÿwed Ggv P×xk I xlËKR ÌVKwËZ KwjêKk gøgþÿw Agl¹d KkËZ pËg„
AwxaêK oÖxgcw†Ëlw : þÿleËa UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ exkgpd PwRê cwjê KkËg UÛwëoËewËUêmd ÌKwóewxd Ìjid UÛwK iwxlKkw xKvgw gwvlwËbm ÌklIËt„ Gk iÖdwfw hwM-gwËUwtwkw Kkw pËg iwxlK I AewËkUkËbk iËcø„ G iËiê eÞþæwg Kkw pËtËQ Ìj, UÛwëoËeweUê ÌKwóewxd†Ëlw exkgpd gøËtk Iek 10 ÌaËK 20 mZwvm iÖdwfw cwjê KkËZ ewkËg„ exkgpd gøgowk §wkw gøwvK I gyiw ÌKwóewxd†ËlwI lwhgwd pËg„ orKxhx£K UÛwdxRËUk ÌqË¢ ÌikwiZ KwkLwdw, ÌkýU×ËkëU, ÌpwËUl, xgÛR I orK gøgpwËkk Rdø ÌUwl Awbwt eÞhÙxZ LwZ ÌaËK AxZxk£ß kwRþñ AwoËg„ ZËg UÛwëoxmeËiËUk iwcøËi okKwxk ÌKwnwMwk xKhwËg DeKÚZ pËg Zw þeÄ pt„ ÌKddw okKwkËK orK I ÌoZ× ÌikwiZ, Ìklea Ìkwxlv ýUK I ÌlwËKwËixUh kqYwËgqY, Ìd#eËak Rdø dwgøZwk gøgþÿw Kkw, dby, oiÖbÛgëbk I Adøwdø þÿwedwk kqYwËgqËY xgeÖl Aaê gøt KkËZ pËg„ hwkËZk lwh pËg exkgpd hZ×êxK, jw Ìo D£k-eÔgêwélyt kwÄÛ†Ëlwk Rdø xbËt awËK ÌoUw ÌaËK oit owmÛt I AgKwVwËiwk kqYwËgqËY Ìj Aaê gøt pt ÌoUw ÌaËK exk¢wËYk iwcøËi„ Gog LwËZk eÞxZxU ÌaËK hwkZ Ky exkiwY lwhgwd pËâQ ÌoUwk GKUw xpowg Ìgk KËk Zwk AËcêKUw gwvlwËbm hwkËZk KwËQ bwxg KkËZ ewËk„ UÛwëoxmeËiëU eYø exkgpdKwky eÞxZxU UÛwK, ÌklItwMd I KdËUBdwËkk Iek GKUw Axhdí iÔlø Kk xpËoËg cwjê KkËZ ewËk Ggv GB Kk oyiwËìæ iwxKêd WlwËk exkËmwc KkËZ pËg„ Gk xgKùe xpËoËg gwvlwËbm UÛwëoxmeKÚZ eËYøk exkiwY I ckËdk Iek xdhêk Kk cwjê KkËZ ewËk„ ZËg x§Zyt e¦xZUwk Rdø gøweK eÞmwoxdK eÞËPÄwk bkKwk pËg Ggv Ìo eÞmwoxdK DËbøwËMk AegøgpwËkk Awm‰wI kËtËQ„ ZwB GKxU Axhdí Kk cwjê KkwUw oÖxgcwRdK pËg„ ÌKddw GUw KwjêKk Kkw opR„ G iËiê GKUw AwdÖiwxdK xpowg Kkw pËtËQ Ìj, gwvlwËbm gQËk 600 ÌKwxU ÌaËK 800 ÌKwxU UwKwk iËZw Awt KkËZ ewËk„ GB exkiwY Aaê AwoËg exkgpd PwRê, ¿, Kk, ÌUwl I qxZeÔkY gwgb„ gwvlwËbm D£k-eÔgêwélyt kwÄÛ†Ëlwk owËa 5 ÌaËK 10 lwL iwxKêd WlwËkk GKxU kfZwxd gwxYRø MËr Z×lËZ ewËk„ ZËg Ìo Rdø gwvlwËbmËK DeAwéxlK opËjwxMZwk xhx£ËZ KwR KkËZ pËg„ ZwpËl Ìdewl I hÖUwËdk iËZw ÌbËm eYø kfZwxd KËk gwvlwËbm oiexkiwY Aaê Awt KkËZ ewËk„ Ìdewl I hÖUwËd UÛwëoxmeËiëU UÛwxfK ÌaËKI gwvlwËbm exkgpd iÖdwfw I ¿ kwRþñ lwh KkËZ ewËk„ hwkZËK gwvlwËbËm Ìklea, gëbk I orKea Ddítd I AwBWxgöÖDxU’k Rdø dwBU ÌdxhËMmd gøgþÿw Kkwk Rdø xgxdËtwËM kwxR KkwËZ ewËk„ hwkËZk owËgK ekkwÄÛ oxPg iÖPK bÖËgk iËZ, P›MÞwi gëbk oóeÞowkËY hwkZ 20 ÌKwxU iwxKêd Wlwk xgxdËtwËM eÞþçZ„ AwìæRêwxZK AaêlxMíKwky eÞxZÅwd†ËlwI exkgpd AgKwVwËiw DdítËd AvmMÞpËY DuowxpZ pËZ ewËk„
Deovpwk
gwvlwËbm I hwkZ NxdÅ Ìh#ËMwxlK eÞxZËgmy„ gwvlwËbm iËd KËk Ìo hwkZ ÌgxÄZ„ Awgwk hwkZI iËd KËk Zwk þÿlËgxÄZ D£k-eÔgêwélyt kwRø†Ëlw gwvlwËbm §wkw kئ„ hÓËMwl I Axhdí AaêÐdxZK þñwaê gwvlwËbm I hwkZËK ZwxMb xbËâQ exkgpd LwËZ opËjwxMZw Kkwk Rdø„ gwvlwËbËm orK exkgpd AgKwVwËiwk oyxiZ qiZw kËtËQ„ XwKw AéËlk iËZw †kØZòeÔYê þÿwËd UÛwëoxmeËiëU UÛwxfËKk gøgþÿw Kkwk iËZw ÌKwËdw AgKwm ÌdB„ iwItw I ewKmyk iËZw þÿwËd xgÛR dw awKwt orKeaxhx£K UÛwëoxmeËiëU KøwewxoxU AwËkw Ìgxm oyxiZ pËt eËrËQ„ hwkZyt eËYøk orK UÛwëoxmeËiëU ÌKgl ZLdB oºg pËg jxb hwkZ gwvlwËbËmk ipworK†Ëlwk DdítËd gøweK þÿwty xgxdËtwËM GxMËt AwËo„ UÛwëoxmeËiëU ÌUwËlk exkiwY Gid pËZ pËg jwËZ gwvlwËbËmk pwËZ orK kqYwËgqËYk ekI hxgnøu ÌjwMwËjwM gøgþÿw oóeÞowkËYk Rdø ejêw® Aaê awËK„ AwBWxgöDxUI UÛwëoxmeËiËëUk Adø GKxU †kØZòeÔYê Dewt„ ZËg G Rdø AwBWxgöDxU’k KøwewxoxU gÙx¦ KkËZ pËg„ AwBWxgöDxU’k iwcøËi ÌKgl gZêiwËd AwowËik owËa UÛwdxRU kËtËQ„ De-AwéxlK xhx£ËZ UÛwëoxmeËiËëUk ÌqË¢ P›MÞwi gëbËkk Agþÿwd LÖgB PiuKwk glw PËl„ P›MÞwi gëbk oiMÞ De-AéËlk iËcø GKxU RiRiwU gëbËk exkYZ pËZ ewËk„ GKxU De-AwéxlK P×x£ßk KwVwËiwk xhx£ËZ UÛwëoxmeËiëUËK xgËgPdw Kkw ÌjËZ ewËk„ Gk iwcøËi Ìdewl I hÖUwdËKI UÛwdxRU I UÛwëoxmeËiëU AxcKwk Ìbtw ÌjËZ ewËk„ Gk fËl gwvlwËbm oËgêwâP gwxYRø I exkgpd oÖxgcw lwËh oqi pËg„
ZËg De-AwéxlK exkgpd gøgowËtk eÔYê oÖËjwM lwh KkËZ pËl exkgpd AgKwVwËiwk KøwewxoxU oóeÞowkËY DËlöLËjwMø exkiwY Aaê xgxdËtwM KkËZ pËg„ UÛwëoxmeËiËëUk iwcøËi gwvlwËbËmk eËq gQËk 600 ÌKwxU ÌaËK 800 ÌKwxU UwKw ejêìæ Awt Kkw oºg„ ZËg xdhêk KkËQ xKhwËg xgxhdí PwRê, ¿ I ktøwlxU cwjê Kkw pËg Zwk Iek„ eÞZøq qxZeÔkY eÞbwËdk gøwewËk bÖB ÌbËmk iËcø ewKwewxK Kaw awKËZ pËg„
exkxPxZ
xgÛËMxWtwk ÌRdwËkl mwxKl Awpib 1976 owËl AwxUêlwxk ÌkxRËiËëU Kxim« eÞw® pd„ xZxd iwlËtxmtwk AwiêW ÌfwËoêo ýUwf KËlR ÌaËK MÞøwRÖËtU xWxMÞ lwh KËkd„ xZxd jÖ£ßkwËÄÛk IKlwËpwiw ÌfwUê xýUËlk xfÀ AwxUêlwxk Axfowoê AøwWhwëoW ÌKwoê ÌaËK xWxýUv†BmW AøwlwËtW MÞøwRÖËtU xWxMÞ lwh KËkd„ xZxd XwKwk xikeÖËk xWËfëo owxhêËoo Kiw« Aøw« ýUwf KËlËRk WwBËkxƒv ýUwf xQËld„ xZxd AwxUêlwxk Æ×Ëlk BëoUÛwƒËkk bwxtZò ewld KËkd„ xZxd GKxU xfÀ AwxUêlwxk xgÛËMËWk bwxtËZò xQËld„ xZxd gwvlwËbm kwBËflËok Ìoƒk Kiw«wk eËb AxcxÅZ xQËld„ xZxd l«Ëd gwvlwËbm pwBKximËd opKwky eÞxZkqw AøwUwËm xQËld„ xgÛËMxWtwk ÌRdwËkl mwxKl Awpib 2002 owËl gwvlwËbm døwmdwl xWËfëo KËlR ÌaËK MÞøwRÖËtU-eÞw® pd„ Zwkek xZxd ÌiRk ÌRdwËkl eËb eËbwdíxZ lwh KËkd„
|
| Rwpwkw GLËdw RwËd Zwk gwgw eøwËkW KkËQd
xRlwdy xilUd
exkgwËkk owËa ÌiRk BxbÛo BKgwËlk GB Qxg GLd ÂcÖB þôÙxZ
| AwrwB gQk gtoy Rwpwkw AwËRw RwËd Zwk AwbËkk gwgw eøwËkW KkËQd„ gwgw ÌKwawt xRËšo KkËZB Rwpwkwk iÖL ÌaËK ÌgxkËt AwËo, ‘gwgw eøwËkW KkËQd’„
