|
| |
|
| oiÖbÛ xdËt AwiwËbk AìcZò xgkwR KkËQ
GKwìæ owqwuKwËk AgokeÞw® KËiwWk LÖËmêb Awli
owqwuKwk xdËtËQd AwlfwR Awdwi
| AgokeÞw® KËiwWk LÖËmêb Awli„ oiÖbÛ I oiÖbÛ AwBd xgËmnš„ Zwk Rdô 1953 owËl ÌmkeÖk ÌRlwt„ 1970 owËl xZxd Ìd# gwxpdyËZ ÌjwM Ìbd„ iÖx£ßjÖ¦ ÂkØ pËl Zbwdyìæd exúPi ewxKþæwËd eÞxmqY oiËt lwtwleÖk ÌKëbÛyt KwkwMwk I ÌKwpwU bÖËMê bÖB gQk AìækyY xQËld„ 1973 owËl eÞai ÌmÛYy ARêd KËk Kximd ewd„ 1977 owËl gwvlwËbm Ìd# gwxpdyk eÞai xfÝËMU xgÛËUd ÌaËK PwxlËt P›MÞwi AwËdd„ xZxd gwvlwËbm Ìdhwl GKwËWxik Kiw«øwëU xQËld„ xZxd xgÛËUËdk ktwl Ìdhwl ýUwf KËlËRk MÞøwRÖËtU„ xZxd eÞwt og ckËdk MwdËgwU, RwpwR, xfÝËMU I N^wxU exkPwldw KËkËQd„ Ìd#gwxpdyk Gxktw Kiw«wk Ggv obk bfZËk †kØZòeÔYê bwxtZò ewld KËkËQd„ iwlËtxmtwt gwvlwËbm pwBKximËd eÞxZkqw DeËbÄw xQËld„ xZxd ivlw gëbk KZÚêeËqk ÌPtwkiøwËdk bwxtZò ewld KËkd„ oiÖbÛ xdËt Zwk GKxU gBI kËtËQ„ gwvlwËbËmk oiÖbÛoóeb I oiÖbÛoyiw xdcêwkY xdËt hwkZ I xitwdiwËkk owËa xgËkwËck dwdw xbK xdËt dtw xbMìæ-Gk owËa Kaw gËlËQd„ owqwuKwk xdËtËQd AwlfwR Awdwi
dtw xbMìæ : Ìgm xKQÖ xbd cËk hwkZ I xitwdiwËkk owËa AwiwËbk oiÖbÛoyiw xdËt xgËkwËck xgntxU AwËlwPdw pËâQ„ GB xgËkwcxU ÌKd?
AgokeÞw® KËiwWk LÖËmêb Awli : AwìæRêwxZK oiÖbÛoyiw AwBËd KËtKxU ÌRwd gw GlwKw oÙxÄ Kkw pËtËQ„ eÞai ÌRwd hÓLË¡k DeKÓËlk xbËK 12 dxUKøwl iwBËlk iËcø„ Gkek 24 dxUKøwl iwBËlk oxdíxpZ GlwKw„ Gkek ÂkØ pt 200 dxUKøwl iwBËlk GKwìæ AaêÐdxZK GlwKw„ Zwkek 350 dxUKøwl KxëUËdëUwl Ìolf gw ipyËowewd GlwKw„ GB ÌRwd gw GlwKw†Ëlw eÞËZøK ÌbËmk DeKÓl ÌaËK ÌowRw owMËkk xbËK„ xKìç Awexd Wwd xbËK gw gwi xbËK KZU×K× jwËgd, Zw xKìç AwBËd glw ÌdB„ glw AwËQ Wwd Ggv gwËi jxb ÌKwËdw Ìbm awËK gw iÖËLwiÖxL ÌKwËdw Ìbm awËK ZwpËl oibÔkZò ÌkLw AdÖjwty hwM KkËg„ GB oibÔkZò ÌkLw Uwdw jwt 12 iwBl ejêìæ„ gwxK 188 gw 200 dxUKøwl iwBl gw 350 dxUKøwl iwBl xdcêwxkZ pËg oiÖbÛ AwBËdk cwkw 74 gw 83 AdÖjwty„ Zw pËg døwtekZw dyxZk xhx£ËZ„
GLd oioøw pËâQ, Awikw døwtekZw dyxZËZI oiÖbÛËkLw xdcêwkY KkËZ ewkxQ dw„ KwkY, 12 dxUKøwl iwBËlk iËcø Awikw lwBd UwdËZ ewkxQ„ Gkek ÌZw ewkxQ dw„ UwdËZ ÌMËl Ìjog xgnËt bÖB ÌbËmk iËcø GKiZ pËZ pt Ìo†Ëlw xdËt iZËhb AwËQ„ Awk GhwËg lwBd Uwdw pËl gw oyiw xdcêwkY Kkw pËl gwvlwËbm døwjø xpoøw ÌaËK gxéZ pËg„ AaêÐdxZK ÌRwd gw ipyËowewd GlwKwt ÌZw lwBd Uwdwk Dewt ÌdB„ KwkY, GLwËd GËKK Ìbm Zwk BËâQiËZw GlwKw bwxg KkËQ„ hwkZ I xitwdiwk glËQ eÖËkwUwB oibÔkZò dyxZk xhx£ËZ hwM Kkg„ Awikw glxQ døwtekZw dyxZk xhx£ËZ KkËZ pËg„
dtw xbMìæ : WwËd I gwËi hwkZ I xitwdiwk KZLwxd oiÖbÛ GlwKw bwxg KkËQ?
LÖËmêb Awli : ZwËbk bwxgiËZw ÌQËr xbËl AwiwËbk iw¢ 60 dxUKøwl iwBËlk iËZw AaêÐdxZK GlwKw awKËg„
dtw xbMìæ : oiÖËbÛ G AxcKwk Awikw xKhwËg eÞxZÅw KkËZ ewxk?
LÖËmêb Awli : G bÖB ÌbËmk owËa AwiwËbk x§eqythwËg KÓUÐdxZK ejêwËt Kaw glËZ pËg„ ZwËbk ÌgwSwËZ pËg Awikw ÌKËdw døwtekZw dyxZ PwB„ hwkZ I xitwdiwËkk ÌPËt AwiwËbk DeKÓl xKQÖUw DeËk„ jw KdËKh Ìme gw AgZl AwKÚxZk„ ÌjLwd ÌaËK oibÔkËZò iweËl Awikw qxZMÞþæ pËgw„ DeKÓl ÌZw ÌowRw dt, oibÔkËZò iweËlI bÖB ewm hwkZ I xitwdiwËkk iËcø XÖËK erËQ„
dtw xbMìæ : ZwpËl Awexd glËQd døwtekZw dyxZ AwiwËbk Rdø MÞpYËjwMø„
LÖËmêb Awli : ÂcÖ AwiwËbk oÖxgcwk Rdø dt, AwBËdI glw pËâQ døwtekZw dyxZk Kaw„ 200 dxUKøwl iwBËlk GKwìæ AaêÐdxZK GlwKw Ggv 300 dxUKøwl iwBËlk ipyËowewd GlwKw døwtekZwk xhx£ËZ KkËZ pËg„ xKìç GB døwtekZw dyxZ Ky Ky føwƒËkk Iek xdhêk KkËg, Zw xdËt xgxhdí ÌbËmk iZewaêKø awKËZ ewËk„
dtw xbMìæ : Ky ckËdk føwƒk†Ëlw xgËgPdwt Awdw pt?
LÖËmêb Awli : Ìjid DeKÓËlk ckd„ GxU ÌowRw dw A^wKwg^wKw„ Ìjid AwiwËbk oiÖbÛ DeKÓl hwkZ ÌaËK GKhwËg GËo AwËkKhwËg xitwdiwËkk xbËK PËl ÌMËQ„ AwiwËbk DeKÓl DeËk hwkËZk ÌaËK xdËP„ Awgwk AwiwËbk ÌbËm 19xU ÌRlwk ÌlwK okwoxk oiÖbÛ ÌaËK iwQ AwpkY xKvgw RyxgKw xdgêwp KËk awËK„ xKìç Adø AËdK ÌbËm GUw ÌKwËdw føwƒk dt„ KwkY, Ìoog ÌbËm ptËZw ÌZid iwËQk Pwxpbw ÌdB„ Aaêwu oiÖbÛ gøgpwk xKhwËg pËâQ ÌoUwI GKUw føwƒk„
dtw xbMìæ : Ìo xbK ÌaËK oiÖËbÛk Iek xdhêkZw ÌZw AwiwËbk Ìgxm„
LÖËmêb Awli : p^øw„ xKìç oioøw pËâQ 1980 owËlk ek oiÖbÛoyiw xdËt Awikw hwkËZk owËa Awk ÌKwËdw AwËlwPdw Kxkxd„ Gkek xitwdiwkI glËQ oibÔkZò dyxZk xhx£ËZ oyiwdw xdcêwkY pËg„ KwkY, GUw ZwËbk þñwËaêk Rdø AdÖKÓl„
dtw xbMìæ : ZwpËl gwvlwËbm Ky KkËZ ewËk?