GK iwo AwËM LwMrwQxrk ewdQxr Kiêþÿl ÌaËK XwKwt AwËod ÌiRk Ñotb Ìiwpwóib BxbÛo BKgwl„ DË¥mø xQl xgxWAwk o®wp DelËq obk bfZËk eÞcwdiìèyk eøwËkW MÞwDË« Avm Ìdtw„ Uwdw GK iwo eøwËkËWk iprw xbËtËQd„ oKwËl jLd iwËV eøwËkW KkËZ ÌjËZd, ZLd AwbËkk KdøwËK iwawt pwZ gÖxlËt gËl ÌjËZd, ‘iw Awxi eøwËkËW jwxâQ’„ AgÖS xm Rwpwkw gwgwËK pwxoiÖËL xgbwt xbZ„ ÌoB ÌaËK Rwpwkw RwËd, gwgw eøwËkËW ÌMËQd„ xKìç Rwpwkw RwËd dw Ìj, Zwk gwgw Awk ZwËK iw gËl iwawt pwZ gÖlwËgd dw„ AwËgMweöÖZ KËŸ Kaw†Ëlw glËld xRwpwkwk iw Ww. Zwoxliw kxfK xliw„
MZ 25 ÌfgÛØtwxk xelLwdwk xgxWAwk obk bfZËkk ÌoB xghyxnKwit NUdwt xdiêihwËg eÞwY xbËtËQd ÌiRk Ñotb Ìiwpwóib BxbÛo BKgwl„ eÞxZxbd oKwËl pwxoiÖËL þèy-oìæwËdk KwQ ÌaËK xgbwt xdËt KwËR ÌjwM xbËZd Ìj iwdÖnxU, Zwk GhwËg PËl jwItw ÌiËd xdËZ ewkËQd dw Ww. xliw„
NUdwk ek ÌaËK xmÂoìæwd RwpwkwËK xdËt xeZwk KwËQ AwËQd Ww. xliw„ MZ gÙpþexZgwk xgËKËl Kaw glËZ ÌMËl gwowk bkRw LÖËl Ìbd gwgw kxfK×l KwËbk„ GK xixdU eËkB iw iwpiÖbw ÌgMiËK xdËt WÛBvkØËi eÞËgm KËkd Ww. xliw„ KwËkw iÖËL ÌKwËdw Kaw ÌdB„ Ìjd ÌmwËK ewak pËt AwËQd Zwkw„ ÌmwËK xgpgl Ww. xliw GK oit iÙbÖKËŸ gËld, ‘Awk K^wbËZ ewkxQ dw„’ 28 ZwxkËL Ik lwm (ÌiRk BxbÛo BKgwl) ÌbËLI K^wbËZ ewxkxd„ 25 ZwxkËLk ÌoB þôÙxZ Z×Ël cËk xZd iwËok Aìæ:o£òw Ww. xliw gËld, GK xbËK mkyËkk Agþÿw hwËlw dw, Awgwk ekyqw PlËQ (gwkËWËi Gixfl KkËQd)„ G Agþÿwt gwgwk gwowt IVwk ekwimê Ìbd BxbÛo„ þñwiyk ekwiËmê 22 ZwxkL xZxd RwpwkwËK xdËt gwgwk gwowt jwd„
ÌiRk BKgwl xgxWAwk obk bfZËkk eøwËkËWk KwR Ìmn KËk ZwËbk KwËQ xfËk ÌjËZd„
25 ZwxkL bkgwk pËlk bkgwËk ÌjwM xbËZ ÌhwËk NÖi ÌaËK RwËMd ÌiRk BKgwl„ AoÖþÿ þèyËK dw RwxMËt xdËRB ÑZxk pd„ oKwl 7Uwt ÌKwËdwhwËg þèyk KwQ ÌaËK xgbwt Ìdd ÌiRk BKgwl„ iwËtk ewËmB NÖxiËt xQl xm Rwpwkw„ gwgw KLd eøwËkËW ÌMËQd ÌUkI ewtxd„ þñwiyk owËa ÌmngwËkk iËZw Bmwkwt Kaw pËtxQl Ww. xliwk„ gËld, oKwl 10Uwt pVwu ÌiwgwBËl ovgwb ewB, xelLwdwt ÌMwlw†xl pËâQ„ eÞaËi xgmðwo KkËZ ewkxQlwi dw„ eËk BxbÛËok ÌiwgwBËl ÌjwMwËjwËMk ÌPÄw Kxk, xKìç mZ ÌPÄw KËkI ZwËK ewItw jwtxd„ ZËg gr hwB ÌiRk BDoÖf BKgwËlk owËa BxbÛËok GKgwk Kaw pËtxQl„ xZxd xQËld bkgwk pËlk gwBËk„ bkgwk pËlk ÌhZËk †xl pËl BxbÛo grhwBËK xdkweËb oËk jwItwk Rdø gËlxQËld„ BDoÖf BKgwl eÞwËY Ìg^ËP jwd„ xKìç BxbÛo BKgwËlk Awk ÌKwËdw oìcwd ÌiËlxd„ Ww. xliw gËld, 26 ZwxkL ÌhËgxQlwi ptËZw BxbÛo xfËk AwoËg„ xKìç Awk AwËoxd„ 28 ZwxkËL MYKgËk Zwk lwm ewItw jwt„ lwm ÌbËL ÌPdwk Dewt xQl dw„ ewn¡ RItwdkw Zwk pwZ Ìg^Ëc †xl KËk„ lwËmk AwKÚxZ ÌbËL Zwk cwkYw, BxbÛo iwkw jwItwk AwËMB ewn¡kw ZwËK iwxUPwew xbËtËQ„
Ww. xliw Rwdwd, ÌiRk BxbÛo BKgwl xQËld xgËýfwkK xgËmnš„ K×ËtZ jÖ˦k oit xZxd gwvlwËbm ÌaËK ÌoLwËd xgËýfwkK xgËmnš xpËoËg bwxtZò ewld KËkd„ 11 iwo AwËM ZwËK Ìodwgwxpdy ÌaËK ÌeÞnËY xgxWAwËk gbxl Kkw pt„ Kiêþÿl xQl ewdQxrËZ„ xgxWAwk o®wp DelËq obk bfZËk eøwËkW MÞwDË« Avm xdËZ GK iwo AwËM XwKwt AwËod Zwkw„ 24 ÌfgÛØtwxk obk bfZËk eÞcwdiìèyk Avm Ìdtw eøwËkW MÞwDË«k eÞai owxkk AMÞhwËM eøwËkW KËkd ÌiRk BxbÛo BKgwl„ iw¢ 10 xbd AwËMk ÌoB KiêKw¡ GLd ÌiRk BxbÛËok þñRdËbk KwËQ þôÙxZ„ Ww. xliwk GKUwB Kaw, AKwËl þñwiy pwxkËtxQ, ZwËK Awk xfËk ewg dw„ xKìç ÌKd GB dwkKyt pZøwKw¡? Gk oÖÅ× Zbìæ Ggv eÞKÚZ Aekwcykw xPxpßZ pËlI Zwkw xKQÖUw mwxìæ ewËgd„
|
| eÞxZ gQk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZB mÛxiKËbk 6 iwËok ÌgZd PËl jwt
iwlËtxmtwt gwvlwËbmy ÌgKwk mÛxiK gwrËQ
Awmkwf×l Bolwi iwlËtxmtw ÌaËK xfËk
| iwlËtxmtwk K×twlwlwieÖËkk þñwcydZw iwVovlMí kwþæwt gËo AwËQd Ìi#lhy gwRwËkk kxgDl (27)„ ekËd itlw Rwiw„ owkw xbd xKQÖ ÌeËU eËrxd ÌbËLB ÌgwSw jwxâQl„ gwvlwËbmy glËZB KwËQ GxMËt GËlw„ oiwPwk RwdËZ PwBËl kxgDËlk okwoxk D£k, dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ AwrwB pwRwk xkvxMZ lwMËg, jw Zwk KwËQ ÌdB„ UwKw ewVwËdwk Rdø gwxrËZ Ìfwd Kkw pËtËQ, xKìç GLËdw AwËoxd„ xZxd MZ GK iwo jwgu ÌgKwk„ LwItw ÌdB„ KËÄ xbd PlËQ„
iwlËtxmtwt xMËt ÌbLw ÌMËQ, mÛxiKËbk GKxU gr oioøw eÞxZ gQk KwËRk AdÖËiwbd Ìdtw„ xk¢ß×xUv GËRxëo xZd gQËkk KwËRk Kaw gËl iwlËtxmtw xdËlI eÞxZ gQkB ZwËbk dZ×d KËk iwlËtxmtw okKwËkk KwQ ÌaËK KwËRk AdÖËiwbd xdËZ pt„ GKRd mÛxiKËK eÞxZ gQk GB AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZB Ìbr pwRwk ÌaËK owËr xZd pwRwk xkvxMZ gøt KkËZ pt„ jw ÌKwËdw ÌKwËdw mÛxiËKk owkw gQËkk AwËtk eÞwt AËcêK„
G xbËK xgmð AaêÐdxZK iëbwk eÞhwËg iwlËtxmtwt xmùeKwkLwdwk Duewbd KËi jwËâQ„ fËl AËdK ÌqË¢ mÛxiKËbk xhowk Ìitwb Awk gwrwËdw pËâQ dw„ Gk fËl ÌgKwk mÛxiËKk ovLøw ÌgËr PËlËQ„ Zwkw dw ewkËQ KwR KkËZ, dw ewkËQ ÌbËm xfËk AwoËZ„ AËdK gwvlwËbmy mÛxiK bÖËhêwËMk xmKwk„
G xgnËt iwlËtxmtwt gwvlwËbmy bÔZwgwËok Ìlgwk DBvËtk fwýUê ÌoË¢ßUwxk Ìiw: iwoÖbÖl pwowd 26 dËh¹k G eÞxZxdxcËK Rwdwd, AËdK ÌqË¢ Ñgc mÛxiKËbkB KwËRk Ìitwb gwrwËdw pËâQ dw„ Zwkw 171 Rd mÛxiËKk ZwxlKw iwlËtxmtwk ovxmöÄ iìèYwlËt ewxVËtËQd„ ovxmöÄ KZêÙeËqk owËa KËtK bfw ÑgVKI KËkËQd„ xKìç ÌKwËdw oÖkwpw pËâQ dw„ Zwk ekI ÌPÄw PwlwËdw pËâQ„