LÖËmêb Awli : ZwËbk ÌgwSwËZ pËg, AwiwËbk DeKÓl ÌkLw xgËmn ckËdk Ggv AxþÿxZmyl„ GLwËd oibÔkZò dyxZ MÞpYËjwMø pËg dw„ G Rdø ZwËbk owËa AwËlwPdw KkËZ pËg„
dtw xbMìæ : GLd hwkZ I xitwdiwk jxb oibÔkZò dyxZ ÌaËK oËk dw AwËo ZwpËl gwvlwËbËmk Ky Kkwk AwËQ?
LÖËmêb Awli : ewkþexkK AwËlwPdwk xhx£ËZ jxb oiwcwd Kkw dw jwt, ZwpËl AwBËd glw AwËQ, G xdËt AwìæRêwxZK AwbwlËZ jwItw jwËg„ xKìç AwËlwPdw Ìmn dw KËk AwbwlËZ ÌMËl AwìæRêwxZK AwbwlZ Zw MÞpY KkËgd dw„ 1980 owËl Kaw gllwi„ Gkek 2005 owËl Kaw gllwi GhwËg pËg dw„ AwbwlZ ZLd glËgd ÌZwikw G gøwewËk xoxktwo dI„
dtw xbMìæ : AwìæRêwxZK AwbwlËZ G ckËdk oioøw oiwcwËdk xK ÌKwËdw DbwpkY AwËQ?
LÖËmêb Awli : p^øw, xgxhdí Ìbm AwbwlËZ ÌMËQ„ Ìjid KøwËikØd I dwBËRxktwk iËcø oioøw xQl„ KøwËikØd AwìæRêwxZK AwbwlËZ ÌMËQ„ oóeÞxZ kwxmtw I BDË¢ßËdk iËcø GKB oioøw ÌbLw xbËl AwbwlZ oÖzþeÄhwËg oyiwdw xPxpßZ KËk lwBd G^ËK xbËtËQd„ G kKi AËdK DbwpkY AwËQ„ ZËg GLwËd Adø GKxU xbK AwËQ, AwìæRêwxZK AwbwlËZ jwItwk Rdø Dht ÌbmËK xKìç kwxR pËZ pËg„
dtw xbMìæ : jxb bÖ’ËbËmk ÌKwËdw GK Ìbm kwxR dw pt?
LÖËmêb Awli : Zw pËlI xdËt jwItw jwt„ G Rdø AwbwlZËK ÌgwSwËZ pËg Awikw AwìæxkKhwËg oiwcwËdk ÌPÄw KËkI ewËmk ÌbËmk GK†^Ëtxi gw AdwMÞËpk KwkËY G oioøwk oiwcwd KkËZ ewxkxd„
dtw xbMìæ : GLd ÌKd G xgntxU GZ †kØZòeÔYê pËt DVl?
LÖËmêb Awli : GLd dt, xgntxU og oit †kØZòeÔYê xQl„ gwvlwËbm oÙxÄlMí ÌaËKB †kØZòeÔYê xQl„ eÞai AwìæRêwxZK oiÖbÛ AwBd pt 1958 owËl„ x§ZytxU 1960 owËl Ggv ogêËmn ZÚZytxU 1982 owËl„ KwËRB eÞxZxU ÌbËmB oiÖbÛ GLd †kØZòeÔYê„
iwxUËZ ÌKwawt Ky oóeb AwËQ Zw GLd Rwdw pËt ÌMËQ„ owMËkk ZlËbËm ÌKwawt Ky oóeb AwËQ Zw GLËdw eÖËkweÖxk Rwdw ÌdB„ GB mZw²yËZ ÌbLw jwËâQ Ìgxmk hwM ÌZl-Møwo owMËk ewItw jwËâQ„ GLd DuewxbZ ÌZl-MøwËok eÞwt 40 hwM owMk ÌaËK DË£wld Kkw pËâQ„ owMËkk †kØZò gwrËQ„ bÖhêwMø pËlw Awikw oiÖbÛ xdËt AìcKwËk AwxQ„ ÌKD oiÖbÛ xdËt hwËg dw„ AwiwËbk xmùe-owxpËZø ejêìæ oiÖbÛ AdÖexþÿZ„ oiÖbÛ glËZ Awikw GLËdw gÖxS K…gwRwk Awk K×twKwUw, GUw bÖ:LRdK„ G KwkËY AwiwËbk iËcø oiÖbÛ-AìcZò xgkwR KkËQ„ ÂcÖ oiÖbÛ dt, Awikw dbyea†Ëlw cµvo KkxQ„ AaP Ìd#ea pËâQ ogËPËt oþæw I opR„ KwkËY-AKwkËY kwþæw xdiêwY KkxQ„ Gk fËl gøt gwrËQ, exkËgm bÔxnZ pËâQ„ dbyea awKËl Awikw oiÖbÛ RwdËZ ewkZwi„
dtw xbMìæ : AwiwËbk oiÖbÛoyiwk exkxc KZLwxd?
LÖËmêb Awli : AwiwËbk hÓL¡ ÌaËK AwiwËbk bwxg Kkw oiÖbÛoyiw eÞwt 2 lwL gMêxKËlwxiUwËkk KwQwKwxQ„ hÓLË¡k ÌPËt eÞwt x§†ËYk iËZw„
dtw xbMìæ : AwiwËbk GB oiÖËbÛ Ky exkiwY oóeb kËtËQ gËl iËd KËkd?
LÖËmêb Awli : AËdK„ iwQ ÌZw AwËQB„ owŠÖËZ Møwo ÌeËtxQ„ K…gwRwËkk ÑoKËZ iÔløgwd LxdR ebwaê AwËQ„ AwedwËK iËd kwLËZ pËg oóeb dw awKËl hwkZ I xitwdiwk GZ AwMÞpy ÌKd? xitwdiwk MZ A˃wgËk RwpwR xdËt GËoËQ„ AwiwËbk 13 d¹k göËKk IeËk Zwkw xkM xdËt GËoxQl„ Zwk iwËd GLwËd ÌZl-Møwo AwËQ„ hwkZ Ìj bÖ’xU göK xdËtËQ xW-22 I xW-23, ÌoLwËdI ÌZl-Møwo AwËQ„ G KwkËY Zwkw Rxke KkËQ„ xitwdiwk xoZItw dbyk xdËP gËŠweowMËk 7 xUxoGf Møwo ÌeËtËQ, jw owŠÖ ÌaËK AËdK Ìgxm„ GB Møwo Z×lËQ hwkZyt I bxqY ÌKwkyt ÌKwóewxd„ Awk GB Møwo xgx¢ß Kkw pËtËQ PyËdk KwËQ„ GLwd ÌaËK Pyd ejêìæ 900 xKËlwxiUwk ewBelwBd þÿwed Kkw pËâQ„
dtw xbMìæ : hwkZ I xitwdiwËkk owËa G oioøw oiwcwËd Awedwk oÖewxkm Ky?
LÖËmêb Awli : AwiwËbk bkKwk m£ß KÓUÐdxZK ZuekZw Ggv AgøwpZ Awlwe-AwËlwPdw„ G gøwewËk AwËkw MËgnYw Kkw bkKwk„ MZ gQk ÌaËK Awlwe-AwËlwPdw ÂkØ pËtËQ„ iËd kwLËZ pËg, 650 xKËlwxiUwËkk GKxU oyiwËkLw UwdËZ pËg„ G Rdø oit bkKwk„ GKB owËa AwiwËbk oqiZw gwrwËZ pËg„ oiÖbÛ xdËt jwkw KwR KËkd, ZwËbk oixÅMZhwËg KwR Kkw bkKwk„ þÿwty GKxU KiêexkKùedw bkKwk„ eÞËtwRËd oiÖbÛ xgnËt GKxU xgËmn xghwM ÌLwlw ÌjËZ ewËk„ Aaêwu G xgnËt bqZw gwrwËZ pËg„
dtw xbMìæ : gwvlwËbËmk oiÖËbÛ ÌZl-Møwo AdÖoìcwËdk Rdø göK ÌNwnYw Kkw pËtËQ„ GB xgËkwËck KwkËY AdÖoìcwËdk Iek Ky ckËdk eÞhwg erËg?
LÖËmêb Awli : AwiwËbk oiÖËbÛ 28xU göËKk iËcø hwkZ glËQ 10xU ZwËbk oiÖbÛoyiwk iËcø Awk xitwdiwËkk bwxg 9xU„ Gkek oiÖËbÛ Awk AwiwËbk AxcKwkB awËK dw„
dtw xbMìæ : Gog göËK xK Awikw AdÖoìcwd PwlwËZ ewkg dw?