iwlËtxmtwt gwvlwËbmy mÛxiKkw owcwkYZ xZd ÌqË¢ KwR KËkd eöwdËUmd, owxhêo Ìoƒk I føwƒxkËZ„ eöwdËUmËd KiêkZ GKRd mÛxiËKk eÞxZgQk dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ gwxnêK AwËtk AËcêK gøt KkËZ pt„ iwbwkyeÖËkk eÞgyY xgmðwo KwR KËkd eöwdËUmËd„ xZxd Rdwd, eöwdËUmËd GKRd mÛxiKËK eÞxZxbd 20 xkvxMZ KËk ÌgZd Ìbtw pt„ iwËo oËgêwâP KwR pt 24 xbd„ Ìo xpowËg iwËo GKRd mÛxiËKk Awt pt 480 xkvxMZ„ LwItw, jwZwtwZ I Adøwdø xixlËt iwËo Zwk gøt pt AwrwB m’ xkvxMZ„ pwËZ awËK 200 xkvxMZ„ Ìo xpËoËg gQËk GKRd mÛxiËKk xdU Awt pt 2 pwRwk 400 xkvxMZ„ AaP eÞxZ gQk dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbd ÌeËZ gøt pËâQ 1 pwRwk 500 xkvxMZ„ Gk iËcø 600 xkvxMZ okKwËkk Uøw… Ggv gwxK 900 xkvxMZ xk¢ß×xUv GËRxëok ÌeQËd gøt pt„
føwƒxkËZ KwR KkËl GKRd mÛxiK iÔl ÌgZd ewt 30 xkvxMZ„ Ìo xpËoËg 24 xbd KwR pËl iwËo Awt pt 720 xkvxMZ„ LwItw, awKw, jwZwtwZ I Adøwdø xixlËt GKRd føwƒxk mÛxiËKk Ki KËk pËlI 300 xkvxMZ gøt pt„ iwËo xdU Awt pt 420 xkvxMZ, gQËk 5 pwRwk xkvxMZ„ xKìç føwƒxkËZ KiêkZ GKRd mÛxiËKk eÞxZ gQk dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ 2 pwRwk 100 xkvxMZ gøt KkËZ pt„ Gk iËcø 1 pwRwk 200 xkvxMZ okKwËkk Uøw… Ggv 900 xkvxMZ xk¢ß×xUv GËRxëo dwiK iwlËtxmtwt gwvlwËbmy mÛxiKËbk hwnwt bwlwlËbk ÌeQËd gøt KkËZ pt„ gQËk AgxmÄ awËK 2 pwRwk 900 xkvxMZ, jw gwvlwËbmy UwKwt (eÞxZ xkvxMZ 18.50 UwKw) 53 pwRwk 650 UwKw, iwËo 4 pwRwk 470 UwKw„
AdÖkÕehwËg owxhêo ÌoƒËk GKRd mÛxiKËK xf gQk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ owËr xZd pwRwk xkvxMZ gøt KkËZ pt„ awKw, LwItw I Adøwdø gøt Ggv dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk Kkwk ÌeQËd gøt KËk owxhêo ÌoƒËkk GKRd mÛxiK iwËo 5 pwRwk UwKw gwxrËZ ewVwËZ ewËkd dw„
iwbwkyeÖËkk pwxib ÌmL Rwdwd, gQk Ìmn pItwk ek jZ xbd ejêìæ dZ×d KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk dw pt ZZ xbd ÌgKwk awKËZ pt„ Zwk hwnwt, dZ×d KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ bwlwlËbk ÌeQËd ÌeQËd NÖkËZ pt„ AËdK bwlwl Awgwk UwKw xdËtI hÖtw AdÖËiwbde¢ Ìbt„ Gk fËl Zwkw Awk KwR KkËZ ewËkd dw„
MwRyeÖËkk KwlyM™ DeËRlwk xmpwg Aw£ßwk gwgÖ KwR KkËZd GKxU føwƒxkËZ„ xZxd Rwdwd, AwËM IhwkUwBi pËZw„ Gk fËl xZd iwËok ÌgZd xbËt dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZd„ xKìç MZ owZ-AwU iwo jwgu ÌKwËdw IhwkUwBi ÌdB„ ÂcÖ ÌgZd xbËt awKw-LwItwk ÌeQËd gøt pËtËQ„ AgxmÄ UwKw gwxrËZ ewxVËtËQd„ GLd dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ AwrwB pwRwk UwKw lwMËg„ UwKw gwxr ÌaËK Awdw Qwrw Adø Dewt ÌdB„ xZxd Rwdwd, dZ×d KËk KwËRk AdÖËiwbde¢ Ìgk KkËZ dw ewkwt xZd iwo jwgZ ÌgKwk pËt AxZ KËÄ xbd jwed KkËQd„
|
| ‘IB oit jxb GKUw Uøw‰I XÖKËZw ZwpËl G UÛøwËRxW NUZ dw’
xgËmn ovgwbbwZw
| xelLwdw pZøwjËšk ek 1 iwPê XwKw ÌodwxdgwËok ‘ÌodwK×Ë™’ eÞcwdiìèy ÌmL pwxodwk owËa byNê xZd NåUw ÑgVK pt ÌodwKiêKZêwËbk„ AwËgËM AweöÖZ, ÌqwËh xbËmpwkw ÌodwKiêKZêwkw Ìoxbd eÞcwdiìèyk owiËd xelLwdw pZøwjš o¹Ëìc Ìjog Zaø Ìbd, Ìjog eÞmí KËkd, Zw ÌaËK ÌgxkËt AwËo AËdK ARwdw Kwxpdy„ glw pt, Ìoxbd eÞaËiB ÌodwoboøËbk pZøw KËkxd xgxWAwk’k xgeaMwiy RItwdkw„ G oit okKwk bÛZ xo¦wìæ xdËt jxb GKxU Uøw‰I xelLwdwt XÖKwËZw, ZwpËl BxZpwËok RNdøZi GB pZøwKw¡ NUËZ ewkZ dw G Kaw eÞcwdiìèyk iÖËLk Iek gËld ÌodwKiêKZêwkw„
ÑgVK oÔ¢ Rwdwt, ÌodwKiêKZêwkw eÞcwdiìèy ÌmL pwxodwËK Rwdwd, 25 ÌfgÛØtwxk xelLwdwt ÌodwKiêKZêw pZøwKw¡ ÂkØ pt Ìglw 11Uwk ek„ Zwk AwËM xgeaMwiy RItwdkw KwDËK iwËkxd„ eÞai xbËK 20 ÌaËK 30 Rd RItwd kwBËfl pwËZ ÌodwKiêKZêwËbk xNËk kwËL„ IËbk KwËQ ZLd lwBh AøwiÖxdmd xQl dw„ Zwkw göøw‰ fwtwk KkxQl„ Gkek 10 ÌaËK 15 xixdËUk iËcø AþèwMwk ÌaËK lwBh AøwiÖxdmd xdËt ÌodwKiêKZêwËbk owiËdB ÌlwW KËk fwtwk ÂkØ KËk„ ÌodwKiêKZêwkw xdkþè xQËld„ ZgÖI xgeaMwiykw owpo KËk ÌhZËk XÖËKxd„ G oit GKxU Uøw‰I jxb ILwËd XÖKËZw ZwpËl GB pZøwjš NUZ dw„ ovxmöÄ oÔ¢ ÌaËK eÞw® ZËaø Rwdw jwt, IB ÑgVËK jwkw g£ßgø kwËLd ZwËbk iËcø KËtKRd ÌodwKiêKZêwk g£ßgø xQl LÖgB AwËgMeÔYê„ MYiwcøËi Ìjog Zaø Zwkw eÞKwm KËkdxd, eÞcwdiìèyk KwËQ Zw Z×Ël cËkd„ D¦wk ewItw Ìl. KËdêl ebijêwbwk GK KiêKZêw eÞcwdiìèyËK eÞmí KËkd, xgeaMwiy xgxWAwk RItwdËbk KwQ ÌaËK jLd Aþè Riw Ìdtwk Rdø þñkwÄÛiìèy xelLwdwt jwd ZLd ÌKwtwUêwk MwWêkØËi dwky, xm I gÙ¦kw AwUKw eËrxQËld„ xKìç þñkwÄÛiìèy ÌlwK ÌbLwËdw 25xU Aþè Riw xdËt AwiwËbk D¦wk dw KËk ÌKd xfËk GËld? Gk Rgwg PwB„
IB KiêKZêw AwËkw gËld, iwddyt eÞcwdiìèy Awxi Awedwk KwËQ AwËkKxU Kaw glËZ PwB, jwkw AZøwPwxkZ pËtËQd Ggv †xl ÌLËt ZLËdw Ìg^ËP xQËld jxb ZuqYwu Ìodwgwxpdy I GtwkËfwoê xbËt AewËkmd PwlwËdw pËZw ZwpËl †xlxg¦ AËdKËK D¦wk KËk xPxKuowk iwcøËi g^wPwËdw oºg xQl„ AËdK dwky oó¸i pwkwËZd dw„ IB KiêKZêwk g£ßgø Ìmn dw pËZB AdÖÅwËd AwËkKRd KiêKZêwËK g£ßgø kwLËZ glw pËl DexþÿZ eÞwt og ÌodwKiêKZêw oiËgZhwËg gËl IËVd, ‘AwËM Idwk eÞËmík D£k PwB„’
eÞcwdiìèy G oit AËdKUw xggÛZhwËg gËld, xgxWAwk GlwKwUw KZ xgmwl„ IB kwËZk Ìglwt Zwkw xKQÖ Aþè Riw Ìbt„ þñkwÄÛiìèy ZLËdw og xKQÖ RwËdd dw„ ÌKwawt ÌKwtwUêwk MwWê, ÌKwawt KwËbk AwUËK kwLw pËtËQ G Zaø Zwk eËq Rwdw oºg xQl dw„ Ìj K’xU exkgwkËK xZxd ÌeËkËQd ZwËbk D¦wËkk gøgþÿw KËkËQd„ GKRd AxfowkËKI D¦wËkk gøgþÿw KËkd„
eÞcwdiìèyk G g£ßËgø Zwkw ÌqwËh ÌfËU eËrd oiËgZhwËg ‘Ìdw, Ìdw’ cµxd DâPwkY„ eÞcwdiìèy ZwkekI glwk ÌPÄw KËkd, GKbi hÖl...„ Zwk Kaw Ìmn dw pËZB AwItwR IËV ‘ Ìdw Ìdw, Ìdhwk„’