LÖËmêb Awli : Awxi GB göK†Ëlw ÌU«wËkk oit gËlxQlwi oiÖbÛoyiw xdcêwkY dw KËk ÌU«wk Awpµwd KËk lwh pËg dw„ ptIxd„ jLd ÌU«wk pËtËQ ZLd hwkZ I xitwdiwk GKowËa og ÌKwóewxdËK xPxV xlËLËQ GB ÌU«wËk Avm dw xdËZ„ Zwkw glËQ, ÌZl-Møwo ÌeËlI Z×lËZ Ìbtw pËg dw„ KwkY, oiÖbÛoyiw xdcêwkY ptxd„ fËl 19xU göËK ÌKwËdw ÌU«wk eËrxd„ ÌU«wk pËtËQ 9xU„ Gk fËl Ìj qxZ pËtËQ, G göK†ËlwËZ ÌU«wËk Avm dw Ìdtwt AwìæRêwxZKhwËg hwkZ I xitwdiwËkk bwxg xKQÖUw pËlI eÞxZxÅZ pËtËQ„
dtw xbMìæ : xKìç Awikw ÌZw gËo awKËZ ewxk dw„ AgøwpZ Ròlwxd Pwxpbwk KwkËY AdÖoìcwd RkØxk xQl„
LÖËmêb Awli : Awikw ÌZw gËoxQlwi„ GB göK ÌZw eÞai Ìbtw pËtxQl 1974 owËl„ G oit hwkZyt gwcwk KwkËY AdÖoìcwd PwlwËZ ewËkxd„ oÖëbkgËdk xdËP GB göËK AdÖoìcwdKwky ÌKwóewxdËK xPxV xlËL AdÖoìcwd ÌaËK xgkZ awKËZ gËlxQl hwkZ„ AdÖoìcwdKwky AøwBoløw« ÌKwóewxd xPxV ewItwk ek AdÖoìcwdKwR Aoiw® ÌkËL PËl jwt„
dtw xbMìæ : Aaêwu hwkZ ÂkØ ÌaËKB G gøwewËk oZKê xQl?
LÖËmêb Awli : iËd kwLËZ pËg 1974 owl ÌaËKB Zwkw Zuek kËtËQ„ xKìç Awikw oZKê pBxd„ G oit ÌaËK AwiwËbk DxPZ xQl oiÖbÛoyiw xdcêwkËY Zuek pItw„ Awlwe-AwËlwPdw ÂkØ Kkw„ AwËkKxU xbK pËâQ 1974 owËl Awikw oiÖbÛoyiwk gøwewËk GKxU AwBd KËkxQlwi„ ovoËb GB AwBd ewo pËtxQl„ GB AwBËd Awikw GKxU ÌgBolwBd KËkxQlwi„ GB ÌgBolwBd AwìæRêwxZK AwBdoóiZ xQl dw„ fËl hwkZ I xitwdiwk RwxZoËáNk KwËQ GB ÌgBolwBËdk gøwewËk Awex£ RwxdËtËQ„ G gøwewËk Awikw ÌKwËdw ebËqe xdBxd„
dtw xbMìæ : bxqY Zwlex› AwBd AdÖjwty gwvlwËbËmk xgntxU xK GKU× gøwLøw KkËgd?
LÖËmêb Awli : ÌbLÖd, xgÛxUmkw jLd 1947 owËl PËl jwt ZLd køwWxKõf GKxU oyiwdw xdcêwkY KËkd„ pwxrtwhwŠw dbyk iwSwiwxS RwtMwt xZxd ÌkLw UwËdd„ Gkek gËld, G lwBd PlËZ awKËg jZqY ejêìæ gËŠweowMËk dw xMËt ÌVKËg„ AwËkw glw AwËQ, PxgµmekMdw Ggv LÖldw ÌRlwk iwS xbËt GB ÌkLw UwdËZ pËg„ Zwlex› §ye ÌjLwËd ÌoLwËd lwBdxU Uwdw ptxd„ hwkZ glËQ Zwlex› hwkËZk owËa ovjÖ£ß hÓL¡, jw ÌiwËUB xVK dt„ Zwlex› §yËek exúPi xbËKI ewxd AwËQ„ GxU hwkËZk ovjÖ£ß hÓL¡ dt„ pwxrtwhwŠw dby cËk lwBd UwdËl bxqY Zwlex› gwvlwËbËmk oyiwk iËcø erËg„ bxqY Zwlex› AwBdMZhwËg gwvlwËbËmk hÓL¡„ Awikw §ye glËZ jw gÖxS, Zwlex› xVK Ìo ckËdk §ye dt„ GxU hwUwk §ye„ hwUwk oit ÌRËM IËV„
dtw xbMìæ : gwvlwËbËmk oiÖbÛoyiw ewpwkwt iwxKêd jÖ£ßkwÄÛ opwtZwk Ìj eÞþæwg xbËtËQ, Zw MÞpY Kkw gwvlwËbËmk xdkwe£wk Rdø ÉixK iËd KËkd xK?
LÖËmêb Awli : ZwËbk eÞþæwËg Ky AwËQ, Ky ÌdB, Zw dw ÌRËd iìægø Kkw xVK pËg dw„ ovgwbeË¢ jZU×K× ÌbËLxQ ZwËZ Awiwk g£ßgø pËâQ jÖ£ßkwÄÛ AwiwËbk Ìd# gwxpdy gw ÌKwýUMwWêËK jxb eÞxmqY jìèewxZ xbËZ Pwt ÌoxU gwþægoóiZ pËg„ Awk jÖ£ßkwÄÛ xdRþñ RwpwR xbËt jxb GxU KkËZ Pwt Zw oÖfl gËt AwdËg dw„
dtw xbMìæ : Gid GKUw Kaw DËVËQ Ìj, AwiwËbk oiÖbÛoyiwt iwxKêd ÌKwóewxd GLd AdÖoìcwd PwlwËâQ„ ZwB gwvlwËbËmk oiÖbÛoyiw ewpwkwk dwËi iwxKêd ÌKwóewxd†Ëlwk xdkwe£w eÞwcwdø xbËZ G eÞþæwg Ìbtw pËtËQ„
LÖËmêb Awli : G†Ëlw ÌZw cwkYw„ Awxi cwkYwk Iek iìægø Kkg dw„ xgËmðk AËdK ÌbËm AËdK owMËk ZwËbk ÌKwóewxd KwR KkËQ„ G ckËdk eÞþæwËgk ÌeQËd ZwËbk owixMÞK xdkwe£w exkKùedwk xbKxUI eÞwcwdø ÌeËZ ewËk„
dtw xbMìæ : Gid ÌZw pËZ ewËk PyËdk eÞhwg Lgê KkËZ gËŠweowMËk iwxKêd DexþÿxZ eÞËtwRd„
LÖËmêb Awli : G g£ßgø AËj#x£ßK dt„ xKìç G AéËl PyËdk DexþÿxZ xKìç AwRËKk dt„ Pyd xitwdiwkËK oiaêd xbËâQ„ ÌKwËKw §yËe kwWwk ÌýUmd xbËtËQ Pyd„ hwkZ Gk eÞxZgwb KËkËQ„ AwËM iwxKêd jÖ£ßkwÄÛ AwËoxd„ GLd ÌZw hwkZ-jÖ£ßkwÄÛ oóeKê hwËlw„ Awgwk hwkZ-xitwdiwk oiÖbÛ oóeb AwpkËY GKowËa KwR KkËQ„ Awiwk iËd pt dw jÖ£ßkwÄÛ KLËdw hwkËZk xgeËq xMËt gwvlwËbËmk eËq Agþÿwd ÌdËg„ Zwkw ÌiwUwiÖxU hwkZËK AwéxlK mx£ß xpËoËg ÌQËr xbËtËQ„ jwk ÌeQËd PydËKI ÌiwKwËglw Kkwk ÌK#ml AwËQ„
dtw xbMìæ : gwvlwËbËmk oiÖbÛoyiw xdûex£k xgntxU Mhyk oiÖbÛgëbk eÞxZÅwt xK ÌKwËdw eÞhwg ÌflËg?
LÖËmêb Awli : dw, Mhyk oiÖbÛ gëbk pËg iËpmLwlyËZ„ GxU AwiwËbk oiÖbÛoyiwk AËdK ÌhZËk„ G Qwrw jÖ¦RwpwR Qwrw ÌjËKwËdw gwxYxRøK RwpwR og RwtMwt ÌjËZ ewËk, GËZ ÌKwËdw oioøw ÌdB„
dtw xbMìæ : gwvlwËbËmk oiÖbÛoyiw jawjahwËg ovkqËYk Rdø Ìd# gwxpdy I ÌKwýUMwËWêk mx£ß gwrwËdwk gøwewkxU xKhwËg ÌbËLd?