eÞcwdiìèy AwgwËkw glwk ÌPÄw KËkd, xiaøw Zaø xbËâQ...„ G oit kyxZiËZw ÌmwkËMwl ÂkØ pËt jwt„ Gk iËcøB eÞcwdiìèy glwk ÌPÄw KËkd, GxU bÖhêwMøRdK„
G ejêwËt ÂkØ KËkd Ìl. KËdêl ebijêwbwk AwËkK KiêKZêw„ RÖxdtk ÌodwKiêKZêwËbk DË¥Ëm xZxd gËld, ÌZwikw xPlöwxPxlö KËkw dw„ xgxWAwkËK Ikw cµvo KËk xbËtËQ„ AwxiêËKI cµvo KËk ÌbËg„ ÌeQËd ÌlwK kËtËQ AwxiêËK cµvo KËk Ìbtwk Rdø„ iwddyt eÞcwdiìèy, Awxi Rwxd Ìj iÙZ×ø iwdÖnËK KZ Aopwt KËk Ìbt„ Awexd ogwk iËdk Ìqwh ÌbLËQd„ þñRd pwkwËdwk Ìgbdw Awedwk iËcøI kËtËQ„ jLd Awedwk owËa xgxWAwk ipwexkPwlËKk (ÌfwËd) Kaw pËlw, Awxi owqy, ZLd xZxd AwedwËK glxQËld, iøwWwi oºgZ 44 kwBËfl gøwUwxltd xgËbÛwp KËkËQ„ oºgZ Awedwk okKwËkk BËiR dÄ Kkwk Rdø Ikw G ckËdk KwR KËkËQ„ Awedwk owËa Kaw gËl ipwexkPwlK AwiwËbk glËld, xKQÖqËYk iËcøB Ìodwgwxpdy PËl AwoËg„ Awikw ogwB AËeqw KkxQ„ Zwk AwËM ÌodweÞcwËdk owËaI ipwexkPwlK Kaw gËld„ ZLËdw Âdlwi Ìodwgwxpdy AwoËg„ KËdêl †lRwk køwg ÌaËK GËoxQËld„ xZxd xWxR køwg ÌaËK ÂkØ KËk Zwk PøwËdËlk ogwBËK Agþÿwk Kaw Rwdwd„ Awiwk owËa xWGiI’k (xWËkƒk, xixlUwxk AewËkmdo) Kaw pt„ xWGiI AwiwËK gËld, ‘46 xgÛËMW ÌaËK bÖBxU gøwUwxltd iÖh KËkËQ„ AËeqw KËkw„’ jxb ZLd Awexd Ìodwgwxpdy ewVwËZd, køwg ewVwËZd Zwkw AøwKmËd ÌjZ, ZwpËl AwiwËbk Axfowkkw ikËZd dw„
KwdíwRxrZ KËŸ xZxd AwËkw gËld, jxb Awexd Ìodwgwxpdy ewVwËZd ZwpËl Zwkw GhwËg ikËZd dw„ Zwkw bkgwk pËl XÖËKËQ AwiwËbk AwUËK kwLwk AwcwNåUw ek„ xKxlv ÂkØ KËkËQ 11Uwk ek„ Zwk AwËM KwDËK iwËkxd„ Ìodwgwxpdy jxb 1 NåUwk iËcøI ÌoLwËd XÖKËZ dw ewËk ZwpËl ÌoB Ìodwgwxpdy AwiwËbk bkKwk ÌdB„ G ejêwËt ÌodwKiêKZêwkw ‘Ìmi Ìmi’ cµxd DâPwkY KËkd„ IB KiêKZêw glËZ awËKd, Awikw AopwËtk iËZw ÌoLwËd gËo AwxQ„ ogwBËK glw pËâQ, AwoËQ„ xKìç Ìodwgwxpdy GËlw dw„ göw‰ fwtwk KËkxQl„ 10 ÌaËK 15 xixdËUk iËcø AþèwMwk ÌaËK AøwiÖxdmd xdËt AwiwËbk owiËd ÌlwW KËk fwtwk ÂkØ KËk„ Awikw xdkþè xQlwi, ZgÖ Ikw owpo KËk ÌhZËk XÖËKxd„ gwBËk ÌaËK fwtwk KkxQl„ iwddyt eÞcwdiìèy, Awxi Rwxd dw, AwedwËK ÌK gw Kwkw gÖx¦ xbËtxQl GxUk kwRÐdxZK oiwcwËdk? kwRdyxZ xK og RwtMwt PËl? PËl dw„ GKxU Uøw‰I jxb ILwËd XÖKZ, Ikw xeeyxlKwk iËZw ewxlËt ÌjZ„ xKìç ÌKD ÌMl dw„
xZxd gËld, Aopwt Agþÿwt AwiwËbk og KiêKZêwËK ÌiËk Ìfll Ikw„ Awexd xKQÖ KkËZ ewkËld dw„ Zw pËl G ÌbËm bwxtZò ewlËdk Awk bkKwk Ky? G Ìbm KwËkw KwËQ xlR xbËt Ìbd„ iwddyt eÞcwdiìèy, Awexd AwiwËbk BDxdfki xbËtËQd„ jLdB eÞËtwRd pËtËQ Awikw ÌgowixkK eÞmwodËK opwtZw xbËtxQ„ Awikw BâQw KËk xgxWAwËk jwBxd„ AwiwËbk ÌWeÖËUmËd ewVwËdw pËtËQ„ IËbk AwË¢ßwm xQl Ìodwgwxpdyk KiêKZêwËbk eÞxZ„ Ìodwgwxpdyk eÞxZ GB AwË¢ßwm, GB xg˧n ÌK ÑZxk KËkËQ? kwRdyxZxgbkwB KËkËQd„ Awedwk ovob oboøkw, Awikw xUxhËZ ÌbËLxQ, ZwËbk jZ xg˧n Ìodwgwxpdyk Iek„ Awikw Ky Ìbwn KËkxQ? Awexd xK oÖËjwM xbËtËQd ÌodwgwxpdyËK, jwk Rdø Awedwk ovob oboøËbk GZ AwË¢ßwm Ìodwgwxpdyk Iek? Awikw xK Adø ÌKwËdw Ìbm ÌaËK GËoxQ?
IB KiêKZêw gËld, iwddyt eÞcwdiìèy, xgxWAwk ipwexkPwlK Awedwk owËa Kaw glwk ek Ìodwgwxpdy eÞcwd, xWxR køwËgk owËaI Kaw gËld„ Awikw AËeqw KkxQ Ìodwgwxpdy AwoËg„ GËlw dw„ iwddyt eÞcwdiìèy, Awxi bÖB gQËkk Ìgxm oit xelLwdwt PwKxk KËkxQ, 2 pwRwk 200 ÑoxdK gwBËkk xgxhdí BDxdU ÌaËK xixlZ pËtxQl IkwB eÞwaxiK ejêwËt xgËbÛwËp RxrZ xQl„ XwKw ÌoƒËkk xKQÖovLøK ÑoxdK eËk IËbk owËa xiËlËQ, ZwËbk Kwkw DoKwxd xbËtËQ Awxi Rwxd dw„ Awxi ÌhZËk xQlwi„ gwBËk jwkw xQËld Zwkw ptËZw RwËdd„ ZËg Awxi ÂËdxQ, xdDiwËKêËUk ÌMËU ZwËbk eËq xixQl pËtËQ„ Ikw glxQl, RdMY AwiwËbk owËa pwZ xixlËtËQ„ RdMY AwiwËbk owËa AwËQ„ iwBËK glxQl„ xixQl KËkËQ Kwkw? Ìodwgwxpdyk eÞxZ GZ xg˧n KwËbk, GxU Ìgk KkËZ pËg„ Awedwk AwmewËm jwkw AwËQ ZwËbk xgmðwo KkËgd dw„ ZwkwB AwedwËK iwkËg, jwkw Awedwk KwËQ kËtËQ„
IB ÌodwKiêKZêw gËl jwxâQËld, iwddyt eÞcwdiìèy, Awikw AËeqw KkxQlwi, ÌKD ptËZw AwiwËbk owpwjø KkËZ AwoËg„ ÌKD Gl dw„ xKQÖ xKQÖ KiêKZêw bkgwk pl ÌaËK PËl ÌMËld„ ipwexkPwlKËK xdËt jLd Ìgk pxâQ, Ikw AwiwËbk gll, AwedwËbk iwkg dw„ Awedwkw pwZ Z×Ël lwBËd b^wrwd„ Awikw ipwexkPwlKËK iwSLwËd ÌkËL jLd b^wxrËt ZLd Ikw gll, ‘IB ÂËtwËkk gwâPwkw, ÌZwkw AwRygd AwiwËbk xoŠl lwBËd b^wr KxkËtxQo, AwR ÌZwkw xoŠl lwBËd b^wrw„’ AwiwËbk KwËQ ÌiwgwBl-ÌUwgwBl jw xQl og ÌKËr xdl„ ÌeQËdk ÌMU xbËt jLd ÌgkØËZ jwxâQ, iwddyt eÞcwdiìèy, ipwexkPwlK jLd ÌMËUk gwBËk ew xbËtËQd, PwkRd gwBËk ÌaËK GËo ipwexkPwlËKk Iek †xlgnêY ÂkØ Kkl„ Dxd eËr ÌMËld„ Awxi ckËZ ÌMËl Ikw gËl, ‘ÌKD jxb AwMwo Zw pËl GKB Agþÿw pËg„’ GKxU †xl Awiwk GLwd (ÌeËUk Iek) xbËt ÌgxkËt ÌMl„ Awxi iwxUËZ eËr ÌMlwi„ AwiwËbk owËa Ìj 11 Rd KiêKZêw xQËld ZwËbk ÂcÖ iwËkBxd, ÌgËtwËdU xbËt LÖ^xPËt LÖ^xPËt ZwËbk ÌWWgxW qZxgqZ KËkËQ„
iwddyt eÞcwdiìèy, Awexd jxb Ìodwgwxpdy ewVwËZd ZwpËl ZwËbk GZ owpo pËZw dw„ Ìglw 1Uw-ÌbrUwk xbËK Zwkw ovMxVZ pt„ Zwk AwËM ZwËbk ÌKwËdw xlWwkxme xQl dw„ Ìj ÌjhwËg ewkxQl ÌohwËg KwR KkxQl„ Awedwk kwRÐdxZK xPìæwcwkwxU oóeÔYê hÖl pËtËQ, iwddyt eÞcwdiìèy„ G ejêwËt byNêqY cËk oiËgZ KËŸ ‘Ìmi Ìmi’ cµxd DâPwxkZ pËZ awËK„
GKU× xgkxZk ek xZxd Awgwk glËZ awËKd, iwddyt eÞcwdiìèy, Awiwk eÞmí, Awikw 168 Rd KiêKZêw ÌjLwËd IËbk pwZ ÌaËK Ìgk pËZ ewklwi dw, ÌoLwËd IËbk eÞwt 9 pwRwk ÑoxdK Ìgk pËt ÌMl xKhwËg?