LÖËmêb Awli : ÌjËpZ× AwiwËbk oiÖbÛ GlwKwk gøwx® AËdK„ GLwËd AËdK oóeb kËtËQ„ G KwkËY oiÖbÛ GlwKwt ewpwkw ÌRwkbwk Kkw bkKwk„ AwiwËbk GKwìæ AaêÐdxZK GlwKwt GB ewpwkw ÌRwkbwk Kkwk Rdø Ìd# gwxpdy I ÌKwýUMwËWêk mx£ß gwrwËdwk xgKùe ÌdB„ GKB owËa oiÖbÛ AwBd I KwxkMxk xgnËt bqZw gwrwËZ pËg„
dtw xbMìæ : GB ewpwkw gwrwËZ Ky ckËdk Ìd#jwd bkKwk?
LÖËmêb Awli : UpËlk Rdø AwcÖxdK RwpwR bkKwk„ G Qwrw oiÖbÛ GlwKw ewpwkwt Gtwk¢ßøwfU ovËjwRd Kkw bkKwk„
|
 | hwkZytËbk ‘gwfwk ÌýUU’ Awk ‘AwDl-fwDl’ iìægø
W. pw ow d Ìiw pw ói b
| MZ o®wËpk (7-13 ÌfgÛØtwxk 09) ÌbËmk ogËPËt AwËlwxPZ iìæËgøk AdøZi bÖ’xU xQl gwvlwËbËmk ekkwÄÛiìèyk DexþÿxZËZ hwkZyt ekkwÄÛiìèy eÞYg iÖLwxRêk ofkoŠy Awdëb gwRwk ex¢Kwk owvgwxbK Rtìæ ÌNwmwËlk gwvlwËbmËK ewxKþæwËdk ‘gwfwk ÌýUU’ gËl DËlöL Kkw Ggv GKRd gwvlwËbmy xoxdtk owvgwxbËKk gwkgwk bÙxÄ AwKnêY oË£òI AwiwËbk ekkwÄÛiìèyk kpoøRdK dykgZw„ AdøxU pËâQ hwkZËK KxkWk I UwÆËfwoê oÖxgcw Ìbtwk BoÖøËZ gwvlwËbËmk dwMxkKoiwR I xgËkwcy kwRÐdxZK bl†Ëlwk g£ßÚZw-xggÙxZ I iËdwhwgËK gwvlwËbËm xdjÖ£ß hwkZyt kwÄÛbÔZ xedwK k™d P¢ßgZyêk ‘AwDl-fwDl’ m²jÖMl eÞËtwM KËk Agšw eÞbmêd Ggv G eÞËmíI AwiwËbk ekkwÄÛ iìèYwlËtk iÖL gìc KËk kwLw„ Awikw iËd Kxk, xgnt bÖ’xUËK pwlKwhwËg Ìdtw AwiwËbk Rdø AgmøB oóiwdRdK dt„ G RwZyt bwxtZòpyd iìægø Ggv ovxmöÄ bfZËkk dykgZw gwvlwËbËmk hwgijêwbw I ÌM#kgËK q×Yí KkËg„ gwvlwËbm-xgËkwcykw DuowxpZ pËg„ iËd pt, hwkZyt owvgwxbK I KÓUdyxZK ZwËbk bwxtZò, xmÄwPwk I Ìo#RËdøk oyiw AxZ¢ßi KËkËQd Ggv g£ßgø bÖ’xU AgmøB xdëbdyt I gøgþÿw eÞxZgwbËjwMø„
‘gwfwk ÌýUU’ Ky? xWKmdwxk Ag exlxUKøwl owËtëo-Gk exkhwnwt ‘gwfwk ÌýUU’ pËâQ, ''Weak states, located between or on the borders of strong states, that serves the security interests of the latter. Buffer states often exist only at the sufferance of their more powerful neighbours who desire a 'crush zone' between themselves and their rivals.'' bÖ’xU gr kwËÄÛk iËcø oáNwZ GrwËdwk lËqø G bÖB kwËÄÛk iwSLwËd Ìj ÌQwU kwÄÛ oÙxÄ I xUxKËt kwLw pt, ÌoB ÌQwU kwÄÛxUËK glw pt ‘gwfwk ÌýUU’„ GK oiËt Rwiêwxd I ÌowxhËtZ BDxdtËdk iËcø Ìewløw«ËK ‘gwfwk ÌýUU’ xgËgPdw Kkw pËZw„ gwfwk ÌýUËUk DeËkwxlöxLZ GKwËWxiK cwkYw oÖþeÄhwËg eÞiwY KËk Ìj, gwvlwËbm ewxKþæwd I hwkËZk icøKwk ÌKwËdw gwfwk ÌýUU pËZ ewËk dw„ GidxK ewxKþæwd ÌaËK ÌKwËdw hwkZxgËkwcy omþè gøx£ß gwvlwËbm pËt hwkËZ eÞËgm KËkËQ Gid ÌKwËdw oÖþeÄ eÞiwYI AwR ejêìæ hwkZ xbËZ ewËkxd„ G KwkËY AwdëbgwRwk ex¢Kwk DxlöxLZ owvgwxbËKk iìægø xdQK oZø I ZËaøk Aelwe iw¢ G Kaw xd:oËëbËp Ggv xdx§êcwt glw jwt„
AwiwËbk Rdø AwdëbgwRwËkk iËZw gwvlwËbmxgËkwcy ex¢Kwk owvgwxbËKk iìæËgøk ÌPËt bÖhêwMøRdK I lŒwKk xgnt pËâQ, IB owvgwxbK G iìægø KËkËQd gwvlwËbËmk ekkwÄÛiìèy Ww. byeÖ ixd I hwkZyt ekkwÄÛiìèy eÞYg iÖLwxRêk DexþÿxZËZ„ GKRd gwvlwËbmy xoxdtk owvgwxbK G xgnËt ZwuqxYKhwËg AwiwËbk ekkwÄÛiìèyk gwkgwk bÙxÄ AwKnêY oË£òI xZxd xQËld GËKgwËkB xdúP×e„ eÞmí pËâQ, AwiwËbk ekkwÄÛiìèy xK ‘gwfwk ÌýUU’ xgntxU ÌgwËSdxd? GxU oËPZd gøx£ß iw¢B xgmðwo KkËZ PwBËgd dw Ìj, xPxKuow I AwBd mwËþè Ìbmy-xgËbmy xWxMÞcwky AwiwËbk ekkwÄÛiìèyk xgntxU cwkYw xQl dw„ ZwpËl xK xZxd gr eÞxZËgmyk xgnËt Ìgxm iw¢wt owgcwd ÌaËK xgËmn ckËdk Qwr xbËtËQd? xZxd xK Zwk eËbk ijêwbw I bwxtZò xgnËt oËPZd xQËld dw? Zwk G RwZyt iËdwhwg xK okKwËkk dZRwdÖZwk gxp:eÞKwm dt?
xgl˹ pËlI Awmwk Kaw okKwk xgntxUk †kØZò AdÖcwgd KËk eÞxZx¢ßtw gø£ß KËkËQ„ okKwxk bËlk iÖLew¢ Ggv þÿwdyt okKwk I elöy Ddítd iìèy Ñotb Awmkwf×l Bolwi G gøwewËk AwdÖÅwxdK eÞxZx¢ßtw gø£ß KËk gËlËQd, AwiwËbk ekkwÄÛiìèy GB eÞËmík †kØZò ÌgwËSdxd„ Awikw jÖ¦ KËk Ìbm þñwcyd KËkxQ KwËkw gwfwk ÌýUU pItwk Rdø dt„ ÌbËmk xmqwxgb, gÖx¦Rygy, Klwi ÌlLK, owvgwxbK I xgxmÄRdkw xdx§êcwt gËlËQd ÌbËmk oóiwd, þñwcydZw-owgêËh#iZò I xdkwe£wk eÞËmí ekkwÄÛiìèyk bÙs Agþÿwd Ìdtw DxPZ xQl„ GxU KkËZ dw ewkw oxZøB bÖhêwMøRdK„ ÌKwËdw ÌKwËdw eÞxZgwby xggÙxZËZ glw pËtËQ, ewxKþæwd hwkËZ oxpvo ZuekZw PwlwËdwk Rdø gwvlwËbmËK ‘gwfwk ÌýUU’ xpËoËg gøgpwk KkËQ, Gid †kØZk AxhËjwM D¤weËdk ÌeÞqweËU GKRd gwvlwËbmy owvgwxbËKk eÞxZgwb šwed oË£òI AwiwËbk ekkwÄÛiìèyk dykgZw xQl hwkZyt AxhËjwM ÌiËd Ìdtwk mwxil (xgþæwxkZ, dtw xbMìæ, 12 ÌfgÛØtwxk 09)„ KwkY, hwkZyt owvgwxbËKk G AxhËjwËMk ÌKwËdw D£k dw xbËt gwvlwËbm ekkwÄÛiìèy gËlËQd, hxgnøËZ gwvlwËbm hÔL¡ËK gøgpwk KËk Adø ÌKwËdw ÌbËm oìèwo PwlwËZ Ìbtw pËg dw„ Zwk G RwZyt Dx£ß eÞKwkwìæËk hwkZyt owvgwxbËKk AxhËjwM ÌiËd ÌdtwkB dwiwìæk„ hwkËZk exúPigËŠk AwdëbgwRwk ex¢Kwk owvgwxbK Rtìæ ÌNwmwËlk DeËkwxlöxLZ AdxhËeÞZ g£ßËgøk ek Aw†Ëd xN Xwlwk iËZw iìægø KËkËQd XwKwt xdjÖ£ß hwkZyt kwÄÛbÔZ xedwK k™d P¢ßgZyê„ ogwB RwËdd, hwkZ gwvlwËbËmk Iek xbËt Zwk iÔl hÓL¡ ÌaËK eÞwt xgxâQdí D£k-eÔgêwélyt owZ kwËRø þñùe oiËt I xdkweËb jwItwk Rdø UÛwdxRU-UÛwëoxmeËiËëUk dwËi KxkWk oÖxgcw Awbwt KkËZ Pwt„ byNêxbd ÌaËK hwkZ G eÞtwo PwxlËt ÌMËlI gwvlwËbËmk RdiZ Gk eËq dt gËl GZ xbd ejêìæ ÌKwËdw okKwËkk eËqB hwkËZk G eÞþæwËg owrw Ìbtw oºg ptxd„ 1999 owËl ZuKwlyd AwItwiy lyM okKwËkk AwiËl G xdËt ZygÛ AwËëbwlËdk fËl AËdK bÔk GËMwËdw oË£òI Ìo oitKwk okKwkËK xexQËt ÌjËZ pt„ GgwËkk xdgêwPËd AwItwiy lyM xZd-PZ×aêwvm ovLøwMxkÅ Awod xdËt Rtlwh KkËl hwkZ okKwk dZ×d KËk G GËR«w gwþægwtËd Zuek pËt IËV„ BËZwiËcø gwvlwËbËmk dwMxkK oiwR I Wwd-gwi-icøeìÿy kwRdyxZxgbËbk GK gr Avm Gk eÞxZgwb KËk gËlËQd Ìj, KxkWk oÖxgcw xbËt GKËPxUtwhwËg hwkZB owixkK I gøgowxtK oÖxgcw lwh KkËg„ gwvlwËbËmk þñwcydZw, owgêËh#iZò, AL¡Zw, þñwZìèø, xdkwe£w, exkËgm I gøgowxtK þñwaê q×Yí pËg„ gwvlwËbmyËbk G g£ßgø I iËdwhwËgk gxp:eÞKwmËK hwkZyt kwÄÛbÔZ ‘AwDl-fwDl’ iìægø gËl Dûôw eÞKwm KËkËQd„ BËZwiËcø G ÌbËmk xgxmÄRdkw hwkZyt kwÄÛbÔËZk G iìægøËK KÓUÐdxZK xmÄwPwk I xhËtdw KdËhdmdxgËkwcy gËl iìægø KËkËQd„ eÞcwd xgËkwcy bl xgGdxe hwkZyt kwÄÛbÔËZk g£ßgø eÞZøwpwk dZ×gw Zwk xgkØ˦ gøgþÿw Ìdtwk bwxg RwxdËtËQ„ (Awiwk Ìbm, 11 ÌfgÛØtwxk 09)„
eÙxagyk og ÌbËm KÓUdyxZKkw AwìæRêwxZKhwËg þñyKÚZ xKQÖ oÖxgcw ÌhwM KËk awËKd„ xKìç owËa owËa Zwkw Ìj ÌbËm KwR KËkd Ìo ÌbËmk iwdÖËnk AdÖhÓxZËKI oóiwd KËk PËld„ G KwkËYB glw pt Ìj, ‘KÓUdyxZ pËâQ þñwcyd kwÄÛ†Ëlwk okKwËkk iËcø okKwxk ejêwËt oóeËKêk ÌqË¢ ÌK#ml I gÖx¦i£wk eÞËtwM„’ Ìemwbwk, Axhš I bq KiêKZêwkw Zaw KÓUdyxZK xbËt ÌbmxgËmn Zwk ÑgËbxmK dyxZ gwþægwtd KËk„ GK Kawt, kwÄÛ†Ëlwk iËcø oÖoóeËKêk iwcøËi RwZyt þñwËaêk ovkqYB pËâQ KÓUdyxZk lqø„ G KwkËY KÓUdyxZKËK cykxþÿk, ovjiy, xiZhwny, ewkþexkK mÛ¦wËgwËc xgmðwoy BZøwxb †ËY †YwxìñZ pËZ pt„ eÞcwdZ Awlwe-AwËlwPdwk iwcøËiB oioøw oiwcwËdk lËqø KwR KkËZ pt gËl hwnw gøgpwk I gwKø eÞËtwËM KÓUdyxZKkw owcwkYZ awËKd owgcwdy I ÌK#mly„ bÖhêwMøRdK pËlI oZø, hwkZyt kwRdyxZK I KÓUdyxZKkw AËdK oit ZwËbk owxgêK grZò Zaw ‘bwbwxMxk’ flwËZ Ìo Kaw ÌgiwlÖi hÖËl jwd„
hwkZ Zwk og q×bÛ eÞxZËgmy ÌaËK Gid xgËmn oÖxgcw Pwt, jw Ìo xdËR Adø KwDËK xbËZ Pwt dw„ hwkZ KLËdw Zwk hÓL¡ gøgpwk KËk ÌKwËdw ÌbmËK UÛwdxRU-UÛwëoxmeËiëU oÖxgcw xbËZ xKvgw ÌoxU KwjêKk kwLËZ oóiZ ptxd„ hwkZ Zwk Adø og eÞxZËgmyk iËZw gwvlwËbËmk owËaI AËdK xgnt gQËkk ek gQk AiyiwvxoZ ÌkËLËQ„ AwiwËbk KwQ ÌaËK ÌgkØgwxr xdËtËQ xKìç xgxdiËt xZdxgNw exkeÔYêhwËg oieêY KËkxd„ bpMÞwi I AwŠwkËewZwk iwdÖn AwËRw gëby„ eÖmgøwK, eÖmBd, þÿl oyiwìæ I oiÖbÛoyiwdw oioøw xRBËt kwLw, xgGoGf’k xdkyp gwvlwËbmyËbk pZøw, MŠwop Adøwdø Axhdí dbyk ewxdk Aoi gåUd, gwvlwËbmxgËkwcy oìèwoyËbk AwmÛt-eÞmÛtbwd BZøwxb gÉ oioøw xRBËt gwvlwËbmËK PwËe ÌkËL Zwk Adøwdø BâQw AwiwËbk Iek PwxeËt xbËZ Pwt„ gwvlwËbm okKwk xKvgw ÌbmËeÞxiK gwvlwËbmykw jLdB eÞxZgwb KËkd, ZLdB xedwK k™d P¢ßgZyêk iËZw KÓUdyxZKkw xKvgw Rtìæ ÌNwmwËlk iËZw owvgwxbKkw gwvlwËbm-xgËkwcy iËdwhwËgk DMÞ gxp:eÞKwm NUwd„