IB KiêKZêw gËld, iwddyt eÞcwdiìèy, G eÞËmík Rgwg Ìbd„ Awedwk eÖxlm, Awedwk køwg, Awedwk GixeËbk ogwk KwËQ G eÞËmík D£k PwB„ GK kwËZk iËcø ÌoLwËd 9-10 pwRwk Ñodø I ZwËbk exkgwËkk oboø xQl, ZwËbk Ìgk pËt jwItwk oÖËjwM Kwkw KËk xbËlw?
G eÞËmík ek KËtK iÖpÔZê þæ³ pËt awËK oËóild Kq„ KËtKRd ÌodwKiêKZêw gËld, ‘Rgwg Ìbd, Rgwg PwB„’
xZxd Awgwk gËld, iwddyt eÞcwdiìèy, Awedwk cykMxZk xo¦wËìæk Rdø AwiwËbk Ìicwgy og KiêKZêw iwkw ÌMËld„ iwdÖn iÖkxMËKI GhwËg iwËk dw„ Awxi owqy„ AwËkw AËdËK owqy„ IB NUdw glwk RdøB ptËZw Awlöwp AwiwËK g^wxPËt ÌkËLËQd„ AwiwËbk GZ gr Ìodwgwxpdy, GdxWxo, xeGoxo, AwkxoxeGo GZ og xWxMÞ Ky KwËR lwMl? Ky pËg iwddyt eÞcwdiìèy? Awexd xK AwiwËbk xaÛ-xed KËk kwLËZ Pwd?
Ìl. KËdêl ebijêwbwk AwËkw GKRd ÌodwKiêKZêw b^wxrËt xKQÖ glËZ PwBËl ÌodweÞcwd ZwËK iwBË¢ßwËfwd xbËZ gËld„ ewmwewxm ÌodweÞcwd eËtëU†Ëlw okwoxk glËZ gËld„ xZxd eÞcwdiìèyk KwËQ RwdËZ Pwd, AwedwËK 22 ÌfgÛØtwxk glw pt 26 ZwxkËLk xWdwËk jwËgd dw„ GUw ÌK gËlxQl? Zwkw xK AwËMB G NUdw RwdZ?
eÞcwdiìèy ZLd gËld, dw dw, AwxiB gøþæZwk Rdø gËlxQlwi, eøwËkËW awKg, xWdwËk awKËZ ewkg dw„
ZLd IB ÌodwKiêKZêw glËld, Goxg, GdGoAwB, xWxRGfAwB ÌKD Rwdl dw? ZwpËl xK eÞxZÅwd†Ëlw xVKiËZw KwR KkËQ dw„ Awk jxb Zwkw AwËM gËlB awËK ZwpËl ÌKd gøgþÿw Ìdtw pËlw dw?
|
| xgxWAwk xgËbÛwËpk ek gwvlwËbm
pwowd mkyf
| gwvlwËbËmk Awcw owixkK oyiwìækqy gwxpdyk (xgxWAwk) xgËbÛwËpk Agowd NËUËQ„ MZ 25 I 26 ÌfgÛØtwxk G xgËbÛwp ÌKd pËlw, Kwkw Gk ÌeQËd xQl, Gk exkYxZ Ky, Zw xdËt GLd AËdK KawB glw pËâQ„ gÉl eÞPwxkZ BËKwdxiËýUk 5 iwËPêk ovLøwtI G NUdw xdËt GKxU eÞxZËgbd eÞKwm Kkw pt„ GLwËd eÞxZËgbdxU Z×Ël ckw pËlw :
xgxWAwk’k xgËbÛwËpk xmKwk 56 ÌodwKiêKZêwk lwm MYKgk I dbêiw ÌaËK DË£wlËdk oiËtB nrjËìèk Kwxpdy†Ëlw ÌlLw pËt xMËtxQl„ xgËbÛwpxU XwKwk obk bfZËk ÂkØ pËlI Zw bÛØZ ÌbËmk Adø xgxWAwk Køwóe†ËlwËZ QxrËt eËr„ GËZ bÖB ÌodwKiêKZêwk þèyop 74 Rd xdpZ pt„
xgËkwcy gwvlwËbm RwZytZwgwby bËlk (xgGdxe) ¢ßצ oiaêKkw G xgËbÛwËpk Rdø hwkZËK bwty KËkd„ AËdËK AxhËjwM KËkd, qiZwoyd AwItwiy lyM GKxU eÞwBËhU kwRÐdxZK Ìodwgwxpdy oÙxÄk lËqø xgxWAwk oboøËbk ZwËbk ÌodwKiêKZêwËbk xgkØ˦ ÌLxeËt Z×lËZ G nrjìè KËkËQ„ AËdËK gwvlwËbËmk ovxq® BxZpwËo AËdK†Ëlw AhÖø¤wdKwky Ìodwgwxpdyk ÌKwËdw AvmËK G xgËbÛwËpk ibbbwZw xpËoËg AxhjÖ£ß KËkd„ oÖËjwM ÌeËt hwkZyt ovgwbe¢†Ëlw ewxKþæwËdk xbËK AwOÖl ÌZwËl„ lqYyt xgnt pËlw, ÌmL pwxodwk ÌdZÚZòwcyd bÖB iwo gtoy AwItwiy lyM okKwk owxgêKhwËg hwkËZk owËa AËeqwKÚZ hwËlw oóeKê Kwidw KËk„
DxlöxLZ Z£ò†Ëlwk ÌKwËdwxUËZB ÌRwkwËlw eÞiwY ÌdB„ G ÌeÞqweËU AwËkKxU eÞwt GKB ckËdk Z£òI eÞPwxkZ pt„ ÌoxU pËlw KËtKRd iwawMki gëbÖKcwky AZøìæ ÌMweËd G xgËbÛwËpk exkKùedw KËk„
KËtK pwRwk xgxWAwk oboø ZwËbk mynê KiêKZêwËbk owËa ÑgVËKk oit gw Gk xKQÖ oit ek ÌMwlw†xl ÂkØ pt„ ÑgVËK xgxWAwk oboøkw ÌodwgwxpdyËZ KiêkZËbk ÌPËt ZwËbk þñùe ÌgZd Ggv AËeqwKÚZ ijêwbwpyd Agþÿwk gøwewËk ZwËbk eÖkËdw AxhËjwM†Ëlw Z×Ël cËk„ þñtvx¢ßt kwBËflcwky KËtKRd xgxWAwk oboø G oit PrwI pt„ xgËbÛwËpk GK ÌaËK bÖB NåUwk iËcøB Ìgxmk hwM gw og ÌodwKiêKZêw xdpZ pd„ ZËg xgËbÛwpyKwky Ggv ZwËbk xgeÖlovLøK opKiêy AwZôoieêËYk okKwxk DËbøwM oË£òI AwËkw 30 NåUw xdRþñ AgþÿwËd gpwl awËK„ ÌmL pwxodw ZwËbk owcwkY qiw Kkwk eÞxZmÞØxZ Ìbd„ xKìç Ìodwgwxpdy Uøw‰gpk ewVwËdw Ggv ÌmL pwxodwk Ìo†Ëlw gøgpwËkk ÉixK Ìbtwk AwM ejêìæ xgxWAwk oboøkw ZwËbk AþèoieêY KËkxd„
ÌmL pwxodw G o‰U ÌaËK ÌgxkËt AwËod„ ÌmL pwxodwk ÌRdwËklËbk ht ewItwk KwkY xQl„ oóeÞxZ oiw® ÌodwoixaêZ AwilwËbk bÖB gQËkk mwoËdk oit xZxd bÖdêyxZk AxhËjwËM KwkwMwËk xQËld„ Agmø xZxd xgËbÛwËpk oit ZwËbk opËjwxMZw KËkËQd„ xgËmn KËk htwgp dÙmvoZwk LgËk ÌodwKiêKZêwkw DË£xRZ pËt erwk oit xZxd ÌNwnYw KËkd, PlxZ o®wËp ÌMÞfZwkKÚZ AxhjÖ£ß e^wP xgËbÛwpy ÌdZwop NwZKËbk ÌKwËdw qiw ÌdB„
ZËg G o‰ËUk fËl eÞcwd eÞcwd kwRÐdxZK bËlk iËcø AwËkw hwËlw oóeKê oÙxÄ pËg gËl Ìj AwmwgwËbk oÙxÄ pËtxQl, Zw BËZwiËcøB xixlËt ÌMËQ„ ÌMwlw†xlk oit okKwËkk eÞxZ oiaêd gø£ß KkËlI xgGdxe PlxZ o®wËp xgËkwcyblyt ckËdk AgþÿwËd xfËk xMËt þñkwÄÛiìèyk ebZøwM bwxg KËkËQ„ Awk ÌmL pwxodw 3 iwPê AwËkw xgËbÛwpeÞgY ÌMwlËjwËMk É^xmtwxk DâPwkY KËk gËlËQd, ‘ÌLlw GLËdw PlËQ Ggv nrjìèKwkykw ÌaËi ÌdB„’ xZxd Zwk kwRÐdxZK eÞxZeqËbk Kaw iwawt ÌkËLB oºgZ G Kaw gËlËQd„
|
| xgPwkexZk ÌdZÚËZò Zbìæ KxixU MVËdk ekwimê gøwxkýUwk iIbÖËbk
xdRþñ eÞxZËgbK
| xgGdxe’k þÿwty KxixUk oboø I owËgK iìèy gøwxkýUwk iIbÖb Awpib gËlËQd, okKwËkk eÖdMêxVZ Zbìæ KxixU xbËtI xgxWAwk xgËbÛwËpk NUdwk xdkËeq Zbìæ oºg dt„ xdkËeq ZbËìæk þñwËaê xZxd GKRd AgokeÞw® eÞcwd xgPwkexZk ÌdZÚËZò ogêblyt KxixU MVËdk ekwimê xbËtËQd„
MZKwl bÖeÖËk †lmwËd xdR gwohgËd gøwxkýUwk iIbÖb owvgwxbKËbk gËld, eÞaËi þñkwÄÛiìèy I eËk GKRd AgokeÞw® oxPg xbËt okKwk Zbìæ KxixU MVd KËk„ Zwkw bÖ’RdB okKwËkk ÌlwK„ G kKi ZbËìæ okKwËkk eÞhwgiÖ£ß awKw ZwËbk eËq oºg dt„ Ìo RdøB GKRd owËgK eÞcwd xgPwkexZk ÌdZÚËZò Zbìæ KxixU pËl, Zw ogwk KwËQ MÞpYËjwMøZw ewËg I oÖÅ× Zbìæ pËg„
ogêblyt G KxixUËZ oÖmyloiwËRk eÞxZxdxc, Ìodwgwxpdy I xgxWAwk’k eÞxZxdxcI awKËZ pËg gËl xZxd DËlöL KËkd„
owËgK GB AwBdiìèy bËlk ÌPtwkewkod ÌgMi LwËlbw xRtwk Kaw eÖdgêø£ß KËk gËld, xgxWAwk xgËbÛwp ÌbËmk þñwcydZw I owgêËh#iËZòk xgkØ˦ xQl GK Mhyk nrjìè„ okKwËkk GLd DxPZ oÖÅ× ZbËìæk iwcøËi pZøwKwkyËbk xPxpßZ Kkw„
xZxd gËld, xelLwdwk NUdw ZbËìæ ÌKgl xgxWAwk’k oboøËbkB dt, gwBËk awKw ZwËbk BìcdbwZwËbkI xgPwËkk AwIZwt AwdËZ pËg„ okKwËkk G xdËt kwRdyxZ Kkw DxPZ dt„ GUw KkËl okKwkB hÖl KkËg„
xZxd gËld, G NUdw xdËt ÌbwnwËkwËek kwRdyxZ exkpwk Kkw DxPZ„ KwkY Gk owËa ÌbËmk 15 ÌKwxU iwdÖËnk þñwaê RxrZ„ Kwkw GB xdiêi ÑemwxPK NUdw NxUËt AwiwËbk xdkwe£w I omþè gwxpdyËK bÖgêl KkËZ ÌPËtËQ, Zw L^ÖËR Ìgk Kkwk ZwxMb Ìbd gøwxkýUwk iIbÖb„
G xbËK xgGdxe’k þÿwty KxixUk AwËkK oboø W. LëbKwk Ìiwmwkkf ÌpwËod MZKwl owvgwxbKËbk KwËQ AxhËjwM KËk gËld, ÌbËmk GB KxVd oiËt okKwk xgËkwcy bËlk opwtZw xdËââQ dw„ xelLwdw pZøwKwË¡k ek okKwËkk DxPZ xQl xgËkwcy bËlk owËa AwËlwPdw Kkw„ xKìç eÞcwdiìèy Zw KËkdxd„ AekwcyËbk mdw£ß KËk KËVwkZi mwxþæk xgcwd xdxúPZ Kkwk bwxg Rwdwd xZxd„
|
| owgêËh#iËZòk AZëbÛ eÞpky xZd mx£ßËKB bÖgêl Kkwk nrjìè PlËQ : iÖRwxpb
owkwËbËm Ìbwtw xbgo ewld
xdRþñ eÞxZËgbK
xgxWAwk xgËbÛwËp xdpZ ÌodwKiêKZêwËbk kÕËpk iwMxfkwZ Kwidwt MZKwl XwKw ipwdMk RwiwtwËZ Bolwiy AwËtwxRZ Ìbwtw iwpxfËl g£ßgø kwËLd bËlk ÌoË¢ßUwxk ÌRdwËkl Awly Awpowd Ìiwpwóib iÖRwxpb : dtw xbMìæ
| gwvlwËbm RwiwtwËZ Bolwiyk ÌoË¢ßUwxk ÌRdwËkl Awly Awpowd Ìiwpwóib iÖRwxpb gËlËQd, G ÌbËmk þñwcydZw I owgêËh#iZòËK ewpwkw Ìbtwk iËZw xZdxU mx£ß kËtËQ„ G†Ëlw pËlw G ÌbËmk RdMY, ÌbmËeÞxiK Ìodwgwxpdy I Bolwxi kwRÐdxZK bl†Ëlw„ xZxd gËld, xgxWAwk obk bfZËk dwkKyt pZøwKwË¡k iwcøËi G xZdxU mx£ßËKB bÖgêl Kkwk nrjìè Kkw pËtËQ„ xgxWAwk’k NUdwt xdpZËbk kÕËpk iwMxfkwZ Kwidw Ggv ÌbËmk þñwcydZw-owgêËh#iZò ÌpfwRËZk lËqø XwKw ipwdMky RwiwtwZ AwËtwxRZ Ìbtw iwpxfËl eÞcwd AxZxak g£ßËgø G Kaw gËld xZxd„
eÔgêËNwxnZ KiêoÔxPk Avm xpËoËg ÌbËmk eÞxZxU ipwdMky, ÌRlw I DeËRlwt RwiwtwËZk eq ÌaËK MZKwl G KiêoÔxP ewld Kkw pt„ kwRcwdyk eÖkwdw eùUËd AwËtwxRZ XwKw ipwdMky RwiwtwËZk Ìbwtw iwpxfËl ohwexZZò KËkd ipwdMky Awiyk kxfK×l Bolwi Lwd„ xgËmn AxZxa xQËld bËlk opKwky ÌoË¢ßUwxk ÌRdwËkl iÖpwóib KwiwkØŒwiwd„ AdÖÅwd exkPwldw KËkd ipwdMky ÌoË¢ßUwxk pwxibÖk kpiwd Awjwb Gixe„ opKwky ÌoË¢ßUwxk dÔkØl Bolwi gÖlgÖl I iwIlwdw AwgbÖl pwxli eÞiÖL G oit DexþÿZ xQËld„
ÌoË¢ßUwxk ÌRdwËkl iÖRwxpb gËld, xgxWAwk obk bfZËk GB dwkKyt pZøwKwË¡k NUdwt Kwkw DeKÚZ pËtËQ Ìbmgwoy Zw RwËdd„ xZxd gËld, jwkw G ÌbËmk oyiwËìæ eÞxZxdtZ xgxWAwk RItwdËbk †xl KËk pZø KËk, jwkw gwvlwËbmy KÚnKËbk cwd-ewU lÖU KËk xdËt jwt, gwvlwËbËmk ÌbmËeÞxiK Ìodwgwxpdy jwËbk bÖxúPìæwk KwkY, ZwkwB G dwkKyt pZøwKwË¡k BìcdbwZw„ gwvlwËbËmk RdMY ÌgwKw dt iìægø KËk xZxd gËld, xiaøPwËkk iwcøËi G NUdwËK kwRÐdxZK kÕe Ìbtw pËl RdMY Zw ÌiËd ÌdËg dw„ G NUdwk kwRÐdxZK kÕebwZwËbk AwMÞwoy mx£ßk Ìbwok gËl DËlöL KËkd xZxd„
Aw¢ßwìæ ÌodwKiêKZêwkw eÞcwdiìèyËK ÌUxlËfwËd RwdwËdwk ekI ZwËbk D¦wËkk gøgþÿw dw KËk KwËbk þñwËaê xgËbÛwpyËbk ewlwËdwk gøgþÿw KËk Ìbtw pËtxQl Zw ÌbmgwoyËK RwdwËdwk bwxg Rwdwd iÖRwxpb„ xZxd gËld, okKwËkk Ìbwn XwKËZ xMËt eÞKÚZ Ìbwnykw jwËZ ewk ÌeËt dw jwt Ìo xbËK ÌLtwl kwLËZ pËg„ blyt o‰yYêZw ÌaËK ÌgxkËt GËo eÞKÚZ ÌbwnyËbk xPxpßZ KËk bÙÄwìæiÔlK mwxþæ xbËZ pËg„
xgËmn AxZxak g£ßËgø iÖpwóib KwiwkØŒwiwd gËld, BxZpwËok ggêkZi G pZøwKwË¡k gøwewËk okKwk I hwkZyt xixWtw GK oÖËk Kaw glËQ„ ÌbwnyËbk mwxþæ Ìbtwk gbËl kwRÐdxZK kÕe Ìbtwk iwcøËi xgxWAwk pZøwKw¡ËK xhdí LwËZ eÞgwxpZ Kkwk okKwxk AeËPÄwk ZygÛ xdëbw Rwdwd xZxd„
ohwexZk g£ßËgø kxfK×l Bolwi Lwd gËld, xgxWAwk pZøwKwË¡k ek KwËbk xdËbêËm xgiwËdk fõwBU bÖB NåUw xgl¹ KxkËt Qt xgËbÛwpyËK xgËbËm ewxlËt ÌjËZ opËjwxMZw Kkw pËtxQl Zwk kpoø DbNwUd KkËZ pËg„ xgZxKêZ þñkwÄÛiìèyËK Zbìæ KxixU ÌaËK gwb Ìbtwt eÞcwdiìèyËK cdøgwb Rwdwd xZxd„ eËk G pZøwKwË¡ xdpZËbk kÕËpk iwMxfkwZ Kwidwt Ìbwtw exkPwldw KËkd Awly Awpowd Ìiwpwóib iÖRwxpb„
|
| iwPê-GxeÞËl AwItwiy lyËMk KwDxëol pËâQ dw
fRlÖl pK mwId
| AwMwiy iwPê-GxeÞËl AwItwiy lyËMk KwDxëol pËâQ dw„ bËlk iÖLew¢, þÿwdyt okKwkiìèy AwMwiy iwPê-GxeÞËl bËlk KwDxëol AdÖxÅZ pItwk Kaw gËlxQËld„ ÌL^wR xdËt Rwdw ÌMËQ, KwDxëoËlk gøwewËk bËlk ÌKwËdw eÞþçxZ ÌdB„ bËlk owcwkY oóewbK, GKwxcK owvMVxdK oóewbK KwDxëoËlk gøwewËk GLd ejêìæ xKQÖB glËZ ewkËQd dw„ ZËg bËlk iÖLew¢ Ñotb Awmkwf×l Bolwi gËlËQd, bÛØZ KwDxëoËlk eÞx¢ßtw ÂkØ Kkw pËg„
xdgêwPd KximËdk Ìg^Ëc Ìbtw oitoÔxP AdÖjwty ovoËbk eÞai AxcËgmd ÂkØk ek Qt iwËok iËcø kwRÐdxZK bl†ËlwËK KwDxëol KkËZ pËg„ Ìo xpowËg 25 RÖlwB G oitoÔxPk Ìmn xbd„ qiZwoyd bl AwItwiy lyËMk iÖLew¢, þÿwdyt okKwk elöy Ddítd I oigwtiìèy Ñotb Awmkwf×l Bolwi MZ 14 RwdÖtwxk owvgwxbKËbk gËlxQËld, AwMwiy iwPê-GxeÞËlk iËcøB bËlk KwDxëol AdÖxÅZ pËg„ xZxd G-I gËlxQËld, DeËRlw xdgêwPËdk ek xKQÖ Ìe#kohw I BDxdtd exknËbk xdgêwPd AdÖxÅZ pËg„ Gk iwSwiwxS oiËt AwItwiy lyËMk KwDxëol AdÖxÅZ pËg„ bËlk iËcø ÌL^wRLgk xdËt Rwdw ÌMËQ, AwItwiy lyËMk RwZyt KwDxëol Kkwk gøwewËk ÌKwËdw eÞþçxZB GLd ejêìæ ÌdB„ KwDxëoËlk gøwewËk ÌKwËdw ÌdZwB xKQÖ glËZ ewËkd dw„ gwvlwËbm AwItwiy lyËMk owcwkY oóewbK AwgbÖl RxllËK G gøwewËk eÞmí Kkw pËl xZxd dtw xbMìæËK gËld, RwZyt KwDxëoËlk gøwewËk GLËdw ÌKwËdw ZwxkL xdcêwkY Kkw ptxd„ bËlk owvMVxdK oóewbK AwgbÖl iwdíwd gËld, KwDxëoËlk xgnËt xKQÖ glËZ ewkg dw„ iwpiÖbÖk kpiwd iwdíw gËld, G gøwewËk xKQÖB Rwxd dw„ AwËkK owvMVxdK oóewbK oÖlZwd Ìiw: idoÖk AwpËib gËld, iwPê-GxeÞËl bËlk KwDxëoËlk gøwewËk ÌKwËdw Zaø Awiwk Rwdw ÌdB„