AwiwËbk eÞZøwmw, gwvlwËbËm jLd Ìj okKwk qiZwt awKËgd ZLd Ìo okKwk AwiwËbk kwÄÛyt þñwaê I hwgijêwbw Aq×Yí kwLËZ Zuek I owpoy pËgd„ Awk gwvlwËbËmk owËa hwkZ jLd Zwk og AiyiwvxoZ RkØxk BoÖø xdûex£ KkËg Ggv gÉeqythwËg DeipwËbËmk og ÌbmËK owËKêk AwIZwt KxkWk/UÛwdxRU xKvgw UÛwëoxmeËiëU oÖxgcw ÌbËg, ZLxd ÂcÖ RwZyt þñwËaêk oÖkqw xdxúPZ KËk KxkWk oÖxgcwbwËdk xgntxU xgËgPdwt AwdËg„ oìèwo biËd UwÆËfwËoêk xgntxUI pËg gÉeqyt Ggv AìæZ owËKêk KwVwËiwt„ ÌKwËdw AgþÿwËZB x§eqythwËg dt„
ÌlLK : AcøweK, kwRdyxZxgšwd xghwM, P›MÞwi xgmðxgbøwlt, MÞìÿKwk
|
| mwxìæk þñËeíI ÌeÞZwZôwk awgw
mw py d xo x¥ Ky
| ÌodweÞcwd I kwÄÛexZ awKw Agþÿwt Bd bø lwBd Ag fwtwk (eÞKwm : ÌoËïU¹k 25, 2006) dwËi AwZôRygdyiÔlK gB xlËL ewxKþæwËdk ÑþñkmwoK ewkËhR Ìiwmwkkf owkw bÖxdtwt pBPB ÌfËl xbËtxQËld„ ewxKþæwËdk xdkwe£wk þñwaê xgNí pËZ ewËk Gid AËdK xgnËt Zaø ewPwËkk xgþæk AxhËjwM DVËlI IB gQk Zwk gBËtk gøweK KwUxZ xKìç ÌKD AwUKwËZ ewËkxd„ AwËixkKw, xgÛËUd xKvgw DdíZ xgËmð ÌodweÞcwd ÌK gw xZxd Ky-B gw glËld, Zw xdËt bÖxdtwk iwdÖn LÖg Ìgxm iwaw Nwiwt dw„ KwkY, Zwkw okKwxk PwKxkRygy, AxeêZ bwxtZò ewld KkwB ZwËbk KwR„
eÞRwZËìèk Gid †kØZòeÔYê AwoËd Awoyd gøx£ßkw owcwkYZ PwKxk ÌaËK AgoËk xMËt AwZôRygdyiÔlK gB xlËL awËKd„ KLËdw Zwkw kwËÄÛk xdkwe£wovxmöÄ AËdK AxeÞt oZø Kaw owkwRygËdk Rdø ÌPËeI jwd„ ÌodweÞcwd iBd BD AwpËiËbk PwKxkk Ìitwb Ìmn pËtËQ AwËMB„ Z£òwgcwtK okKwk 2008 owËl AwËkw GK gQk gwxrËt xbËtËQ„ ÌRdwËkl iBËdk AwZôRygdyiÔlK gB mwxìæk þñËeí oiËtk þôÙxZPwkY ÌgxkËtËQ„ RwZyt xdkwe£wxgntK xgËmönKkwB xgPwk KkËgd †kØZòeÔYê ÌKwËdw ÌMwed Zaø xZxd RdMYËK RwxdËtËQd xK dw„
gwvlw dggnê 1415 (14 GxeÞl 2008) DelËq xgxhdí ex¢Kwt Zwk GK owËa eÞKwxmZ AowcwkY ÌlLwxU exRxUh gwvlwËbm MrËZ Ìgm owpwjø KkËg„ xdRþñ gÛøwË«k MYZìè, 28 A˃wgk, RwxZk RdK, þñwcydZwk ÌNwnK eÞhÙxZ BoÖø xdËt RdxeÞt KawI gËlËQd„ Ìo kKi qiZw bLl KËk Ìdtwk eËk GkmwËbk iÖL ÌaËK Awikw bÖdyêxZ I AmöylZwk xgkØ˦ eÞwtB ÂdZwi„
GK-GMwËkwk owËa eÞZøqhwËg RxrZ dwtKËbk iÖL ÌaËK Awikw Gk AìæxdêxpZ kpoø AwËM RwdËZ ewxkxd„ ÂcÖ ÌRËdxQlwi GxU eÔgêexkKxùeZ„ ÌRdwËkl iBd Zwk gBËt Gk xgþæwxkZ xggkY xbËtËQd„ xZxd xlËLËQd, ‘11 RwdÖtwxk LÖg ÌhwËk DËV fRËkk dwiwR eËr KwtiËd Awlöwpk KwËQ pwZ Z×Ël gllwi Ìp Awlöwp, RygËd Awxi AËdK hÖl KËkxQ... ÌiwdwRwZ Ìmn KËk Awxi AxfËok oit ÂkØ pItwk AwËMB AxfËo PËl Glwi„ eÞaËi Lgk I eËk RwxZoáN obk bfZk ÌaËK ÌUxlËfwd Ìelwi„ Aw«wk ÌoË¢ßUwxk ÌRdwËkl xi. †BxpËdw ÌKwËdwkKi hxYZw dw KËkB RwdwËlw, og bËlk Avm Ìdtw Qwrw xdgêwPd ZwËbk KwËQ MÞpYËjwMø dt„ G kKi GKxU xdgêwPd AdÖÅwËd gwvlwËbm Ìodwgwxpdy jxb hÓxiKw kwËL ZwpËl RwxZovN mwxìækqw ximd ÌaËK gwvlwËbm ÌodwgwxpdyËK eÞZøwpwk Kkwk xgntxU †kZòopKwËk xgËgPdw Kkw pËg„ AdÖxÅZgø xdgêwPËdk gøwewËk RwxZovËNk GkÕe KËVwk É^xmtwxkk ek Awiwk gÖSËZ AoÖxgcw pËlw dw Ìj, Gid GKxU xdgêwPd AdÖÅwËd Ìodwgwxpdyk oóeÙ£ßZw AwìæRêwxZK AŠËdI Ìodwgwxpdyk hwgiÔxZêËK xgZxKêZ KËk Z×lËg„’
AwoËl oxZø xK GkÕe NËUxQl? ÌKwËdw þñwcyd kwËÄÛk AhøìækyY BoÖøËZ RwxZoáN xK Gid AËmwhd ÉixK xbËZ ewËk? BËKwdxiýU 21 ÌfgÛØtwxk 2007-G GK iìægø eÞxZËgbËd xlËLËQ, Aaêwu gwvlwËbËmk ÌRdwËklkw AgmøB xdxúPZ xQËld, BDGd’k GB ÌaÛUUw xQl GKUw f^wKw gÖxl„ KwkY, ewxKþæwd I xfxRËZ ÌRdwËklkw qiZw xQxdËt Ìdtwk ekI ZwËbk owËa BDGd’k xeoxKxev KëUÛwƒ xKìç gwxZl pËt jwtxd„’
AwËixkKw AéËlk iwdgwxcKwk AwBdRygyËbk ovMVd ‘AwËixkKwd AøwËowxoËtmd Ag RÖxkýU’-Gk KwdwWw PøwïUwËkk ohwexZ I AwìæRêwxZK iwdgwxcKwk xdËt KiêkZ ‘BëUwkdøwmdwl AøwËowxoËtmd Ag ÌWËiw¢ßøwxUK lBtwËoêk KiêKZêw AøwUxdê DBxltwi Ìþöwd 2008 owËlk 8 iwPê xdDBtKêxhx£K ‘ÌfWwËkmd Ag AMêwdwBËRmëo GËMBdýU gwvlwËbm Itwk x¢ßxidwlo’ dwËi GKxU ovMVd AwËtwxRZ GK ovgwb oËóilËd gËlxQËld, ‘ewxKþæwxd ýUwBËl gwvlwËbËm iwBdwo U× fiÖêlw gwþægwtËdk exkKùedw pVwu KËk AwËoxd„ Itwd-BËlËhËdk exkxþÿxZI eÔgêexkKxùeZ„ xdgêwPËdk BoÖøËK ÌKëbÛ KËk kwRcwdy XwKwt eÞKwËmø xexUËt iwdÖn pZøwk dyldKmwI eÖkËdw„ xeËl PiKwËdwk iËZw Gog Zaø f^wo KËk RøwKod pwBUËo DBxltwi AwËkw RwxdËtxQËld, ‘LwËlbw xRtwk okKwk ebZøwËMk owËa owËa MxVZ Z£òwgcwtK okKwËkk AwiËl xdgêwPËdk BoÖøËZ Ky ckËdk AwËëbwld pËg Ggv xdgêwPd gwdPwËlk Rdø Ky ht‰k exkxþÿxZk AgZwkYw Kkw pËg, Gkek RkØxk AwBd pËZ ewËk, RkØxk AwBËdk oit owixkK gwxpdyËK AwBdmÙáLlw exkxþÿxZ xdtìèËYk bwxtZò Ìbtw pËg, Gixd Agþÿwt PwlwËdw pËg bÖdyêxZ bid Axhjwd Ggv Ìo AxhjwËdk UwËMêU pËgd bÖB Ìd¢y, ovÆwËkk dwËi eÞcwd bÖ’xU blËK ÌhËO P×kiwk Kkwk ek AwËixkKwk eQËëbk ÌlwKËbk ÌdZÚËZò MVd Kkw pËg dZ×d kwRÐdxZK fÝëU Ggv xdgêwPËdk iwcøËi ÌoB fÝËëUk ÌlwKRËdk oiìñËt okKwk MVd Kkw pËg„’ xZxd bwxg KËkd, Gog AËdK AwËMB GK ÌWBxlk oóewbK I GK Gixe’k iwcøËi xZxd ÌRËdxQËld„ (oÔ¢ : dtw xbMìæ iwPê 10, 2008)