AwItwiy lyËMk gZêiwd Kwjêxdgêwpy KxixUk Ìitwb AËdK AwËMB Ìmn pËt ÌMËQ„ 2005 owËl KxixUk Ìitwb GK bfw gwrwËdw pËtxQl„ Zwk ek AwËëbwld, Itwd-BËlËhd I RwZyt xdgêwPËdk KwkËY xdxbêÄ oiËt bËlk RwZyt oËóild Kkw oºg ptxd„ ovxmöÄ oÔ¢ Rwdwt, oóeÞxZ xgxWAwk xgËbÛwËpk NUdw owiwl xbËZ okKwk gøþæ pËt eËrËQ„ ÌjËpZ× AwItwiy lyM okKwk exkPwldw KkËQ, Ìo KwkËY xgxWAwk xgËbÛwp exkxþÿxZ owiwl xbËZ Ìgm LwxdKUw oit gøt KkËZ pËg okKwkËK„ G exkxþÿxZ KwxUËt DVËZ bËlk ÌdZwKiêykwI okKwkËK opËjwxMZw KkËQd„ Zw Qwrw RwZyt KwDxëoËlk AwËMB bËlk ZÚYiÔl ejêwt, ipwdMk AwItwiy lyM Ggv opËjwMy ovMVd†Ëlwk KwDxëol AdÖxÅZ pËg„ ZwB bËlk ÌdZwKiêyËbk iËZ, AwMwiy iwPê-GxeÞËl bËlk KwDxëol AdÖÅwd oºg pËg dw„
bËlk KwDxëol AdÖÅwËdk xgnËt GK eÞËmík RgwËg Ñotb Awmkwf×l dtw xbMìæËK gËld, bËlk KwDxëol AgmøB pËg„ BDxdtd, DeËRlw I ÌRlw QwrwI XwKw ipwdMky, bËlk opËjwMy ovMVd†Ëlwk KwDxëol AdÖxÅZ pËg„ xZxd gËld, bËlk RwZyt KwDxëol bÛØZ KkËZ xmMxMkB eÞx¢ßtw ÂkØ Kkw pËg„
|
| xgiwdgëbËk ZkØYyk pwZ-ew g^wcw lwm D¦wk
xdRþñ eÞxZËgbK
| xRtw AwìæRêwxZK xgiwdgëbËkk xdkwe£w ÌRwËdk UtËlU ÌaËK dgRwZËKk lwm D¦wËkk kpoø DbNwUd dw pËZB MZKwl AwgwËkw exkZø£ß lwËMËRk ÌhZk ÌaËK GK ZkØYyk (30) pwZ-ew g^wcw lwm D¦wk KËkËQd xoxhl GxhËtmËdk xdkwe£w xghwËMk Kiyêkw„ xgiwdgëbk ovxmöÄkw cwkYw KkËQd, ZkØYyËK gwBËk ÌKwawI exkKxùeZhwËg pZøwk ek bÖgÙê£kw xdkwe£w KiyêËbk ÌPwL f^wxK xbËt lwmhxZê gøwMxU Uwxiêdwl hgËdk owiËd ÌfËl jwt„
eÞZøqbmyê oÔË¢ Rwdw ÌMËQ, ¢ßgwk oKwËlk xbËK bÖgÙê£kw lwmhxZê lwËMR xRtw xgiwdgëbk WÛwBhIËt GlwKwk 3 d¹k ÌMU ovlMí UÛxlk Iek ÌfËl jwt„ bÖeÖk 12Uw ejêìæ gøwMxU UÛxlk Iek eËr awKËlI KZêgøkZ xdkwe£wKiyê Awdowk oboø KwikØŒwiwd Rwdwk ÌPÄw KËkdxd„ ZËg bÖeÖk owËr 12Uwk xbËK xZxd gøwËMk bwxgbwk dw Awowt oËëbp ÌewnY KËk xdkwe£w xghwËMk bwxtZòeÞw® xWGoIËK Rwdwd„ xWGoI xgntxU Rwdwd Zwk xPf xoxKDxkxU Axfowk dÔkØl BolwiËK„ Gkek lwËMR Æøwxdv KkËZ Ìdtw pt ÌhZËk„ ÌMwËtëbw ovþÿwk DexþÿxZËZ lwËMR Æøwxdv KËk gøwËMk ÌhZËk GK ixplwk lwm xUxh xÇËd ÌhËo IËV„ Lgk Ìbtw pt xgiwdgëbk awdw eÖxlmËK„ Gkek lwËMËRk Zwlw ÌhËO pwZ, iÖL, ew g^wcw GK ZkØYyk lwm D¦wk Kkw pt„ oÖkZpwl eÞxZËgbd ÑZxkk ek lwm itdwZbËìæk Rdø ewVwËdw pt XwKw ÌixWKøwl KËlR pwoewZwl iËMê„
xRtw xgiwdgëbËkk exkPwlK DBv Kiw«wk owBbÖl pwowd Lwd MZKwl bÖeÖËk dtw xbMìæËK gËld, UÛxlk Iek ÌaËK D¦wk pItw gøwËMk ÌhZËk GK ZkØYyk lwm ewItw ÌMËQ gËl ÂËdxQ„ xgntxU gøwewËk xPf xoxKDxkxU Axfowk owxgêK ÌL^wR xdËâQd gËl Rwdwd„ lwmxU ÌbLwk ek awdw eÖxlm GËo awdwt xdËt ÌMËQ„
xgiwdgëbk awdwk hwkeÞw® KiêKZêw xokwRÖl Bolwi gËld, UÛxlk Iek lwmhxZê gøwMxU byNê oit eËrxQl„ Awdowk oboø KwikØŒwiwd xoxhl GxhËtmËdk xdkwe£w ÌoKmËd RwdwËl eËk Æøwxdv KËk ixplwk lwm mdw£ß Kkw pt„ xZxd gËld, AšwZ IB ZkØYyk exkPt dw Rwdw ejêìæ glw jwËâQ dw ZkØYyËK Ky KwkËY Kwkw exkKxùeZhwËg pZøw KËkËQ„ ZËg eÞwaxiK ZbËìæ iËd pËâQ, ZkØYy Aìæ:o£òw„ xZxd gËld, KweËrk gøwËMk iËZw 30-32 Bxé gøwMxU Zwlw iwkw xQl„ lwmxUk iÖL MwiQw xbËt, Mlw xQl kxm xbËt Ìe^PwËdw Awk pwZ bÖ’xU BËlKxUÛK Zwk xbËt g^wcw xQl„ xZxd cwkYw KkËQd, pËZ ewËk ÌKD xgËbËm jwItwk oit lwmhxZê lwËMRxU ÌMËUk ewËmk UÛxlËZ ÌkËL ÌMËQ dZ×gw xgiwdgëbËkk gwBËk pZøw KËk xdkwe£w Ìhb KËk IB þÿwËd ÌfËl ÌMËQ„ ZËg GB LÖËdk owËa jwkw RxrZ kËtËQ Zwkw ogwB ckw erËg„
DËlöLø, MZ iwËo xRtw xgiwdgëbk KwýUio pl ovlMí UtËlËUk ÌhZk ÌaËK GK dgRwZËKk iÙZËbp D¦wk pt„ Ìj GlwKwt iÙZËbp ewItw jwt IB GlwKwt gwBËkk ÌKwËdw obËoøk jwItwk oÖËjwM ÌdB„ xdkwe£w ÌRwËdk iËcø Kwkw GËo dgRwZËKk lwm gwakØËi ÌfËl ÌMËQ Ìo kpoø GLËdw kpoøwgÙZB kËt ÌMËQ„ G NUdwk Zbìæ Ìmn dw pËZB AwgwËkw AšwZ ZkØYyk lwm D¦wk pItwt xRtw xgiwdgëbËk owxgêK xdkwe£w xdËt ogipËl eÞmí ÌbLw xbËtËQ„
xRtw xgiwdgëbk ovxmöÄkw dwi dw eÞKwËmk mËZê q׳ eÞxZx¢ßtw gø£ß KËk Rwdwd, xoxhl GxhËtmËdk xkK×BxRmËd xRtw xgiwdgëbËkk owxgêK xdkwe£w xdkþè Awdowk I gøwUwxltd AwdowkËbk xbËt KZU×K× xdkweb Zw ÌhËg ÌbLwk oit GËoËQ„ GB lwm ÌfËl jwItw AekwcyËbk ÌaÛU xK dw ZwI LxZËt ÌbLw bkKwk gËl iËd KkËQd ovxmöÄkw„
|
| ÌZ^Z×xltwt xgGoGf’k †xlËZ gwvlwËbmy xdpZ
eéMr ovgwbbwZw
| ÌZ^Z×xltw oyiwËìæ owiÖl (50) dwËi GK gwvlwËbmy hwkZyt oyiwìækqy gwxpdyk (xgGoGf) †xlËZ xdpZ pËtËQ„ NUdwxU NËUËQ MZ gÙpþexZgwk Mhyk kwËZ ÌRlwk ÌZ^Z×xltw DeËRlwk KyZêdewrw oyiwËìæ„ xgGoGf Zwk lwm hwkËZ xdËt ÌMËQ„
xgxWAwk I oyiwìægwoy oÔË¢ Rwdw jwt, Mhyk kwËZ ÌZ^Z×xltw DeËRlwk hÖxZeÖK×ky oyiwËìæk 739 ÌiBd xelwËkk Awk 17 d¹k owg-xelwËkk KwËQ G NUdw NËU„ xdpZ owiÔl ÌbgdMr BDxdtËdk Rt†YËRwZ MÞwËik iÙZ ZxiRDx¥Ëdk ÌQËl„ MZKwl oìcøwt G xkËewUê ÌlLw ejêìæ xgGoGf lwm ÌfkZ Ìbtxd gËl xgxWAwk oÔ¢ Rwdwt„