Awikw Ky KËk xgmðwo Kkg, og gwxpdyk eÞcwd ÌRdwËkl iBd GoËgk xKQÖB xK AxMÞi RwdËZd dw gw Gk owËa xdËRËK KLËdw AìæhÖê£ß KËkdxd? dwxK cËk ÌdËgw AbÙmø ÌKwËdw ÌeÞZwZôwk awgw AwiwËbk owpoy ÌodwexZËKI xdiêi oZø eÞKwËm U^×xU ÌPËe cËkËQ? RwxZoËáNk AwgwxoK eÞxZxdxc ÌkdwUw lK ÌWowxlËtd„ xZxdB RwxZoËáNk eËq GKxU AwdÖÅwxdK ÌNwnYw xbËtxQËld„ ÌjLwËd xZxd gËlxQËld, ‘22 RwdÖtwxkk ÌNwxnZ xdgêwPËd Ìodwgwxpdy opwtZw xbËl AwMwiy xbËd RwxZoáN mwxìæ ximËd AwËb# ÌjwM xbËZ I ÌgZdhwZw KiwËZ ewkËg xK dw ÌoxU xgËgPdw Kkw pËg„ Agmø GB ciKw-cixK eËk hÖtw gËl ckw eËrËQ„ RwxZoáN obk bfZk ÌaËK Ìj xggÙxZ ewVwËdw pËtxQl, ÌoLwËd gwvlwËbm oóeËKê DuKŸw xQl, xKìç G ckËdk Kaw xQl dw„ ÌkËdUw xggÙxZËZ xdR bwxtËZò G Kaw†Ëlw XÖxKËtxQËld„’ (oÔ¢ : Awiwk Ìbm, 12 A˃wgk, 2008)
BËKwdxiýUI xlËLËQ, ‘gwvlwËbËmk AwgwxoK eÞxZxdxc jw KËkËQ RwxZoËáNk MZ 60 gQËkk BxZpwËo Zw ÌdB„ GB ÉixKk eËkB ÌRdwËkl iBd gwvlwËbËmk kwÄÛexZ BtwRDx¥Ëdk Axfo gkwgk iwoê KËk BiwËRêxëo Rwxk, BËlKmd gwxZl Ggv xixlUwxk gøwKW ÌKtwkËUKwk okKwk eÞxZÅw KkËZ ‘AwËbm’ Ìbd„ (ÌfgÛØtwxk 21, 2007)’
Ìo oit gŠhgËd kwÄÛexZk ÌeÞo oxPg Ggv eËk DeËbÄw ÌiwLËloÖk kpiwd ÌP#cÖkyI ÌeÞxoËWËëUk KwËQ iBËdk ‘xgdtwgdZ pËt AdÖËkwËck’ bwxgËK xiaøw gËl DxrËt xbËtËQd„ xZxd gËlËQd, kwÄÛexZk hwnY, RkØxk Agþÿw Rwxkk KwMRe¢ Ggv eÞcwd DeËbÄwk eb ÌaËK kwÄÛexZk ebZøwMe¢ BZøwxb KwMRe¢ ÌodweÞcwd AwËMB ÑZxk KËk xdËt GËoxQËld„ kwÄÛexZËK ÌRwk KËk Gog KwMReË¢ þñwqk KkwËdw pËtxQl„ kwÄÛexZ xgntxU xdËt Zwk eZíy I Awiwk owËa Kaw glËZ ÌPËtxQËld„ AwiwËK xZxd ZwËbk DexþÿxZËZ ÌWËKxQËld„ xKìç AwiwËK ÌoLwËd ÌjËZ Ìbtw ptxd„ (AwiwËbk oit, ÌfgÛØtwxk 2, 2009)
Ìo oit dgi ebwxZK xWxhmËdk xRIxo, Itwd BËlËhËdk AdøZi kÕeKwk I gZêiwËd AËýUÛxltwt gwvlwËbËmk pwBKximdwk ÌlfËUdøwëU ÌRdwËkl iwoÖbDx¥d ÌP#cÖky eËkwqhwËg ÌRdwËkl iBdËK DË¥mø KËk gËlËQd, ‘Itwd-BËlËhËdk eÞqweU xdËt AwR xgxhdí Rd xgxhdí iZ eÞKwm KkËQd„ eÞËZøËKB ÌoB HxZpwxoK NUdwËK xdËRk iËZw KËk glwk ÌPÄw KkËQd„ Awxi xdËRI Itwd-BËlËhËdk NUdwgxlk owËa RxrZ xQlwi„ IB xbd AdøËbk owËa AwxiI DexþÿZ xQlwi gŠhgËd„ 11 RwdÖtwxk owkwkwZ gŠhgËdB xQlwi„ Awxi og NUdwk owqy„ xZxd gËld, BxZpwoB xgPwk KkËg Itwd-BËlËhËdk owËa jwkw jÖ£ß xQl Zwkw dwtK dw LldwtK„ Awikw ÌKd xdËRkw xdËRËbk dwtK gwdwËZ jwËgw? AËdK ARwdw Zaø Awxi Rwxd„ GKxbd Ìoog AgmøB glg„ AËdËKB oZø-xiaøw xixlËt AËdK Kaw glËQd„ GoËgk RgwgI GKxbd Awxi ÌbËgw„ GLd dt„ GLd Awxi okKwxk KiêPwky„ GLd xKQÖ glËl xdËRk AgþÿwËdk Kaw iwawt ÌkËL glËZ pËg„ og xKQÖ glwI oºg pËg dw„ Itwd-BËlËhËdk owËa RxrZ awKwk KwkËY BxZpwËok bwt AwiwËK GK xbd ÌiUwËZB pËg„ (AwiwËbk oit, ÌfgÛØtwxk 4, 2009)„
iBËdk IB gBËtk ÌiwrK DËdôwPd AdÖÅwËd DexþÿZ eÞcwd AxZxa xUAwBxg eÞcwd AcøweK ÌiwRwffk AwpËib ‘1-11-G kwÄÛexZk KwËQ xgdtwgdZ pËt ÌbËmk þñwËaê xo¦wìæ Ìdtwk AdÖËkwc Rwdwd’-Gk xgekyËZ ÌodweÞcwdËK DË¥m KËk gËld, ‘Awexd jxb gwBËk Kwd ewËZd ZwpËl iwdÖËnk KwËQ Adø Kwxpdy ÂdËZ ewËgd„’ IB AdÖÅwËd ÌRdwËkl iBd Gid og gÖx¦Rygy ÌWËK GËdxQËld jwkw gwvlwËbËm mx£ßmwly Ìodwgwxpdyk gwËRU gkw¥ xdËt xfgQk Kaw gËl awËKd„ GidxK IB AdÖÅwËdI AcøweK ÌiwRwffk AwpËib gËlËQd, ‘ÌRdwËkl iBd Adø¢ þñâQZw Awdwk ÌPÄw KËkËQd xKìç Ìodwgwxpdyk (omþè gwxpdy) KËiêk þñâQZw ÌdB (dtw xbMìæ RwdÖtwxk 30, 2009)„’ AaP eÞgyY GB AcøweK hwËlw KËkB RwËdd ÌKwËdw ÌbËmkB þñwcydZw I owgêËh#iZò kqwKwky gwxpdyk AhøìækyY KiêKw¡ RdoiËq DËdôwPd gw okKwk Qwrw KwDËK þñâQZw eÞiwY KkËZ Ìbtwk oÖËjwM ÌdB„ iBd xKìç Gk dÔødZi eÞxZgwbI KËkdxd„
kwÄÛexZk hwgwk Rdø xKQÖ oit PwItw xdËt iBd Adø¢ xlËLËQd, ‘Awxi RwdZwi BZ:eÔËgê DeËbÄw exknËb AËdK BxZgwPK xo¦wìæ ARwdw KwkY I eÞhwËg exkgZêd pËt ÌMËQ„ jwk KwkËY Awikw ÌKwËdw bÖÄP¢ßËK Awgwk dZ×d ÌKwËdw ÌLlw ÂkØ Kkwk oÖËjwM xbËZ PwxâQ dw„’ ‘bÖÄP¢ß’ glËZ xZxd KwËbk gÖxSËtËQd Zw oËPZd ewVKËbk gÖSËZ Awmw Kxk KÄ pËg dw„ gZêiwËd Adø ÌRwU qiZwt awKËl ÌRdwËkl iBd Gid gBËtk ÌiwrK DËdôwPd AdÖÅwd KkËZd xK dw Zw xdËt ÌjËKwËdw ewVKB oËëbp KkËZ ewËkd„ KwkY, GK oit og ÌRwUB ÌodwoixaêZ Z£òwgcwtK okKwËkk xgËkwxcZw KkËlI gZêiwd exkxþÿxZ AËdËKk RdøB mwËe gk pËtËQ„ AaP 22 A˃wgk, 2007 G ÌRGfËK Æ×l Ag MhdêËiëU GKB ÌMw¢ythÖ£ß gÖx¦Rygykw eÞxZÅwdxUk xWd W. ÌWxhW GlDW gkwgk B-ÌiBËl AdÖËkwc RwxdËt BëUwkËdËU þñwqk ovMÞp AxhjwËd ÌdËi eËr ÌodweÞcwdËK GK AdÖÅwd ÌaËK bÔËk kwLËZ oiaê pËtxQËld„