25 kwBËfl gøwUwxltËdk DeopKwky exkPwlK dwRiÔl Ébw ÌP#cÖky NUdwk oZøZw þñyKwk KËk gËld, G gøwewËk ÌKwóewxd Kiw«wk ejêwËt eZwKw ÑgVËKk DËbøwM Ìdtw pËtËQ„
|
| blwbxl I Kwbw ÌQwrwQÖxr gìc KËk HKøg¦ pËZ pËg : Ñotb Awmkwf×l
xdRþñ eÞxZËgbK
| bliZ xdxgêËmËn ogwBËK HKøg¦ pItwk Awpµwd RwxdËtËQd AwItwiy lyËMk kwRÐdxZK iÖLew¢ Ggv þÿwdyt okKwk, elöy Ddítd I oigwtiìèy Ñotb Awmkwf×l Bolwi„ xZxd gËld, ‘Ìbm AwR GK ¢ßwxìæKwl AxZ¢ßi KkËQ„ bÖËjêwMeÔYê G oiËt blwbxl I Kwbw ÌQwrwQÖxr gìc KËk ogwBËK HKøg¦ pËZ pËg„ dw pËl Awikw ogwB Awgwk Itwd-BËlËhËdk iËZw qxZMÞþæ pËgw„’
MZKwl AwItwiy lyËMk xgxhdí opËjwMy ovMVËdk owËa GK ÑgVK ÌmËn xZxd owvgwxbKËbk G Kaw gËld„ ÑgVK oÔ¢ Rwdwt, G ÑgVËK ewItw-dw ewItwk dwdw xpowg Z×Ël cËk opËjwMy ovMVËdk ÌdZwkw ÌKëbÛyt ovMVËdk KwËQ xgxhdí bwxgbwItw Z×Ël cËkd„ ÌbËmk GB ¢ßwxìælËMí eÞcwdiìèy jLd RygdgwxR ÌkËL o‰U D£kËYk ÌPÄw KkËQd, ZLd AwItwiy lyËMk ÌKwËdw ÌKwËdw ÌdZw xgËkwcy bËlk iËZw DoKwxdiÔlK g£ßgø xbËâQd gËl AxhËjwM KËkd jÖg ixplw lyM ÌdZwkw„ Zwkw IB og ÌdZwk mwxþæI bwxg KËkd„ ÑgVËK ÌþñâQwËogK lyM I Qw¢lyMop opËjwMy ovMVËdk GKwxcK ÌdZw bËlk gŠgìc× GxhxdDk ÌKëbÛyt Kwjêwlt ÌhËO eÖdxdêiêwY Ggv opËjwMy ovMVd†ËlwËK xdtxiZ Aaê eÞbwËdk bwxg ÌZwËld„ jwkw okKwËkk †kØZòeÔYê bwxtËZò AwËQd Zwkw jwËZ opËjwMy ovMVËdk ÌdZwKiêyËbk xdtxiZ ÌL^wRLgk Ìdd Ìo bwxgI Rwdwd Zwkw„ G Qwrw eÞcwdiìèyop okKwxk dwdw AdÖÅwËdk AwiìèYe¢ xVKiËZw dw ewItw Ggv xelLwdwt xgxWAwk’k NUdwt bËlk eq ÌaËK oxVK xdËbêmdw dw ewItwt MZKwËlk ÑgVËK Ìqwh eÞKwm KËkd AËdK ÌdZw„
xgËKËl gŠgìc× bËlk GxhxdDk ÌKëbÛyt KwjêwlËt G ÑgVËK ipwdMk AwItwiy lyËMk hwkeÞw® ohwexZ Gi G AwxRR, ÌþñâQwËogK lyM ohwexZ Aw f i gwpwD¥yd dwxQi, jÖglyM ÌPtwkiøwd RwpwŠyk Kxgk dwdK I owcwkY oóewbK xiRêw AwRi, mÛxiK lyM ohwexZ AwgbÖl ixZd iwýUwk, ixplw AwItwiy lyM ohwËd¢y Awmkwf×Ëdíow Ìiwmwkkf I owcwkY oóewxbKw ÌgMi fxRlwZ×Ëdíow Bxëbkw, jÖg ixplw lyM ohwËd¢y dwRiw Aw£ßwk I owcwkY oóewxbKw eÞËfok AeÖ DxKl, Qw¢lyM ohwexZ iwpiÖb pwowd xked I owcwkY oóewbK iwpf×RÖl pwtbwk ÌP#cÖky ÌkwUd, þñwcydZw xPxKuoK exknËbk ohwexZ Ww. BKgwl Awolwd, ixplw mÛxiK lyM ohwËd¢y kImd Rwpwd oway, Z^wxZ lyM ohwexZ GdwËtRÖk kpiwd, owcdw bwm †®wop opËjwMy ovMVËdk ÌKëbÛyt mynê ÌdZwkw DexþÿZ xQËld„
ÑgVK ÌmËn Ñotb Awmkwf gËld, AwR 7 iwPê I 26 iwPê þñwcydZw xbgËok KiêoÔxP oiìñt KkËZ ÑgVËK AwËlwPdw pËtËQ„ GKB owËa okKwk Ggv bËlk iËcø xKhwËg oiìñt Kkw jwt ZwI AwËlwPdw pt„ KwkY GxU ipwËRwU I AwItwiy lyËMk okKwk, okKwËkk AwItwiy lyM dt„
xZxd gËld, Ìbm AwR GK ¢ßwxìæKwl AxZ¢ßi KkËQ„ Ìo Rdø eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw ogwk opËjwxMZw Kwidw KËkËQd„ bÖËjêwMeÔYê G oiËt blwbxl Ggv Kwbw ÌQwrwQÖxr gìc KËk ogwBËK HKøg¦ pËZ pËg„ dw pËl Awikw ogwB Awgwk Itwd-BËlËhËdk iËZw qxZMÞþæ pËgw„
AwItwiy lyËMk xgxhdí KiêKw¡ xdËt bËlk GK ÌeÞxoxWtwi obËoøk oiwËlwPdw eÞoËŠ GK eÞËmík RgwËg xZxd gËld, Awikw G oit ogwBËK HKøg¦ awKËZ gËlxQ„ Awmw Kxk blI HKøg¦ awKËg„
bËlk KwDxëol oóexKêZ AwËkK eÞËmík RgwËg xZxd gËld, Awikw jZ ZwrwZwxr oºg bl Ggv bËlk xgxhdí opËjwMy ovMVËdk KwDxëol Kkg„ Ìo Rdø xmMxMkB KwDxëoËlk eÞx¢ßtwI ÂkØ Kkg„
|
| xP¢xgxP¢ : oÛÄwk KwËQ Ìfwd
| AËdËKB iËd iËd oÛÄwËK ÌL^wËRd GKU×Lwxd Kaw glwk Rdø„ xdúPtB AËdËKk gøx£ßMZ WwËtxkËZ gw Adø ÌKwawI oÛÄwËK ÌlLw gÉ xPxVI ewItw jwËg L^ÖRËl„ xKìç ÌdbwkløwË«k xmùey ÌRwpwd høwdWwk Wv GKxU þÿwdyt ÌUxlËfwd d¹k xdcêwkY KËkËQd„ ÌKD PwBËl ÌoB d¹Ëk Ìfwd KËk oÛÄwËK xKQÖ glwk awKËl glËZ ewËkd„ høwdWwk AwoËl ÌPËtËQd RygËdk pwRwËkw SwËilwk Pwe ÌaËK GKU× iÖ£ß pËt ÌlwËK Ìjd Zwk iËdk Kaw gËl owìæòdw ewt„ ÌoB oÖËjwËM xZxd oÙxÄ KËk xbËtËQd Axhdg eìÿwt Zwk Ìbtw Ìfwd d¹kxU pËlw : 06-4424-4901 (ÌdbwkløwË«k gwBËk ÌaËK Kaw glËZ PwBËl +31644244901)„ 7 iwPê Aaêwu AwMwiyKwl ÌaËKB GB d¹kxU PwlÖ pËg„ ZËg KwËkw Ìfwd oÛÄwk KwËQ Ìe^#QËg xK dw ÌoB MøwkwxëU xKìç Ìbdxd høwdWwk Wv„ KZ Ìj A¨ÖZ xPìæw iwdÖËnk iwawt cËk! BëUwkËdU„
|
| Ìpla xUeo : gøawdwmK InÖc gøaw gwrwt
| xgxhdí ckËdk gøawdwmK InÖËck gøgpwk pkpwËimwB pËâQ„ iwawgøaw pËl gw Adø ÌKwËdw KwkËY gøaw ÌeËlB Awikw gøawdwmK InÖc Ìogd KËk awxK„ GËZ gøaw owixtKhwËg KËi jwt„ xKìç gøaw jLd iwawk ZLd Ky Agþÿw? iwawgøaw pËl Aøwoxexkd gw eøwkwxoUwil RwZyt InÖc AËdËKB ÌLËt awËKd„ xKìç ÌMwl ÌgËcËQ Aøwoxexkd xdËt„ iwawgøawk ÌkwËM Agøaê G InÖcxU xdËt oóeÛxZ owDbwdê KøwxlËfwxdêtwk GKbl ÌixWKøwl MËgnK gËlËQd, ¢ßxdK gw byNêþÿwty iwawgøawt GKdwMwËr Aøwoxexkd xbËt xPxKuow KkwËl IB AøwoxexkËdk KwkËYB Awgwk iwawgøaw ÂkØ pËZ ewËk„ IB MËgnKkw ÌbxLËtËQd, eÞwt xZd-PZ×aêwvm ÌkwMy iwawgøawk InÖc Ìogd gwb Ìbtwt ZwËbk AoÖþÿZwk lqY KËiËQ„ ZwB gøawdwmK InÖc Ìogd KkËZ pËg xPxKuoËKk ekwimê AdÖjwty I þñùe oiËtk Rdø„ BëUwkËdU„
|
| xikeÖËkk ÌmIrwewrwt MZKwl ewxdk Rdø xgËqwh
xikeÖËkk ÌmIrwewrwt MZKwl ewxdk Rdø xgËqwh KËkd GlwKwgwoy : dtw xbMìæ
|
|
|
|
|
|