Itwd-BËlËhËdk GK gQk eÔxZê DelËq 11 RwdÖtwxk 2008-G ÑbxdK eÞai AwËlw ‘hŠhgËd ÌoB oiËt jw NËUxQl’ xmËkwdwËi jw xlËLËQ Zwk owËa iBËdk gYêdwk iÔl ewaêKø ÌZidxU ÌdB„ iBd ÂcÖ kwÄÛexZk owËa Zwk AwPkYMZ ‘ewaêKø’ ÌbxLËtËQd, jw gBËtk ÌiwrK DËdôwPd AdÖÅwËdk gÖx¦RygykwI xgmðwo KËkdxd„ GKUw oit xQl jLd Ìodwgwxpdy I xgPwkexZËbk xdËt ÌlLwk AwËM owZ-e^wP hwgËZ pËZw, AwR DlËUw ovxmöÄ xghwMËk þñtv ipwkaykwB dt-Qt xlËL D¨U RUlw oÙxÄËZ owpwjø KkËQd„
2009 owËlk GK Ìk#ËbÛwŒòl xbËd ÌedËolËhxdtw GxhxdD cËk GKRd gÙ¦ ÌlwK ÌpwtwBU pwDËRk owiËd ewZw GKxU ÌgËé GËo goËld„ eÞpkwkZ GK Ìixkd MwËWêk KwËQ RwdËZ PwBËld, ‘Awxi GKU× ÌhZËk ÌjËZ PwB„ ÌeÞxoËWëU gÖËmk owËa ÌbLw Kkg„’ Ìixkd ¸ÕK×^PËK ÌlwKxUk xbËK ZwKwËld„ xgdËtk owËa xZxd glËld, ‘oøwk, gÖm GLd Awk ÌeÞxoËWëU dd Ggv GLwËd xZxd Awk awËKd dw„’ ÌlwKxU ‘IËK’ gËl PËl ÌMËld„
ekxbd ÌlwKxU AwgwËkw ÌpwtwBU pwDËR GËo Ìixkd MwWêËK GKBhwËg ÌhZËk XÖËK ÌeÞxoËWëU gÖËmk owËa ÌbLw Kkwk AwMÞp gø£ß KkËld„ Ìixkd D£Ëk glËld, ‘oøwk, MZKwl AwedwËK jw Rgwg xbËtxQ AwËRw ZwB xbxâQ„ gÖm BR Ìdw lŠwk ÌeÞxoËWëU Aøw« Ìdw lŠwk xkowBW xptwk„’ ÌlwKxU GgwËkw AwËMk iËZw ÌixkdËK cdøgwb xbËt xgbwt xdËld„ ZÚZyt xbËdI gøx£ßxU AwËMk iËZwB ÌpwtwBU pwDËR GËo IB ÌixkdËKB glËld, ‘AwB DW lwBK U× ÌMw Bd Aøw« xiU DBa ÌeÞxoËWëU gÖm„’
oŠZ KwkËYB Ìixkd Awk kwM awiwËZ ewkËld dw„ AxMíiÔxZê cwkY KËk ÌlwKxUk xbËK ZwxKËt glËld, ‘oøwk, AwR xdËt xZd xbd Awexd GKwcwËk gÖËmk owËa Kaw glËZ PwËâQd„ Awk Awxi AwedwËK gwËk gwËk GKB Kaw gËl jwxâQ gÖm BR Ìdw lŠwk ÌeÞxoËWëU Aøw« Ìdw lŠwk xkowBW xptwk„ Awexd xK Awiwk Kaw gÖSËZ ewkËQd?
gÖËrw ÌlwKxU Ggwk opRhwËg ÌixkËdk xbËK ZwxKËt glËld, ‘Ip AwB Aw«wkýUøw«„’ gÖm Ìj ‘Ìdw lŠwk AwItwk ÌeÞxoËWëU’ KawxU Awiwk hwxk eQËëbk„ ‘AwB RwýU lwh xptwxkv BU’ ÌixkdMwWê iÖpÔËZêB ÌlwKxUk xbËK AwKnêY gwxrËt GKxU oøwlÖU xbËt glËld, ‘xo BD U×ËiwËkw, oøwk„’
2010 owËlk ÌKwËdw GKxbd gwvlwËbm Ìodwgwxpdyk ÌpW ÌKwtwUêwËkk owiËd ÌKwËdw GK gwvlwËbmyk Gid eÞËmík RgwËg ptËZw ZLdKwk ÌodweÞcwËdk Ìbpkqy ÌlwKxUËK oøwlÖU xbËt glËg ‘xo BD U×ËiwËkw, oøwk’„
ÌfgÛØtwxk 5, 2009„
ÌlLK : KwdwWw ÌaËK, eÞËfmdwl Bx™xdtwk
B-ÌiBl : shahin72@gmail.com
|
| AxhiZ : AwËkKxU hwnw AwËëbwlËdk WwK
| AwUPxlöm I gwtwdík hwnw AwËëbwlËdk GK owpoy ÑoxdK xpËoËg nwËUk bmËKk gwvlw KËlR eÞxZÅw Ggv gwvlw eÞPld AwËëbwlËdk GK bÖgêwk ÑoxdK xpËoËg Awxi AwR Awk GKxU hwnw AwËëbwlËdk WwK xbËt jwB„ ÌKwawt ÌK AwËQd AZyËZk hwnwÐoxdK ÌK AwËQd dZ×d hwnwÐoxdK, GxMËt AwoÖd oáNg¦ Ìpwd„ gwvlw hwnwk eÞwY eÞxZÅw KkËZ RygËdk iiêiÔËl RygËdk eÞxZ ÌqË¢, eÞxZ þæËk šwËd, eÞšwt, idynwt I idËd„
gBËilw AwiwËbk ÌM#kg I AwdËëbk„ xKìç Gk Awr¹k Ggv AwœwekwtYZw AwiwËbk idËK dwrw xbËZ ewËk dw„ gwvlw GKwËWiy AwiwËbk RwZyt ovÆÚxZ ÌKëbÛ„ xKìç Gk okKwxk KiêKZêwËbk ÌdxZgwPK Kiêxo¦wìæ I AxZ ex¡xZ cwkYw, G RwZyt eÞxZÅwdËKB xdûeÞwY KËk Z×ËlËQ„ G Agþÿwt MxZmyl GKxU AwËëbwld Qwrw gwvlw hwnw eÞxZÅwk þñeí gwþægwxtZ Kkw jwËg dw„ ZwB AwR PwB xgËbÛwpy hwnwÐoxdK„ ÌfgÛØtwxk iwogøwey Ìilw I AdÖÅwdiwlwk PwKxPKø xbËt jwËbk bÖkÕp owcdwk ea ÌaËK xgP×øZ Kkw jwËg dw„ hwnw AwËëbwld Ìjid AZyËZ RdMËYk AwËëbwlËd kÕewìæxkZ pËtxQl, GK×m Ìjid RdMËYk iËiê MÞxaZ pËtxQl, ÌZixd GK bÖgêwk bÖbêi MYAwËëbwld oÙxÄ KkËZ pËg„
GK xbËK gÖx¦Rygy ipl, xgbˆ oiwR xmqw, Zaø I šwd-xgšwËdk oËgêwâP PÔrwt Ìe^#ËQ jwËgd gwvlw hwnw Zaø iwZÚhwnwk iwcøËi Adø xbËK RdMYI ÌbLËg gwvlw hwnw ovÆÚxZk eÞowk, eÞPld I eÞËtwM RygËdk eÞxZ ÌqË¢„ ÌlLK, owxpZø, owvgwxbK, eÞKwmK, Qw¢ xmqK, oÖcyRd, oËPZd kwRÐdxZK I owvÆÚxZK KiêyËbk ogwBËK AwR dZ×d hwnwÐoxdK pËZ pËg„ ogwBËK AwR HKøg¦ pËZ pËg„ GB HËKøk Awpµwd Ìe^#ËQ jwK gwvlwËbËmk MÞwi-MÞwiwìæËk, mpk-eÞwìæËk„ gwvlw hwnwk oÖk iÔQêdw ogwk eÞwËY xmpkY Pwélø RwxMËt Z×lÖK, gwvlw hwnwk šwdhw¡wk xgËmðk šwd-xgšwdËK AwZôþÿ KËk Ìbbyeøiwd pËt DVÖK, GB ÌpwK AwiwËbk Kwidw„ gwþægwxtZ ÌpwK GK×Ëmk ÌPZdw„ dwokØi xidwlöwxp Itw fwZÉd Kwxkg„ Aaêwu Awlöwpk KwQ ÌaËK owpwjø, xgRt oxdíKËU„
xeÞxëoewl Awmkwf fwkØKy
owËgK oboø
gwvlw GKwËWiy exkPwldw exknb
|
|
|
|
|
